به گزارش میز نفت، نرخ تسعیر یكی از مهم ترین پارامترهای بودجه بندی است كه بخش اعظمی از درآمدهای دولت را مشخص می كند؛ بر این اساس دولت درآمدهای صادراتی خود را به ریال تبدیل كرده و به خزانه واریز می كند. فرض كنید دولت در سال آینده 25 میلیارد دلار درآمد نفتی دارد، 20 درصد این درآمد به صندوق توسعه ملی واریز می شود و 14.5 درصد آن هم به شركت ملی نفت می رسد؛ ما بقی این پول با نرخ تسعیر تبدیل به ریال شده و به حساب خزانه واریز می شود تا طبق برنامه مشخص شده، به شركت های دولتی و خدماتی اختصاص یابد.

دولت باید این درآمدها را با نرخ تسعیری كه در قانون بودجه مشخص شده تبدیل به ریال كند كه مشخصا هرچه این نرخ تسعیر افزایش یابد، درآمد ریالی دولت نیز افزایش می یابد. در لایحه بودجه سال 98، بودجه شركت های دولتی از افزایش غیرقابل باوری برخوردار است كه باید دید در مجلس شورای اسلامی برای آن چه تصمیمی گرفته خواهد شد.

جهش بودجه ای سه شركت
بر اساس اعداد و ارقام مندرج در جدول لایحه بودجه دولت و پیوست های آن، شركت ملی نفت ایران (مادر تخصصی) در سال 98، درآمدی معادل 611 هزار و 919 میلیارد تومان (611,919 میلیارد تومانخواهد داشت.

در جداول مربوط به شركت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی، میزان درآمد این شركت در سال 98 بیش از 309 هزار میلیارد تومان دیده شده و در مقابل هزینه های این شركت تقریباً معادل همان درآمد یعنی 309 هزار و 56 میلیارد تومان درج شده است. شركتی معادل 161 میلیارد تومان از سود آن تحت عنوان «50 درصد سود ویژه» در نظر گرفته شده و در مجموع با احتساب مالیات 80 میلیارد تومانی، این شركت معادل 243 میلیارد تومان سوددهی در سال آینده خواهد داشت.

همچنین درآمد شركت ملی گاز ایران 65 هزار میلیارد تومان در سال آینده پیش بینی شده و در مقابل نیز هزینه ای معادل 57 هزار میلیارد تومان برای آن درنظر گرفته شده است. این شركت نیز با احتساب مالیات 1000 میلیارد تومانی اش، سودی معادل 7 هزار 686 میلیارد تومان خواهد داشت و از این سود، بیش از 2000 میلیارد تومان آن به عنوان «50 درصد سود ویژه» در نظر گرفته شده است.

به طور كل، در لایحه بودجه 98 حدود 1200 هزار میلیارد تومان به عنوان بودجه شركتهای دولتی در نظر گرفته شده است كه این رقم 3برابر بودجه عمومی دولت با رقم 408 هزار میلیارد تومان است. رشد 50 درصدی بودجه شركتهای دولتی در مقابل رشد 8 درصدی بودجه دولت ازابهامات جدی است كه یك پاسخ در پی دارد.

دلیل افزایش چیست؟
سخنگوی ستاد بودجه در توضیح این اتفاق گفت: افزایش نرخ تسعیر ارز از 3500 به 8 هزار تومان یكی از علل رشد بودجه شركتهای دولتی است.

مژگان خانلو در پاسخ به این سوال كه تغییرات درامدی شركت نفت به چه شكل بوده است؟ گفت: درآمد شركت ملی نفت شامل درآمد حاصل از نفت خام و میعانات گازی صادراتی به میزان 2،538 هزارمیلیارد ریال با رشد 44 درصدی نسبت به مصوب سال 1397 به واسطه افزایش نرخ تسعیر ارز پیش بینی شده است. همچنین درآمد حاصل از فروش نفت خام و میعانات گازی داخلی به پالایشگاه ها و پتروشیمی ها به میزان 3،298 هزارمیلیارد ریال با رشد 172 درصدی نسبت به سال جاری به دلیل افزایش میزان فروش به میزان 279 هزار بشكه و همچنین افزایش نرخ تسعیر منظور شده است و سایر درآمدها نیز به میزان 283 هزارمیلیارد ریال است كه در سرفصل سایر درآمد ها، حجم و قیمت فروش گاز خام به شركت گاز ،فروش خوراك به شركت های پتروشیمی( با توجه به اینكه محصولات فروخته شده به شركت های یاد شده به نرخ های بین المللی می باشد ) و درآمدهای شركت ناشی از فروش سایر محصولات افزایش قابل ملاحظه خواهد داشت كه در این سرفصل نیز اكثر افزایش ریالی ناشی از افزایش نرخ ارز می باشد.

رئیس امور پایش تعهدات دولت در پاسخ به سوالی درباره دلیل بالا بودن هزینه های شركت نفت گفت: طبق قانون، 85.5% از درآمد مذكور به حساب درآمد عمومی واریز می شود. بنابر این به همین میزان به عنوان هزینه شركت نفت درج می َشود. شركت نفت مكلف است هزینه های جاری و اجرای طرحهای سرمایه گذاری خود را از محل 14.5% باقیمانده تأمین كند.

خانلو در خصوص درامد و هزینه شركت گاز گفت: درآمد شركت ملی گاز عمدتاً شامل 412،800 میلیارد ریال صادرات گاز و 237،012 میلیارد ریال فروش سایر محصولات است كه به ترتیب نسبت به سال گذشته 393% و 205% رشد دارد همچنین با توجه به افزایش تولید گاز طبیعی از میدان مشترك پارس جنوبی فروش گازطبیعی در داخل كشور از 5746 میلیارد ریال در بودجه مصوب سال 1397 به 7544 میلیارد ریال در بودجه پیشنهادی سال 1398 شركت، با 30 درصد افزایش پیش بینی شده است.

افزایش 4سنتی نرخ گاز صادراتی
این مقام مسئول در سازمان برنامه و بودجه ادامه داد، یكی از عمده ترین دلایل پیش بینی افزایش درآمد شركت مزبور در سال 1398 نسبت به بودجه مصوب سال 1397 ناشی از پیش بینی افزایش فروش گازطبیعی صادراتی به عراق و تركیه و افزایش نرخ تسعیر ارز می باشد. لازم به توضیح است در بودجه مصوب سال 1397 عدد ریالی صادرات گاز معادل 105000 میلیارد ریال بوده لیكن در بودجه پیشنهادی سال 1398 شركت معادل 412800 میلیارد ریال افزایش پیش بینی شده است.

همچنین نرخ گاز صادراتی در سال 1397 معادل 20 سنت بوده كه در سال 1398 معادل 24 سنت افزایش پیش بینی شده است. حجم خالص گاز صادراتی از 15 میلیارد مترمكعب به 5/21 میلیارد مترمكعب افزایش پیش بینی شده است. نرخ تسعیر در بودجه سال 1397 معادل 35000 ریال بوده كه برای سال 1398 به 80.000 ریال افزایش پیش بینی شده است.

اما مهرداد لاهوتی عضو كمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس هم با بیان این كه بودجه شركت های دولتی سال گذشته 830 هزار میلیارد تومان بوده و امسال یك هزار و 200 هزار میلیارد تومان شده است به تسنیم گفت: بهارستان نشینان امسال تصمیم دارند به بودجه شركت های دولتی رسیدگی كنند.

وی ضمن اشاره به اینكه چیزی به عنوان كسری بودجه وجود ندارد و هزینه ها باید با درآمدها همخوانی پیدا كند، گفت: سال گذشته به طور متوسط دو میلیون و 410 هزار بشكه باید نفت صادر می شد كه این اواخر كاهش یافته اما طی هفت ماهه امسال 25 درصد بیشتر از نظر ریالی درآمد كسب شد به طوری كه درآمد پیش بینی شده از فروش نفت در سال 97 وصول شده است.

لاهوتی ضمن اعلام این مطلب كه اكثر شركت های دولتی زیان ده هستند و باید به بخش خصوصی واگذار شوند، گفت: دولت باید دست از سر اقتصاد كشور بردارد.