مرکز پژوهش های مجلس اعلام کرد که شرکت پالایش نفت آبادان با اینکه پردرآمدترین شرکت دولتی است اما زیان ده ترین شرکت دولتی نیز است! متأسفانه بخش بزرگی از شرکت های زیرساختی کشور زیان ده هستند. شرکت های زیان ده مانند تولید نیروی برق حرارتی، پالایش نفت آبادان، بانک سپه، صداوسیما، توانیر، راه آهن جمهوری اسلامی، پشتیبانی امور دام کشور، برق منطقه ای تهران، برق منطقه ای مازندران و سازمان بیمه سلامت جزء زیان آورترین شرکت ها در سال 1401 بوده اند.
مرکز پژوهش های مجلس، با انتشار گزارشی نشان داد در یک دهه گذشته، روند کاهشی گردش مالی شرکت های دولتی تداوم داشته و از سال 1397 تاکنون، عملکرد شرکت های دولتی، عمدتاً هزینه ها بیشتر از درآمدها است. بررسی این گزارش نشان می دهد روند بودجه شرکت های دولتی به قیمت ثابت سال 1395، از دهه 1390 تاکنون روند کاهشی داشته است. این ارزیابی نشان می دهد در حوزه درآمدها نیز درآمد مصوب شرکت های دولتی به قیمت ثابت سال 1395، از 1400 تاکنون روند ثابتی را طی کرده است.
شرکت های پرآمد
بر اساس اعلام مرکز پژوهش های مجلس، شرکت پالایش نفت آبادان، شرکت ملی نفت، شرکت ملی گاز، شرکت بازرگانی دولتی ایران و بانک سپه، بانک ملی و بانک مرکزی به ترتیب هفت شرکت دولتی دارای بیش ترین درآمد بوده اند.
شرکت های پرهزینه
شرکت پالایش نفت آبادان، شرکت ملی گاز، بازرگانی دولتی ایران، شرکت ملی نفت ایران، بانک سپه، بانک ملی ایران و بیمه ایران هفت شرکت دولتی دارای بیش ترین هزینه بوده اند. هزینه ها، عمدتاً شامل خرید مواد اولیه و هزینه تولید بوده است. هزینه شرکت های دولتی، از سال 1400، در عملکرد و مصوبات افزایشی بوده؛ به طور متوسط از سال 1397 تاکنون در عملکرد شرکت های دولتی، عمدتاً هزینه ها بیشتر از درآمدها است.
شرکت های دولتی زیان ده
بر اساس گزارش مرکز پژوهش های مجلس، بررسی نمودار تعداد شرکت ها بر اساس مقایسه عملکرد مالی پیش بینی و واقعی نیز بیانگر این است که از سال 1397، تا 1402، تعداد بالایی از شرکت های دولتی، فراتر از میزان قانونی پیش بینی شده، زیان ده بوده اند. همچنین در همین زمان، سود تحقق یافته اغلب شرکت ها، کمتر از سود مورد انتظار بوده است. این گزارش افزوده است؛ بخشی از زیان بانک سپه به واسطه ادغام برخی بانک های دیگر در این بانک اتفاق افتاده است.
سودآورترین شرکت ها در سال 1401
ایمیدور، بانک مرکزی، شرکت ملی پتروشیمی، شرکت تهیه و تولید مواد معدنی، شرکت ملی نفت و فرودگاه ها و ناوبری هوایی، پست بانک، پارس جنوبی و جمع آوری و فروش اموال تملیکی، به ترتیب سودآورترین شرکت ها در عملکرد سال 1401 بوده اند.
علت زیان ده بودن شرکت ها
بررسی هزینه های سرمایه ای مصوب و عملکرد شرکت های دولتی نشان می دهد که با در نظر داشتن عملکرد حقیقی شرکت ها، به قیمت ثابت 1395، از 1397 تا 1402، عملکرد هزینه های سرمایه ای شرکت های دولتی پایین تر از ارقام مصوب بوده است. مسئله ای که نشان می دهد ناکارایی درونی این شرکت ها، تا چه میزان بر کاهش هزینه های سرمایه ای شرکت های دولتی تأثیرگذار است. بخش مهم دیگر از تضعیف توان سرمایه گذاری شرکت های دولتی، به عوامل بیرونی و به ویژه سیاست گذاری های مخرب انجام شده طی سال های اخیر مرتبط است. در بودجه 1403 برای تحقق رشد سرمایه گذاری توسط شرکت های دولتی، در لایحه بودجه عملاً سازوکار ویژه ای پیش بینی نشده و تنها پیش بینی رقم هزینه های سرمایه ای افزایش یافته است. بخش مهمی از عدم رشد کافی هزینه های سرمایه ای شرکت های دولتی متوجه ناکارایی درونی و مدیریتی این شرکت ها بوده است. این در حالی است که آمار بانک جهانی از کارکرد شرکت های دولتی در جهان نشان می دهد در سال 2017 حدود 83 درصد سرمایه گذاری در پروژه های زیرساختی در کشورهای توسعه یافته و اقتصادهای نوظهور توسط بخش عمومی انجام شده که از این میان، 66 درصد مربوط به شرکت های دولتی (مجموعاً 55 درصد) و 34 درصد مربوط به دولت ها (مجموعاً 28 درصد) بوده است./ برگرفته از جماران

لینک کوتاه: http://www.setaresobh.ir/fa/main/detail/107349/