خبرگزاری مهر، سرویس بین الملل- فاطمه صالحی: روابط دیپلماتیك میان مصر و سودان طی دوره اخیر شاهد تنش و عدم ثبات بوده به طوریكه بسیاری از تحلیل گران معتقدند سودان رویكرد جدیدی را در قبال مصر در پیش گرفته و واكنش ها و تصمیمات شدیدتری علیه این كشور اتخاذ می كند.

اخیرا عمر البشیر رئیس جمهور سودان در سفر خود به اتیوپی اعلام كرده بود كه امنیت ملی این كشور بخش جدانشدنی از امنیت ملی سودان است و هر تهدیدی علیه امنیت اتیوپی تهدید مستقیم علیه امنیت سودان است؛ روی این سخنان در واقع مصر بوده است.

نیروهای هوایی سودان و عربستان به تازگی مانور مشتركی در نزدیكی مرزهای جنوبی مصر اجرا كردند و یكی از مقامات نظامی سودان اعلام كرد كه این مانور با هدف افزایش توان رزمی دو كشور و مبارزه با هر تهدید مشتركی انجام می شود.

اقدامات سودان علیه مصر ابعاد فرهنگی و اقتصادی را نیز در برگرفته به طوریكه احمد بلال وزیر اطلاع رسانی سودان طی سخنانی گفت كه اهرام سودان قدیمی تر و اصیل تر از اهرام مصر است و فرعون زمان حضرت موسی(ع) مصری نبوده بلكه در واقع سودانی بوده است.

همچنین سودان از وارد كردن سبزیجات و میوه جات از كشورهای سوریه، لبنان، اسپانیا و آفریقای جنوبی به جای مصر خبر داد. سخنگوی پلیس سودان نیز اعلام كرد كه مصری هایی كه بین 16 الی 50 سال سن دارند باید برای ورود به این كشور ویزا تهیه كنند.



به نظر می رسد كه سودان تلاش می كند تا خود را به دیگر كشورهای عربی به غیر از مصر نزدیك كند. در این خصوص نمی توان به سخنان عمر البشیر رئیس جمهور سودان علیه مصر از طریق شبكه العربیه اشاره نكرد.

البشیر، مصر را به مداخله در امور سودان و حمایت از مخالفان این كشور به ویژه سالواكر رئیس جمهور سودان جنوبی و ایجاد تنش در خصوص منطقه مورد نزاع «حلایب و شلاتین» متهم كرده و این كشور را به مراجعه به شورای امنیت در صورت عدم موافقت برای رایزنی درباره این منطقه مورد نزاع تهدید كرد.

عمر البشیر حتی سفر به اتیوپی برای شركت در جشن های قومی این كشور را به دعوت عبدالفتاح السیسی رئیس جمهور مصر برای شركت در نشست سرمایه گذاری در شرم الشیخ با حضور چهار رئیس جمهور آفریقایی و تعداد زیادی از مقامات این قاره ترجیح داد. در جریان سفر البشیر به اتیوپی تعداد زیادی از مسئولان این كشور وی را همراهی كردند در حالیكه البشیر تنها به اعزام معاون نخست وزیر برای شركت در نشست شرم الشیخ اكتفا كرد.

یك سایت آمریكایی با نام «افریكن اینتلیجنس» نیز به تازگی گزارش داده بود كه بعد از سفر مایك پنس معاون رئیس جمهوری آمریكا به قاهره دستوراتی به سازمان اطلاعات آمریكا داده شد تا برای آرام كردن تنش میان سودان و مصر وارد عمل شود. بر این اساس، سازمان اطلاعات آمریكا باید برای آرام كردن اوضاع به عمر البشیر رئیس جمهوری سودان فشار آورد تا تنش میان دو طرف از بین برود.

سایت مذكور گزارش داد كه سازمان اطلاعات آمریكا میان سازمانهای اطلاعات سودان و مصر رایزنی انجام داده تا دو طرف به مسائل مشترك خود مانند حضور اعضای اخوان المسلمین در سودان و مسأله منطقه حلایب و شلاتین و بحران سد النهضه اتیوپی بپردازند.

این در حالیست كه دولت سودان به تازگی در نامه خود به شورای امنیتی تأكید كرد كه منطقه حلایب متعلق به سودان است و شهروندان سودانی در این منطقه در معرض بازداشت و نقض حقوقشان از سوی مصر قرار دارند.سودان از سال 1958 تا كنون هر سال شكوائیه ای علیه مصر به شورای امنیت ارائه می كند. از زمان استقلال سودان در سال 1959، مثلت مرزی حلایب و شلاتین به منطقه مورد منازعه مصر و سودان تبدیل شده است و در حال حاضر ارتش مصر در این منطقه حضور دارد.

مصر نیز به صورت بی سابقه ای پایان سال گذشته اقداماتی را در خصوص شكایت علیه سودان و ساخت صد واحد مسكونی در حلایب و سد و بندر برای صید در شلاتین اتخاذ كرد.

با وجود تمام این تنشها و اختلاف اما سودان در نگاه مصر یك كشور استراتژیك و راهبردی به شمار می آید. اما سؤال اصلی این است كه چرا سودان برای مصر مهم است؟

«سد النهضه»

سودان تنها به همین حد از اقدامات علیه مصر بسنده نكرده و در مسأله ای كه قاهره آن را مسأله مرگ و زندگی می داند یعنی سد النهضه جانب آدیس آبابا را می گیرد. این سد بروی رود نیل ساخته میشود؛ رودی كه از كشورهای اوگاندا، سودان و مصر و از شهرهای مهمی چون خارطوم، پایتخت سودان، و قاهره، پایتخت مصر، می گذرد و سرانجام به دریای مدیترانه می ریزد.

سودان اعلام كرده كه این سد با سیاستهایش سازگاری دارد اما مصر نسبت به ساخت این سد و تاثیر آن بروی میزان سهمیه اش از رود نیل بسیار نگران است.

این حمایت از اتیوپی و عدم حمایت از مصر شدیدا باعث تضعیف موقعیت قاهره شده است. به همین دلیل قاهره به تقویت روابط خود با خارطوم نیاز دارد تا در خصوص مسأله سد النهضه تنها نماند.



قاچاق سلاح از سودان به مصر

مسأله دیگر مسأله قاچاق سلاح از سودان به مصر است. نیروهای امنیتی مصر در اكتبر گذشته توانستند محموله بزرگ سلاح كه از سودان به مصر می آمد كشف و ضبط كنند. تحقیقات انجام شده نشان داد كه این نخستین محموله قاچاق سلاح نبوده و قبل از آن هم این روند ادامه داشته است.

تشدید تدابیر امنیتی در مرزهای مصر و لیبی گروه های قاچاق سلاح را بر آن داشت تا از طریق سودان این كار را انجام دهند. به وجود آمدن تنش در روابط سودان و مصر باعث می شود مقامات خارطوم نسبت به قاچاق سلاح به مصر بی توجه باشند كه این مساله احتمال اقدامات تروریستی در مصر را افزایش می دهد.

بحران محصولات غذایی و زمین های كشاورزی

مصر در حال حاضر با بحران خودكفایی در زمینه تولید محصولات غذایی و كمبود زمین های زراعی رو به رو است. این در حالیست كه سودان زمین های زراعی گسترده ای دارد كه البته باید در آنها برای تولید محصولات زراعی سرمایه گذاری شود.همین زمین های كشاورزی بسیاری از كشورهای حوزه خلیج فارس نظیر امارات، كویت و عربستان را جذب خود كرده است و اگر مصر می خواهد كه از غافله عقب نماند باید روابط خود را با سودان بهبود بخشد.

بنابراین به نظر می رسد كه در تنش میان روابط سودان و مصر بازنده اصلی قاهره است و هر چقدر كه سودان تمایلی به تقویت روابط با مصر ندارد قاهره نیاز مبرم به این روابط دارد.