به گزارش عصر امروز، سید احمد رئیس السادات با اشاره به اینكه حدود 20 درصد از جمعیت ایران مبتلا به آرتروز زانو هستند، اظهار داشت: تزریقات داخل مفصلی زانو یكی از روشهای رایج كنترل درد و بهبود عملكرد در مبتلایان به آرتروز به شمار می رود. این درمانها معمولا به عنوان خط اول درمان محسوب نمی شوند اما در بیمارانی كه علائم و شكایت شان با روشهای فیزیكی، تمرین درمانی و داروهای ضد درد و التهاب خوراكی و موضعی بهبود نیافته، می توانند مفید و موثر باشند.

عضو هیات علمی بیمارستان شهید مدرس دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی افزود: از شایعترین انواع تزریقات داخل مفصلی می توان به تزریق استروئید ( كورتون)، پرولوتراپی با سرم های قندی (دكستروز)، پی آر پی ( پلاسمای غنی از پلاكت)، پلاسمای غنی از فاكتور رشد (PRGF) و هیالورونیك اسید ( آمپولهای ژله ای معروف به تاج خروس) و اوزون درمانی اشاره كرد.

وی گفت: در موارد درد شدید یا التهاب حاد تزریق كورتون می تواند سبب بهبود چند هفته ای بیماران شود. با وجود اینكه ثابت نشده كه تزریقات محدود داخل مفصل كورتون بتواند سبب پوكی استخوان شود، اما جهت جلوگیری از فرسایش و آسیب های مفصلی این تزریقات نباید در مدت زمانی زودتر از 3 تا 4 ماه مجددا تكرار شوند.

رییس السادات بیان داشت: در آرتروز زانو ضمن كاهش فضای مفصل، حجم مایع داخل مفصلی، غلظت و كیفیت آن كاهش می یابد و سبب سفتی و درد مفصل میشود. برای كاهش این مشكلات ممكن است تزریق هیالورونیك اسید 3 تا 5 نوبت و به فواصل هفتگی مورد استفاده قرار گیرد. این تزریقات معمولا تا حدود چند ماه در بهبود علایم موثرهستند.

به گفته رییس السادات اوزون درمانی روش نسبتا جدیدتری است كه اگرچه در كوتاه مدت میتواند سبب كاهش درد و التهاب مفاصل و بافت نرم شود، اما اثری بر سیر كلی آرتروز و علایم دراز مدت بیماری ندارد. این متخصص طب فیزیكی افزود: بر اساس پژوهشی كه در مركز توسعه پژوهش های بالینی بیمارستان شهید مدرس صورت گرفته است، اوزون درمانی و تزریق هیالورونیك اسید در مدت 6 ماه بعد از درمان تفاوتی از نظر میزان سودمندی با یكدیگر نداشتند.

رییس السادات گفت پژوهش های متعدد دیگرما در مركز تحقیقات طب فیزیكی و توانبخشی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی نشان داد تزریق پی آر پی (پلاسمای غنی از پلاكت) و PRGF (پلاسمای غنی از فاكتور رشد)، با بهره گیری از اثرات عوامل موجود در پلاكت خون بیمار میتواند سبب كاهش خشكی مفصل، بهبود درد و افزایش كیفیت زندگی مبتلایان به آرتروز زانو شود كه این اثرات معمولا تا بیش از یك سال ادامه دارد. بر اساس این مطالعات پیگیری 8 ماهه بیماران با استفاده از ام آر آی ثابت كرد پی ار پی میتواند تا حدی از كاهش حجم غضروف مفصلی در مبتلایان به آرتروز زانو بكاهد. بیماران مبتلا به آرتروز شدید زانو، بیماران با سن بیش از 75 سال و افراد با چاقی شدید كاندید مناسبی جهت انجام تزریق پی آر پی نیستند.

عضو هیات علمی بیمارستان شهید مدرس دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی افزود: بر اساس اعلام دبیر انجمن طب فیزیكی و توانبخشی ایران جدید ترین پژوهش انجام شده بر روی تزریقات داخل مفصلی در بیمارستانهای شهید مدرس و شهدای تجریش نشانگر اثرات امیدوار كننده توكسین بوتولینوم ( معروف به بوتاكس) در بهبود علائم مبتلایان به آرتروز زانو است.

وی گفت: بوتاكس بیشتر جهت موارد زیبایی و كاهش چین و چروك پوست، كاهش تعریق و كم كردن اسپاستیسیته در برخی از بیماریهای سیستم اعصاب به كار می رود. اخیرا استفاده از این سم در كاهش درد كمر، سردرد، میگرن و برخی از دردهای اسكلتی عضلانی از جمله آرنج تنیس بازان، التهاب پاشنه پا و شانه یخ زده و... رو به افزایش گذاشته است. مكانیسم اثر بوتاكس درمبتلایان به آرتروز با نحوه اثر آن در موارد زیبایی و اثر بر پیوستگاه عصبی عضلانی متفاوت است و عملكرد آن بیشتر از طریق اثرات ضد دردی و ضد التهابی است.

رئیس السادات افزود بر اساس این تحقیق انجام شده در گروه طب فیزیكی و توانبخشی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی، تزریق 250 واحد از سم بوتولونیوم رقیق شده (ساخت شركت مصون دارو) سبب كاهش درد و سفتی مفصلی و بهبود عملكرد بیماران مبتلای به آرتروز شده است. اثرات درمانی پس از یك هفته شروع و تا بیش از 6 ماه ادامه داشت. این درمان هیچگونه ضعف عضلانی یا عارضه خاصی بدنبال نداشت. با این وجود، اظهار نظر در مورد اثر بخشی طولانی مدت و استفاده روتین بالینی از این روش نیازمند انجام مطالعات بزرگتر و با كیفیت تر، تعیین دوز موثر توكسین و مقایسه هزینه و اثر بخشی این روش با سایر روش ها است.

رئیس السادات با تاكید بر اینكه تا كنون هیچ روش قطعی خوراكی یا تزریقی برای علاج آرتروز شناخته نشده است افزود: تمام تزریقات داخل مفصلی جهت اثر گذاری بیشتر باید به همراه آموزش بیماران، اصلاح الگوی زندگی از جمله كاهش وزن، ورزش درمانی و به كارگیری مناسب روشهای طب فیزیكی و توانبخشی باشند.

وی افزود: این همایش دارای امتیاز بازآموزی برای پزشكان عمومی، متخصصان طب فیزیكی،طب ورزش، روماتولوژِی و ارتوپدی و همچنین گروه های علوم توانبخشی مانند فیزیوتراپی، كاردرمانی، ارتوپدی فنی و نیز كارشناسان پرستاری است.

بیست و یكمین كنگره سالانه «طب فیزیكی، توانبخشی و الكترودیاگنوز ایران»، 27 تا 29 دی ماه امسال به همت انجمن طب فیزیكی و توانبخشی ایران و با همكاری گروه های آموزشی طب فیزیكی سراسر كشور و انجمن های مرتبط، در سالن همایش های رازی برگزار می شود.