امارات و كویت به تبعیت از سعودی ها، صادرات نفت از باب المندب را به حالت تعلیق درآوردند

به گزارش اقتصادآنلاین، شرق نوشت: حمله حوثی ها به دو نفت كش سعودی در تنگه باب المندب، عربستان را واداشت تا دست كم برای مدتی كوتاه صادرات نفت خود از این تنگه را به حالت تعلیق درآورد. خالد الفالح، وزیر انرژی، صنعت و منابع معدنی عربستان، بر اساس این اعلام كرد: «به دنبال حملات اخیر انصارالله به دو كشتی نفت كش، عربستان تصمیم گرفته تا انتقال همه محموله های نفت خام این كشور را كه از تنگه باب المندب عبور می كند، تا زمان تأمین امنیت دریانوردی در این تنگه به حالت تعلیق دربیاورد». در پی اعلام این خبر، كویت و امارات متحده عربی كه به برادران كوچك عربستان شهره هستند، از به تعلیق درآوردن صادرات خود از این مسیر به خاطر ترس از حمله به نفت كش های خود خبر دادند. بااین حال كارشناسان بین المللی نفت می گویند كه حتی با فرض كنارگذاشتن این آبراهه از مسیر صادرات نفتی عربستان، به واسطه اندك بودن محموله ها، اتفاق خاصی در بازار نفت جهانی و همین طور صادرات نفت عربستان نخواهد افتاد و صرفا به خاطر تغییر مسیر و دورزدن شاخ آفریقا، ممكن است هزینه های حمل محموله های نفتی عربستان برای مشتریان اروپایی با افزایش اندكی مواجه شود؛ اما اگر این تنگه به طور كا مل بسته شود، به سبب عبور پنج میلیون بشكه از آن قطعا نفت گران را در پیش رو خواهیم داشت.

دزدان دریایی، ترس به جان عربستان انداختند؟

در این میان معاون سابق وزارت امور خارجه از احتمال جایگزینی این مسیر از سوی عربستان به خاطر جمیع اتفاقات خبر می دهد. به گفته عباس ملكی یكی از دلایل توقف صادرات نفت عربستان از این مسیر احتمالا حملات مكرر دزدان دریایی به نفت كش های این كشور است كه موجب پرداخت هزینه های گزاف از سوی دولت عربستان به دزدان دریایی سومالی شده است.

استاد سیاست گذاری انرژی در دانشگاه صنعتی شریف در این زمینه می افزاید: به نظر می رسد دزدی دریایی در باب المندب است كه عربستان را به این نتیجه رسانده كه به دنبال توقف صادرات نفت از این مسیر باشد؛ زیرا عربستان بیشتر از دیگر كشورها تاكنون از این راه تهدید شده و مبالغ بالایی را به دزدان دریایی پرداخته است. حتی سال گذشته عربستان مجبور شد فقط برای یك نفت كش سعودی كه به چنگ دزدان دریایی افتاده بود، 10 میلیون دلار هزینه كند. این امر ممكن است سبب شده باشد ارسال نفت خام از دماغه امید نیك به آفریقای جنوبی و آمریكای شمالی، عربستان را به این نتیجه رسانده باشد كه عبور از این منطقه به صلاح نیست. او درباره صادرات نفت عربستان می گوید: عربستان سعودی بزرگ ترین دارنده ذخایر ثابت شده نفت جهانی با اندازه 266 میلیارد بشكه نفت و 16 درصد ذخایر نفت ثابت شده جهان است. با توجه به تولید بیش از 10 میلیون بشكه در روز، این كشور حدود 60 سال دیگر می تواند نفت صادر كند. از این میزان چهار میلیون بشكه در روز به مصرف داخلی این كشور می رسد و حدود هفت میلیون بشكه نفت هم در روز صادر می شود. ملكی در ادامه توضیح می دهد: از این میزان سه میلیون بشكه در روز از طریق بندر ینبع به كانال سوئز و سپس دریای مدیترانه به مقصد اروپا صادر می شود كه بزرگ ترین مصرف كننده نفت عربستان مثل ایتالیا، بلژیك، فرانسه و آلمان از آن استفاده می كنند. از چهار میلیون بشكه نفت تولیدی كه از خلیج فارس وارد نفت كش می شود، سه میلیون بشكه در روز هم به سمت آسیا می رود. بزرگ ترین مصرف كنندگان نفت عربستان در آسیا، چین، هند و ژاپن هستند . حدود یك میلیون بشكه هم كانادا مصرف می كند و دو كشور از بزرگ ترین مصرف كنندگان نفت عربستان در آمریكای جنوبی، آرژانتین و برزیل هستند. در واقع چیزی كه به نظر می رسد از هفت میلیون بشكه نفتی كه از عربستان سعودی به صورت تانكر وارد آب بین المللی می شود، فقط یك میلیون بشكه از تنگه باب المندب عبور می كند.

این كارشناس ارشد انرژی با اشاره به مسیر جایگزین باب المندب تصریح می كند: این میزان می تواند از طریق اقیانوس هند و دماغه امید نیك در جنوب آفریقا، وارد اقیانوس اطلس شود. بنابراین حساس نبودن بازار نفت به این موضوع از منظر بازار نفت قابل درك است. البته این اتفاق حتما تأثیرات ژئوپلیتیكی دارد.

بازار نفت كم تفاوت به حمله به 2 نفت كش سعودی

ایمان ناصری، مدیركل خاورمیانه مؤسسه مشاوران بازار نفت و گاز FGE هم در این زمینه می گوید: صادرات نفت عربستان از باب المندب كم است و تنها محدود به 500 هزار بشكه نفتی می شود كه از خلیج فارس به سمت مصر می رود و با خط لوله به دریای مدیترانه فرستاده می شوند.

به گفته او، حدود 200 هزار بشكه هم از خلیج فارس مستقیم به اروپا و حدود صد هزار بشكه نیز از ینبع كه در دریای سرخ است، از طریق این تنگه، به آسیا صادر می شود. عربستان می تواند به راحتی این مسیر را جایگزین كند و از بعد عرضه و تقاضا برای این كشور مشكلی ایجاد نخواهد شد. ناصری با بیان اینكه عربستان می تواند 500 هزار بشكه را از طریق خط لوله به ینبع در دریای سرخ بفرستد، ادامه می دهد: اگر مشكل جنگ با یمن ادامه داشته باشد، كشتی ها می توانند آفریقا را دور بزنند و از این تنگه عبور نكنند. او می افزاید: كویت و امارات متحده عربی به عنوان برادران كوچك عربستان، اعلام كردند كه اگر عربستان دچار مشكل شود و از این مسیر، نفت خود را عبور ندهد، ما نیز چنین نخواهیم كرد، زیرا احتمالا به نفت كش های ما نیز حمله شود. بااین حال، حجم نفت عبوری این كشورها هم از تنگه باب المندب زیاد نیست.

مدیركل خاورمیانه مؤسسه مشاوران بازار نفت و گاز FGE می افزاید: اگر این مشكل بالا بگیرد و فقط به عربستان منتهی شود، مشكل خاصی نخواهد بود، اما اگر این تنگه به واسطه جنگ بسته شود، در آن صورت موضوع جدی خواهد شد، زیرا عبورومرور حدود پنج میلیون بشكه نفت و فراورده های نفتی (دو میلیون بشكه نفت و سه میلیون بشكه فراورده های نفتی) در روز از كانال سوئز كه در بالای تنگه باب المندب وجود دارد، به مشكل برمی خورد. در واقع در این صورت كشورها باید به دنبال مسیر جایگزین برای پنج میلیون بشكه نفت باشند كه منجر به طولانی ترشدن و وقفه های ممتد خواهد شد كه تلاطمی در بازار نفت ایجاد خواهد كرد و در نتیجه به افزایش قیمت نفت منتهی خواهد شد.

احتمال درگیری دیگر كشورها در جنگ یمن

جواد یارجانی، مدیركل سابق امور اوپك در وزارت نفت نیز در این زمینه می گوید: عكس العمل اولیه به حمله حوثی ها به دو نفت كش عربستان، افزایش قیمت نفت بود، اما در نهایت قیمت پس از آن كاهش پیدا كرد. این امر نشان می دهد كه امنیت آبراهه ها مهم است، اما از آن طرف هم باید در نظر گرفت كه اگر این اتفاقات تكرار شود، ممكن است كشورهایی كه چندان مستقیم در جنگ یمن درگیر نیستند هم دچار مشكل شوند.

یارجانی با بیان اینكه اكنون امنیت صادرات نفت جهان با تهدیدهای ترامپ دچار آسیب شده، تصریح می كند: مصرف كنندگان اروپایی ممكن است در صورت استمرار این ناامنی، علاقه مند شوند كه برای تأمین امنیت تنگه باب المندب درگیر شوند. بنابراین بهترین حالت برای بازار نفت آن است كه امنیت صادرات نفت برای همه وجود داشته باشد.

او البته راه های میان بر برای عربستان را از یاد نمی برد و می افزاید: اگر مسیر نفت عربستان به آمریكا و آفریقا باشد، سعودی ها می توانند با دورزدن شاخ آفریقا، این نفت را منتقل كنند. در واقع، اگر ناامنی این منطقه ادامه دار باشد و فقط نفت كش های عربستان را هدف قرار دهند، تنها مسیر طولانی تر شده و هزینه آن افزایش می یابد و قیمت نفت هم كمی افزایش می یابد.