بحث تغییرات اقلیمی در كشور عزیزمان ایران، این روزها بیش از پیش مهم به نظر می رسد. چرا كه اگر سابق بر این، تغییر اقلیم، تنها هشداری از سر احساس خطر بود، امروز با پوست و گوشتمان حس می شود.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری ریشه: امروزه بحران آب در جهان به یك مسئله­ بسیار جدی تبدیل شده است، لذا بر لزوم اهمیت ضرورت منابع آبی كشور بیش ازپیش افزوده شده است و بدون شك اجرای صحیح آن بدون شناخت و آگاهی دقیق و جامع از مسائل طبیعی امكان پذیر نیست.

شرایط آب و هوایی به موازات سایر عوامل محیطی از مهمترین عوامل موثر در شكل گیری و تكوین شهرها و تداوم حیات شهری به شمار می آید. در واقع شهرها، عناصر شهری و عملكرد آنها همواره از عناصر و عوامل آب و هوایی موثر بوده و هستند.

بحث تغییرات اقلیمی در كشور عزیزمان ایران، این روزها بیش از پیش مهم به نظر می رسد. چرا كه اگر سابق بر این، تغییر اقلیم، تنها هشداری از سر احساس خطر بود، امروز با پوست و گوشتمان حس می شود.

افزایش غلظت گازهای گلخانه ای و تغییر كاربری اراضی از جمله علت های گرمایش جهانی است كه موجب تغییرات آشكاری در وضعیت اقلیمی ایران شده است. علاوه بر آن افزایش دما، كاهش بارش و افزایش فراوانی رخداد پدیده های حدی جوی-اقلیمی در كشور به ویژه در دو دهه اخیر، از جمله اثرات تغییر اقلیم در ایران هستند.

دمای هوای ایران در نیم قرن گذشته به طور میانگین در هر دهه چهار دهم درصد افزایش یافته اما تاثیر این تغییرات بر كمینه دما آشكارتر است و در كلان شهرهای رو به توسعه همچون تهران، اصفهان و شیراز به شكل گیری پدیده "جزیره گرمایی" منجر شده است. در حدود نیم قرن گذشته تفاوت شبانه روزی دما (اختلاف بین دمای بیشینه و كمینه) با آهنگ یك و شش دهم درجه در هر دهه رو به كاهش بوده است.

 

 

چشم انداز خشكسالی در منطقه و جهان

رئیس سازمان هواشناسی تاثیرات تغییرات اقلیمی را منحصر به ایران ندانسته و تصریح كرده كه میانگین بارندگی از مدیترانه تا افغانستان رو به كاهش است. او می گوید اگر كشورها به توافق نامه آب و هوایی سال 2015 پاریس پایبند نباشند، كاهش بارش در مقایسه با بلند مدت در غرب و بخش هایی از شرق ایران تا 20 درصد، در سوریه، اردن، مناطق فلسطینی نشین و عراق تا 30 درصد و در افغانستان نیز تا 20 درصد خواهد بود.

افزایش دمای هوا در بسیاری از شهرهای ایران با شدت گرفتن گرد و غبار، كمبود آب و قطع برق همراه بوده و زندگی در بسیاری از مناطق را مختل كرده است.

به گفته رییس مركز ملی خشكسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی، میانگین دمای هوا در ایران طی ده ماه گذشته نسبت به شاخص های بلندمدت یك درجه افزایش یافته و در این مدن 11 بار دمای بالای 50 درجه در نقاط مختلف، به خصوص در استان خوزستان به ثبت رسیده است.

بر پایه این گزارش شهر اهواز، مركز استان خوزستان با ثبت دمای 53 درجه گرم ترین شهر ایران در ده ماه گذشته بوده و استان های ایلام، هرمزگان، بوشهر، فارس و سیستان و بلوچستان نیز دمای 50 درجه را تجربه كرده اند.

به گزارش پایگاه خبری انتخاب روز شنبه ششم مرداد در پی طوفان در منطقه سیستان كه سرعت آن در برخی مناطق به 103 كیلومتر در ساعت می رسید، گرد و غبار به شدت افزایش یافت و غلظت ذرات معلق در هوای شهرستان زابل به حدود 13 برابر حد مجاز رسید.

لازم به ذكر است كه پدیده گرم شدن كره زمین و كم آبی مختص ایران و منطقه نیست و سراسر كره زمین را تحت الشعاع قرار داده است. در همین راستا و در واكنش به یك پدیده زیست محیطی در كانادا سخنگوی وزارت خارجه كشورمان موضع گیری كرد:

بهرام قاسمی سخنگوی وزارت امور خارجه با ابراز تاسف از مرگ ده ها تن در كانادا بر اثر گرما و همدردی با مردم این كشور، خواستار توجه جدی همه دولت ها و كشورها به تغییرات آب و هوایی و اقلیمی و تبعات آن، كه سالانه جان هزاران انسان و دیگر گونه های گیاهی و جانوری را می گیرد و آینده زمین را با چالش جدی روبرو كرده است و اجرای تعهدات خود در زمینه مقابله با این پدیده هولناك شد.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی با تقبیح خروج آمریكا از معاهدات جهانی همچون پیمان زیست محیطی پاریس و زیر پا گذاشتن تعهدات بین المللی خود، بر لزوم پایبندی كشورهای بزرگ صنعتی كه سهم بسیاری در تولید و انتشار گازهای گلخانه ای و دیگر آلاینده ها و در نتیجه گرمایش زمین و دیگر پدیده ها همچون خشكسالی و طوفان های گرد و غبار دارند، شد.

 

 

مقصر اصلی

تغییرات اقلیمی یك رخداد جهانی و به دلیل تشدید تولید گازهای گل خانه ای است و نیازمند اقدامات بلند مدت و همین طور همكاری بین المللی، منطقه ای و ملی است. ما اگر می خواهیم جلوی خسارت های ناشی از تغییرات اقلیمی را بگیریم باید به سمت نوسازی فرایند های صنعتی و استفاده از سوخت های غیر فسیلی، افزایش پوشش گیاهی و حفاظت از جنگل ها، مدیریت صحیح پسماند ها و همینطور توسعه سازگار با محیط زیست برویم.

این اقدامات اقدامات زیربنایی است كه در كشور ما باید آغاز شود چرا كه دیگر كشور ها این فرایند را آغاز كرده اند و تمامی تصمیم گیری ها و تصمیم سازی های خودشان را در فرایند های توسعه ای كلان ملی، منطبق با ملاحظات محیط زیستی و سازگار با مبانی توسعه پایدار انجامك می دهند و ما هم باید این مسیر را طی كنیم.

حدوداً 90 درصد تغیرات اقلیمی در كشور ما به دلیل فرایند های ناصحیح صنعتی و مصرف سوخت فسیلی است. ما در مصرف سوخت فسیلی در مقایسه با دنیا از سرانه بالایی برخوردار هستیم و تقریبا 4 برابر متوسط كشورهای پیشرفته در حال حاضر مصرف سوخت فسیلی داریم. بسیاری از واحد های صنعتی ما، صنایع با مصرف بالای سوخت فسیلی هستند و تولید گازهای گلخانه ای غیر استاندارد دارند.

البته ما تحت تاثیر روش ها و سیاست های غلط جهانی هم هستیم. كشورهایی مانند آمریكا، چین، هند و بعضی از كشورهای آفریقایی حدود 50 درصد تولید گازهای گلخانه ای را به خودشان اختصاص داده اند و سهم ایران در تولید گازهای گلخانه ای در مقایسه با این كشورها بسیار ناچیز است ولی باید اقدامات زیربنایی و منطبق و سازگار با طبیعت را در دستور كار قرار دهیم و همه وزارت خانه ها در راستای هم اقدامات كافی را در این جهت انجام دهند؛ به ویژه وزارت خانه هایی مانند وزارت نفت، وزارت صنعت، وزارت كشاورزی و وزارت نیرو باید همكاری های لازم را در این زمینه داشته باشند و سازمان محیط زیست هم باید نظارت و اقدامات لازم را در این خصوص به عمل بیاورد.

 

 

بحرانی نه چندان نوظهور برای جنوب كشور

افزایش ارتفاع آب اقیانوس ها از زمان انقلاب صنعتی تاكنون باعث شده تا در ده ها سال گذشته بسیاری از كشوران از زیر آب رفتن سواحل و جزایرشان نگران شوند و حتی در برخی مناطق مردم خانه های خود را ترك كردند و مجبور شدند به كشورهای دیگر سفر كنند.

حالا این نگرانی ها به ایران هم رسیده است، حدود یك هفته پیش پروین فرشچی معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت از محیط زیست در مصاحبه ای گفت: براساس مطالعه ای كه من خواندم اگر روند تغییراقلیم به همین شكل ادامه  پیدا كند، در 20سال آینده 42درصد از جزایر ما در خلیج فارس و دریای عمان به زیر آب می روند. این موضوع براساس سناریو افزایش 2.5 تا 3.5 درجه ای زمین پیشبینی شده است.

براساس تحقیقی كه بودجه آن توسط ارتش آمریكا تامین شده، این افزایش ارتفاع آب اقیانوس ها می تواند منجر به زیرآب رفتن هزاران جزایر در زیر آب شوند و همه چیز بستگی به نحوه ادامه انتشار گاز دی اكسید كربن در آینده است.

این موضوع جزایر كشور ما را هم در نظر می گیرد چراكه خلیج فارس دریای عمان بهآب های آزاد متصل هستند و تغییر سطح آنها این با افزایش سطح آب دریاها در دنیا هم خوانی دارد. یعنی هر میزانی آب اقیانوس های دنیا افزایش پیدا كند حدودا به همان اندازه آب خلیج فارس افزایش می كند.

همه این مسائل باعث شده تا در كشورهای مختلف اقدامات مختلفی در مقابل این موضوع انجام شود، در برخی جزایر ساخت و ساز اطراف سواحل ممنوع شده و شیب سواحل را افزایش داده اند. در برخی مناطق دیگر هم كه شیب سواحل كمتر بوده و ارتفاع اقیانوس ها به سرعت بیشتری افزایش پیدا كرده  هزاران نفر مهاجرت كرده اند.

موضوع زیرآب رفتن جزایر جنوبی كشور به علت تغییراقلیم مسئله جدیدی نیست، چندین سال پیش پروفسور یوسف ثبوتی فیزیكدان سرشناس ایرانی و مؤسس و رئیس پژوهشكده تغییراقلیم و گرمایش زمین در این رابطه هشدار داده بود: علاوه بر خشكسالی به دلیل ذوب شدن یخ های قطبی باید منتظر زیرآب رفتن سواحل پست خلیج فارس باشیم. به عبارت دیگر در سواحل جنوبی ایران آب خلیج فارس بالا می آید و بر وسعت این خلیج افزوده می شود. در دراز مدت دشت خوزستان و اهواز به تدریج به وسیله آب پوشیده می شود و جزیره مرجانی كیش كه كم ارتفاع ترین جزیره خلیج فارس است در دراز مدت به زیر آب خواهد رفت و از وسعت جزایر و سواحل ایران كاسته می شود.

اما بحث زیرآب رفتن جزایر به دلیل تغییراقلیم در دیگر كشورها موضوع بسیار قدیمی تری است،َ در اواخر قرن نوزدهم میلادی برخی از دانشمندان متوجه شدند كه از زمان انقلاب صنعتی با افزایش شدید انتشار گازهای گلخانه ای توسط ما انسان ها دمای كره زمین در حال افزایش است. این موضوع آن زمان اهمیت چندانی نداشت، چرا كه افزایش دما فقط چند درجه بود و اصلا مشخص نبود این اتفاق چه پیامدی دارد.

انتهای پیام