حسن روحانی، رئیس جمهوری كشورمان به احتمال بسیار روز دوشنبه 20 اسفند راهی بغداد می شود. او از پنج سال پیش یعنی زمان آغاز به كار دولتش تا كنون به عراق سفر نكرده است. مسئله ای كه بسیار مورد توجه عراقی ها بوده و از این كه روسای جمهور و نخست وزیر سابق عراق به (...) حسن روحانی، رئیس جمهوری كشورمان به احتمال بسیار روز دوشنبه 20 اسفند راهی بغداد می شود. او از پنج سال پیش یعنی زمان آغاز به كار دولتش تا كنون به عراق سفر نكرده است. مسئله ای كه بسیار مورد توجه عراقی ها بوده و از این كه روسای جمهور و نخست وزیر سابق عراق به ایران آمده اند اما وی اقدام به سفر به بغداد نكرده است همواره گلایه داشته اند. گفته می شود حسن روحانی گلایگی هایی را از طرف عراقی داشته و این موضوع را در دیدارهای متعدد خود به آنها گفته است. از جمله خودداری عراقی ها در حل نهایی مشكلات مرزی و بستن پرونده حل اختلافات مرزی یكی از مهمترین مسائلی است كه روحانی را رنجانده و گفته می شود در دیدار با مقام های عراقی این موضوع را گوشزد كرده است. به گمان روحانی حل این اختلاف می تواند گامی بزرگ در حل مشكلات دو كشور باشد. این موضوع به مناقشات ایران و عراق به معاهده 1975 الجزایر باز می گردد كه در زمان صدام حسین، دیكتاتور مخلوع عراق با زیرپا گذاشتن این معاهده به جنگ ایران و عراق انجامید. بعد از سقوط صدام حسین و روی كار آمدن حكومت جدید، با وجود این كه دولتمردان جدید عراق عموما از دوستان جمهوری اسلامی ایران بوده اند و روابط نزدیكی با تهران داشته اند، با این وجود اكثر مقامات عراقی از نزدیك شدن به حل نهایی این پرونده خودداری می كردند. حسن روحانی كه قبل از ریاست جمهوری در زمان دولت اصلاحات، دبیر شورای عالی امنیت ملی بود به خوبی از جریان مناقشات دو طرف آگاه است. وی فكر می كرد در زمان ریاست جمهوری اش بتواند این مسئله را نهایی كند. اما مشاهده كرد اراده جدی نزد مقامات ارشد عراقی برای حل نهایی این موضوع وجود ندارد. با تغییر دولت عراق در تابستان گذشته و آمدن عادل عبدالمهدی به جای حیدر العبادی در سمت نخست وزیری امیدهای تازه ای در این زمینه به وجود آمد. عبدالمهدی خود شخصا به دنبال حل اختلافات است و به حفظ روابط حسنه با ایران اصرار دارد. عباس عراقچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه كشورمان هفته گذشته سفری دو روزه به عراق داشت و در مذاكرات خود با طرف عراقی كه گفته شد سخت و چالشی و طولانی بوده، پیشرفت های ملموسی در این زمینه به دست آورده است. برای همین امید می رود در سفر روحانی به عراق این پرونده مهم میان دو كشور نهایی شود. اگرچه برخی منابع آگاه گفته اند كه نباید نسبت به نهایی شدن این موضوع بیش از اندازه امیدوار بود. همچنین منابع آگاه گفته اند كه خودداری روحانی از سفر به عراق تاكید بر این نكته بوده كه به سفری كه دستاورد مهمی نداشته باشد، نمی رود. گفته می شود هر گاه به روحانی پیشنهاد می شد كه به عراق سفر كند، فورا پاسخ می داده كه دستاوردهای سفرش چه خواهد بود و اگر دستاوردی نداشته باشد به انجام سفری كه صرفا گرفتن عكس مقابل دوربین ها باشد مبادرت نمی كند. طی دو ماهه اخیر ناصر همتی، رئیس بانك مركزی، بیژن زنگنه، وزیر نفت و محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه كشورمان به عراق سفر كرده اند و هر سه آنها در سفرشان به بغداد تاكید كرده اند كه یكی از اهداف سفرشان تامین مقدمات سفر روحانی به عراق بوده است. در این میان گویا همتی، رئیس بانك مركزی ایران دستاوردهایی داشته و توانسته در بخش های مالی به نتایج خوبی با طرف عراقی برسد، اما بیژن زنگنه، وزیر نفت شكایت دارد كه طرف عراقی به واسطه تحریم های آمریكا از بخشی از توافقات نفتی دوجانبه سرباز زده و از برخی همكاری های نفتی و گازی دو كشور خودداری می كند. طرف عراقی می گوید تمام تلاش خود را می كند كه در جهت تقویت همكاری های دوجانبه اقدام كند اما نمی تواند فشارهای طرف آمریكایی را نادیده بگیرد و منافع خود را به خطر اندازد. ایران در حدود دو میلیارد دلار بابت صادرات برق و گاز از طرف عراقی طلب دارد، منابع آگاه عراقی گفته اند كه عادل عبدالمهدی، نخست وزیر عراق آمادگی كامل دارد تا مطالبه تهران را به طور كامل پرداخت كند و برای این كار تدابیر لازم را نیز اندیشیده است. دولت روحانی خوب می داند، تحت فشارهای بی امان آمریكا كه فشارهای بی سابقه ای را به كشورها وارد می كند تا از هر گونه تعامل با ایران خودداری كنند و حتی كشورهای بسیار نزدیك و متحد ایران مجبور شده اند در تعامل با ایران فشارهای آمریكا را در نظر بگیرند، تعاملات ویژه داشتن با كشورها سخت است. دستگاه سیاست خارجی كشور خوب می داند كه باید توقعاتشان از كشورهای مختلف متناسب با توانایی های آنها باشد. عراق هم از این قاعده مستثنی نیست. تمامی مقامات عراقی از جمله برهم صالح، رئیس جمهوری، عادل عبدالمهدی، نخست وزیر، محمد علی حكیم، وزیر امور خارجه، سید عمار حكیم، رئیس فراكسیون اصلاح و سازندگی، یكی از فراكسیون های اصلی مجلس و هادی عامری، رئیس فراكسیون فتح، دیگر فراكسیون مهم مجلس، همگی تاكید كرده اند به هیچ وجه جزئی از فشارهای آمریكا علیه ایران نخواهند بود. حتی آیت الله سیستانی، مرجع عالی شیعیان عراق، خلاف رویه خود عمل كرد و با جانین هینیس پلاسخایرت، فرستاده ویژه سازمان ملل در عراق دیدار كرد تا صرفا این پیام را برساند كه عراق به داشتن روابط حسنه و متوازن و برابر با تمام كشورها پایبند است و اجازه نمی دهد عراق به پایگاهی برای آزار و اذیت كشورهای دیگر تبدیل شود. صرف سفر رسمی رئیس جمهور به عراق می تواند خود پیام های بسیاری به دنبال داشته باشد.

علی روغنگران