تهران- ایرنا- رییس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی آموزش و پرورش گفت: بدون رعایت عنصر خلاقیت، پویایی فكری، تقویت عقلانیت و تفكر به تحول دست نمی یابیم كه متاسفانه به عنصر خلاقیت در مدرسه و ساختار آمورش و پرورش به قدر كافی توجه نشده است.        

حجت الاسلام علی ذوعلم روز دوشنبه در نشست خبری كه به مناسبت هفته پژوهش برگزار شد، با بیان شعار هفته پژوهش كه خلاقیت و زندگی است، اظهار داشت: هفته پژوهش در آموزش و پرورش چند جنبه دارد كه یكی از آنها انعكاس تلاش های معلمان و دانش آموزان در این حوزه است. جنبه دیگر بحث بایستگی ها و كمبودهای این حوزه است.

ذوعلم با بیان اینكه پژوهش باید به رشد خلاقیت كمك كند، افزود: آیا برنامه درسی فعلی ما با نیازهای واقعی نسل امروز پیوند برقرار كرده است؟ به این نقص اذعان داریم و رفع این نقیصه نیازمند كارهای بلند مدت و طولانی دارد.

وی در این نشست با بیان اینكه فرهنگ سازمانی و كلیشه های ذهنی، مانع گسترش فرهنگ پژوهش در بسیاری از ساختارهای آموزش و پرورش شده است، به كمبود منابع انسانی متخصص اشاره كرد و گفت: یك پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش با 20 عضو هیات علمی داریم و قطعاً این میزان كافی و كارآمد نیست.

رییس سازمان پژوهش در ادامه بیان كرد: باید جهت گیری فعلی اسناد تحولی را به طور كامل و با توجه به اهمیت های آشكار آن طی كنیم. در اجرای كامل آن باید بر اساس كمبودها و كاستی ها در زیر ساخت ها شروع كنیم كه مهمترین آن كمبود زیر ساختی و تشكیلاتی است. باید بتوان مقوله پژوهش را از مقوله تولید بسته های آموزشی جدا كرد و از آن طرف نقد و بررسی درباره برنامه درسی شفاف تر شود.

ذوعلم در ادامه به كمبود اعتبارات اشاره كرد و گفت: تقویت اعتبارات پژوهشی، سرمایه گذاری بسیار مهمی است و نیاز است پژوهش تا استان، مناطق و مدارس تسری پیدا كند. برای سال آینده یك نگرانی جدی وجود داشت كه معاونت پژوهشی در استان ها حذف شود كه با پیگیری های انجام شده، خوشبختانه جایگاه معاون پژوهشی در استان ها حفظ شد. همچنین بیانیه گام دوم انقلاب رهبر جمهوری اسلامی، نیز به كمك ما آمد. رهبری در آن بیانیه فرموده بودند كه باید به علم و پژوهش توجه شود و اولین مخاطب این بیانات، آموزش و پرورش است.

وی ادامه داد: ارتقاء بحث پژوهش تا سطح مدرسه و دانش آموزان دنبال می شود. خوشبختانه كار پژوهشی خوبی در عرصه مدل سازی برای ورود پژوهش به عرصه یاددهی و یادگیری شروع شده است، اما باید به طور واقعی به تعمیق فرهنگ پژوهش پرداخته شود.

رییس سازمان پژوهش افزود: یكی از مهم ترین چالش های نظری آموزش و پرورش در حوزه پژوهش مبانی نظری تحولی و پارادایم های اندیشه ای؛ سند تحول بنیادین است كه آن چنان وارد حوزه پژوهش نشده و بسیاری از پژوهش ها با نگاه سكولاریسمی صورت می گیرد.

ذوعلم گفت: وقتی تعاریف، ارزش ها و نگاه ما به هستی و ... به صورت بنیادین پذیرفته نشده و به چارچوب درنیامده باشد و با نگاه موجود در علوم انسانی، آنها را تبیین كنیم، سند تحول بنیادین با سیستم آموزش و پرورش سازگار نخواهد شد. باید فرآیندها پژوهش محور باشد تا به استقرار سند نزدیك شویم.

وی در خصوص بودجه مورد نیاز برای حمایت از پژوهش ها در حوزه تعلیم و تربیت گفت: متأسفانه بودجه خاص مورد نیاز برای حمایت از پایان نامه ها و پژوهش های خارج از سازمان نداریم و امید است جهشی در این حوزه انجام شود؛ هرچند به پژوهش های مطالعات آموزش و پرورش از منابع سازمان كمك می كنیم. به طور مثال، امسال 800 میلیون تومان به استان هایی كه توانمندی كمتری در حوزه بودجه ای داشتند، كمك كردیم كه البته رقم قابل توجهی نیست.

رییس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش در پاسخ پرسش خبرنگار ایرنا در خصوص كتاب های درسی و همچنین بحث تقویت زبان خارجی و خارج شدن انحصار زبان انگلیسی با توجه به گلایه های نمایندگان مجلس شورای اسلامی گفت: ما درصدد اجرای برنامه درس ملی هستیم و كارهایی را نیز آغاز كرده ایم كه مطمئناً برای سال آینده به نتیجه نخواهد رسید. استقرار 11 حوزه یادگیری و 2 حوزه تربیتی از آن جمله است. در این حوزه یادگیری سه بخش آن مربوط به زبان های خارجی، فارسی و بحث قرآن و عربی است. تربیت و یادگیری زبان های خارجی و زبان های عربی و زبان فارسی سه حوزه را در سازمان تشكیل می دهد.

وی ادامه داد: از نظر روش و محتوا و متناسب سازی محتوای درسی با نیاز و ظرفیت دانش آموزان، كارهای خوبی در حال انجام است. پیشنهادی نیز به شورای عالی آموزش و پرورش ارائه شده كه دو زبان چینی و عربی به عنوان زبان خارجی در كنار دیگر زبان ها برای آموزش مجاز شوند. مطالبه مجلس شورای اسلامی در حوزه زبان خارجی و افزایش كیفیت و شكسته شدن انحصار زبان انگلیسی، مطالبه به جایی است.

ذوعلم در پاسخ به پرسش خبرنگاری در خصوص اینكه آیا سازمان پژوهش و پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش از پژوهش های خارج از سازمان كه در حوزه تعلیم و تربیت صورت می گیرد، استفاده می كند و آیا خروجی آن پژوهش ها، اعتبارسنجی می شود، گفت: همكاران ما در پژوهشگاه دست به اعتبارسنجی های پژوهشی می زنند تا به نتایج آن استناد كنند. همچنین برای بحث اعتباربخشی، نشست های علمی نقادانه ای برگزار شده و از راه های مختلف علمی، هر پژوهش اعتبارسنجی می شود و اگر پژوهش معتبری نباشد، كنار گذاشته می شود.

وی ادامه داد: حمایت دیگر ما برگزاری كارگاه هایی برای معلمان در استان ها است و بازطراحی ساختار پژوهشگاه نیز در دستور كار قرار دارد. برای حمایت های بودجه ای نیز مكاتبات و پیگیری های زیادی انجام شده كه پاسخ های مثبتی از سازمان برنامه و بودجه گرفته ایم.

رییس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش در پاسخ به پرسش خبرنگار دیگری درباره اینكه عموم پژوهش ها در مدارس و دانشگاه ها كلیشه ای و گاه همراه با داده سازی است و آیا برای جلوگیری از پژوهش های تقلبی كاری انجام شده، گفت: این موضوع تنها با فرهنگ سازی و تقویت روحیه پژوهشگری در میان اساتید، معلمان و دانش آموزان حل نخواهد شد. البته این مسئله در حد فراگیر نیست و باید اصلاح شود.

ذوعلم گفت: در هر نقطه جامعه هر اقدامی كه انجام می شود باید ریشه پژوهشی و نقطه عزیمت پژوهشی داشته باشد. كتمان نمی كنیم كه گاهی اوقات الزامات اداری و محدودیت های مالی و امكانات، ما را به سمتی می برد كه از افق پژوهش جدا می شویم. واقعیت آن است كه همه پژوهش ها به هزینه های زیادی نیاز ندارد. عموماً این مسائل را به معاونت ها در آموزش و پرورش تذكر می دهیم.

وی خاطرنشان كرد: بر اساس مشاهدات، نوجوانان و جوانان ما از نظر تحلیلی و تفكری، بسیار رشدیافته تر از 20-10 سال قبل هستند. آنها نوعی خودباوری، مطالبه گری و اعتماد به نفس دارند كه باید از آن در عرصه تعلیم و تربیت استفاده كرد.

برچسب ها
- مدارس
- سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی
- علی ذوعلم