چكیده مصاحبه پژوهشی:

-كاركرد قانون«آموزش مداوم پزشكان»: «به روز رسانی پزشكان» و «تمدید مجوز طبابت پزشكان» است.

- همه پزشكان چه عمومی و چه متخصص بعد از آنكه به عضویت نظام پزشكی درآمدند پروانه طبابت دریافت می كنند و تابع قانون «آموزش مداوم پزشكان» می شوند.

- بر اساس قانون«آموزش مداوم پزشكان» تمام افراد جامعه پزشكی بایستی بعد ازآنكه پروانه مطب گرفتند هر 5 سال حداقل 125 امتیاز بازآموزی كسب كنند.

- «آموزش مداوم پزشكان» به لحاظ كمی كافی به نظر می رسد؛ اما به لحاظ كیفی فقط به حضور و غیاب پزشكان در كلاس ها و همایش ها اكتفا می شود و ارزیابی از دوره های آموزشی وجود ندارد.

- از موفقیت های دوره های «آموزش مداوم پزشكان»: پروژه 100 مطب (برای بیماران دیابتی) بود. تا پزشكان عمومی كشور توانمند شوند و مانند یك پزشك متخصص غدد با فراهم شدن امكانات در مطب آنها بتوانند یك بیمار دیابتی را درمان كنند.

- از اشكالات قانون«آموزش مداوم پزشكان»: در ایران بر خلاف برخی كشورها، دوره های پودمانی یا دوره های هم عرض را به عنوان دوره های صلاحیت حرفه ای نمی شناسند؛ و ارتقاء صلاحیت حرفه ای و یا افزایش حق ویزیت و یا حمایت بیمه ها برای پزشكان عمومی در نظر گرفته نمی شود.

- از نظر سازمان بهداشت جهانی: كشور ما در دانش، فناوری ها و تكنیك های پزشكی در بین كشورهای منطقه مدیترانه شرقی رتبه اول دارد.

پژوهش خبری صدا سیما:بحث آموزش در پزشكی و « به روز بودن » به دلیل اینكه رشته طب، رشته ای بسیار پویا است و با گسترش اقدامات تشخیصی و درمانی هر روز با مسائل جدیدی مواجه می شود. در این چارچوب در مصاحبه با دكتر شهریار موسوی نژاد رئیس نظام پزشكی شهریار و پزشك عمومی و دكتر حسام الدین ریاحی متخصص اخلاق پزشكی و پژوهشگر دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی، موضوع «به روز بودن پزشكان» و اینكه چقدر پزشكان ما به روز هستند را با پرسش های زیر مورد واكاوی قرار دادیم:

پژوهش خبری : «قانون آموزش مداوم پزشكی» چیست؟ چه نقشی در «به روز شدن» پزشكان دارد؟

شهریار موسوی نژاد پزشك عمومی و رئیس نظام پزشكی شهریار: ما قانونی به اسم آموزش مداوم جامعه پزشكی داریم كه طبق اصلاحیه دو سال پیش آن، تمام افراد جامعه پزشكی بایستی بعد ازآنكه پروانه مطب می گرفتند هر 5 سال حداقل 125 امتیاز بازآموزی كسب كنند. برای پزشكان عمومی تا قبل از 1391 متولی آن سازمان نظام پزشكی بود كه برای پزشكان عمومی آموزش می گذاشتند و این آموزش ها خیلی به درد همكاران نمی خورد. بر همین اساس الان همایش های فصلی پزشكان عمومی كه توسط انجمن علمی پزشكان عمومی برگزار می شود كه كاملا مبتنی بر نیازهای جامعه پزشكی است؛ برای پزشكان عمومی از سال 1392 آموزش هدفمندتر و وضعیت بهتر شده است. محتوای آموزشی را در حال حاضر انجمن های علمی با همكاری كارگروه های متخصصین انجام می دهند.

پژوهش خبری : آیا «به روز رسانی پزشكان» به لحاظ كمی و كیفی كافی بوده است؟

دكتر حسام الدین ریاحی: به لحاظ كمی كافی به نظر می رسد . چون اگر كم بود پزشكان درخواست می كردند مقدار آن بیشتر شود. اما به لحاظ كیفی به نظر می رسد كه بستگی به اساتید آن دارد. یكی از اشكالات، ساختار ارائه است كه سنتی است و سیستم ارزیابی درستی ندارد. افراد صرفا باید ثبت نام یا رفت و آمد كنند و اگر كسی حضور و غیاب كند كافی است. در صورتی كه ممكن است عملا افراد سركلاس حاضر نشوند و دانش افزایی رخ ندهد.

پژوهش خبری : از توفیقات آموزش مداوم پزشكان، پروژه 100 مطب بود در این رابطه توضیح می دهید؟

شهریار موسوی نژاد پزشك عمومی و رئیس نظام پزشكی شهریار: از موارد اقدام شده موفق، در چند سال اخیر بحث درمان دیابت بوده است. در كشور ما 230 نفر پزشك متخصص غدد بیشتر نداریم. در حالی در كشور 4 تا 5 میلیون نفر بیمار دیابتی داریم. لذا این تعداد از پزشك متخصص غدد نمی تواند پاسخگو باشند. در سال 1393، انجمن پزشكان عمومی ایران، با مركز تحقیقات غدد دانشگاه تهران و بنیاد امور بیماران خاص(1) نشست مشتركی گذاشتند و در كشور پروژه 100 مطب را راه اندازی كردند. با پروژه 100 مطب، پزشكان عمومی كشور توانمند شدند تا بتوانند مانند یك متخصص غدد یك دیابتی را درمان كنند. این اقدام خوب و مدل بسیار موفقی بود كه امیدواریم این موارد را در بقیه رشته ها هم اجرا كنند.

پژوهش خبری : آیا ارتقاء مداوم پزشكان به ارتقاء حقوق و مزایا و یا تخصص منجر می شود؟

شهریار موسوی نژاد پزشك عمومی و رئیس نظام پزشكی شهریار: یكی از اشكالات سیستم آموزشی- در وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكی و وزارت علوم تحقیقات و فناوری- این است كه ارزیابی طولی است. یعنی شما یك مقطع تحصیلی را می خوانید و به مقطع بالاتر می روید. ولی دكترایی كه چهل مقاله آموزشی داده باشد؛ با دكترایی كه دو تا مقاله داده باشد؛ شاید خیلی تفاوتی نكند. در مورد پزشكها هم متاسفانه این مساله وجود دارد؛ یكی از نظر بحث حقوق و مزایا (حق ویزیت) است و دیگری از نظر اختصاصی كار كردن است. در كشوری مانند كانادا، اگر پزشك عمومی دوره قلب و ریه می بیند به وی اجازه می دهند دستگاه اسپیرومتری(2) بگذارد و هم اینكه به اندازه پزشك متخصص در آن زمینه شغلی، میتواند ارتقاء شغلی پیدا كند. و اجازه دارد كار متخصص قلب و ریه را انجام دهد. در كشور ما، دوره های پودمانی یا دوره های هم عرض را به عنوان دوره های صلاحیت حرفه ای نمی شناسند. حتی در بحث صد مطب دیابتی، ما سه سال آموزش مداوم دیدیم. امتحان های مختلف دادیم از نظر آموزشی همه تایید كرده اند كه اینها به اندازه یك متخصص غدد می توانند دیابت را مدیریت كنند. ولی وزارت بهداشت صلاحیت حرفه ای اینها(پزشكان عمومی) را تایید نمیكند. بیمه ها حاضر به پرداخت نیستند. به همین خاطرخیلی تمایلی برای این جور اختصاصی كار كردن در پزشكان عمومی وجود ندارد.

پژوهش خبری : جایگاه كشور در «به روز بودن پزشكان» چگونه است؟

دكتر حسام الدین ریاحی متخصص اخلاق پزشكی و پژوهشگر دانشگاه عوم پزشكی شهید بهشتی: در دانش و فناوری ها و تكنیك پزشكی در بین كشورهای منطقه مدیترانه شرقی از نظر سازمان بهداشت جهانی، ایران ممتاز و اول است. اما در حوزه ارتباطات پزشكی و اخلاق پزشكی كه الان دو دهه است كه در اروپا و سایر نقاط جهان بطور جدی مطرح است؛ عقبماندگی داریم و پزشكان ما اطلاعاتی ندارند و آشنا نیستند.

شهریار موسوی نژاد پزشك عمومی و رئیس نظام پزشكی شهریار: اطلاعات همكاران ما و سطح پزشكی در ایران خیلی بالا است. از نظر سواد علمی، چه در تكنیك های جراحی و چه در تكنیك های تشخیصی، از نظر امكانات و دستگاه های پزشكی با فاصله یكی دو سال وارد كشور میشود.

كلام آخر

مقوله آموزش در پزشكی به دلیل اینكه طب، رشته بسیار پویایی است و با گسترش اقدامات تشخیصی و درمانی هر روز با مسائل جدیدی مواجه می شویم از اهمیت بالایی برخوردار است؛ كار اصلی یك پزشك نجات جان و سلامت بیماران است؛ لذا روزآمدی، به روز بودن كتاب ها و منابع پزشكی، علم آموزی و به دنبال تشخیص درمانی درست بودن از رسالت های جامعه پزشكی كشور است.

پژوهش خبری // مهدی ناجی

------------------------

(1) - مجری و فكر اولیه 100 مطب، برای بیماران دیابتی در كشور، از بنیاد امور بیماران خاص بود.

(2) - از دستگاه اسپیرومتر برای اندازهگیری حجم ها و ظرفیت های ریوی استفاده میكنند. كاربرد اسپیرومتر: كمك به تشخیص بیماریهای تنفسی مثل COPD، آسم، برونشیت مزمن، نابهنجاری قفسه سینه و بافت های ریوی است.