به گزارش خبرنگار اجتماعی ركنا، خشونت علیه زنان تنها مختص ایران یا خاورمیانه نیست ، در اخبار همه كشورهای جهان ،خبرهایی از انواع خشونت نسبت به زنان دیده می شود كه از مرزهای طبقه اجتماعی، اقتصادی، تحصیلات، قومیت و سن فراتر رفته است. با وجود جنبش هایی كه زنان در 100 سال اخیر به راه انداخته اند و حتی در بسیاری از كشورهای جهان خشونت علیه زنان منع شده است اما حقیقت این است كه خشونت علیه زنان در پس، آداب فرهنگی، هنجارهای اجتماعی و اعتقادات پناه گرفته و پنهان می شود.

می توان گفت خشونت علیه زنان، محصول ارزش های پدرسالاری و توزیع نابرابرانه جنسیتی قدرت در خانواده است كه قرن ها قدمت دارد و معمولا در زمان های خود را نشان می دهد كه مردان تهدیدی علیه اقتدار مردانه خود و ارزش های پدرسالاری احساس كنند.

بر اساس دیدگاه تیویلیون و همكاران، خشونت فیزیكی شامل رفتارهایی است كه هدف آنها وارد آوردن آسیب فیزیكی از سوی شوهر مانند ضربه زدن، كشیدن مو، زدن با یك اسلحه گرم، ریختن آب جوش، انداختن جای سیگار روی بدن، كشیدن روی زمین، اجبار به زندگی در شرایط نامعلوم یا كشتن و غیره است. بنابراین خشونت فیزیكی را می توان آشكارترین نوع خشونت دانست كه مطابق آمار سازمان بهداشت جهانی در سراسر جهان از هر سه زن یك نفر از سوی شریك خود یا دیگران مورد خشونت فیزیكی و جنسی قرار می گیرد.

همچنین بسیاری از كارشناسان مشكلات اقتصادی، فرسایش اعتماد شوهر به زن، داشتن نگاه مردسالارانه، دخالت اطرافیان، مقاومت زن در برابر خواسته های مرد، جابجایی توازن قدرت و عدم پذیرش تغییرات در جامعه از علل و عوامل خشونت مردان علیه زنان است. بنابراین می توان نتیجه گرفت یكی از الگو های رفتاری خشونت علیه زنان الگوهای رفتاری مثل «پدر سالاری» است.

امان الله قرایی مقدم جامعه شناس و استاد دانشگاه در گفت وگو با خبرنگار اجتماعی ركنا، درباره این موضوع كه آیا خشونت علیه زنان ریشه در پدر سالاری دارد، گفت: خشونت علیه زنان ریشه در مردسالاری و مذهب دارد و از آنجایی كه در مرام عرب فرهنگ چند زنی وجود داشته و در فرهنگ ما نیز وارد شده است كه به عناوین مختلف از نظر روحی، روانی، اقتصادی، جنسی، جسمی و دهها مورد دیگر زن را در جامعه مورد خشونت قرار می دهد.

وی خاطرنشان كرد: ابتدای بشریت ما شاهد مادر سالاری بودیم و حتی در جوامع عرب، زنان چند شوهر داشتند و بچه هایشان شبیه هر مردی كه بود بچه او می دانستند به همین دلیل در فرهنگ عرب می گویند «ولد امی» یعنی مادرت سرپرست توست. اما دوره مادرسالاری به دلایل علمی تمام شده و در دوران پدرسالاری به سر می بریم.

قرائی مقدم ادامه داد: در زمان ساسانیان زنان به درجات عالی می رسیدند، برای مثال آرتمیس به عنوان فرمانده نیروی دریایی یك زن بود. حتی در دوران هخامنشی زنان دو برابر مردان مزد می گرفتند. همچنین زمانی كه زنان وضع حمل می كردند به حضور شاه می رسیدند. اما بعد از یك زمانی بر اثر القا فرهنگ دینی به تدریج حرمت و مقام زن شكسته شد.

خشونت علیه زنان از جسمی تا مازوخیسم

این مدرس دانشگاه با بیان اینكه امروز به طور كلی 4 نوع خشونت علیه زنان مطرح است. تصریح كرد: از نظر من بیش از دهها مورد خشونت علیه زنان وجود دارد. از خشونت جسمی، جنسی گرفته تا سادیسم و مازوخیسم، خشونت روحی و روانی، كوچك كردن و خشونت اقتصادی كه جزو مصادیق خشونت هستند چرا كه در جامعه ما برخی مردان هنوز می گویند، زن باید درآمد خود را به مرد بدهد.

در كتب درسی مردان برتر از زنان هستند

او ادامه داد: در لرستان زنان باید ارث و میراثی كه به آنها می رسد را به برادر خود بدهند. البته خشونت های دیگری از نظر آموزشی، شغلی نیز وجود دارد. برای مثال در كتاب های درسی همیشه زن در حالت پایین تر از مردان قرار دارد، یعنی نوشته اند: زینب خانم، زن خانه داری است، سارا در سبد انار دارد و بابا نان داد. این مسائل جزو خشونت هایی است كه القا می كند، زن پایین تر از مرد است. همچنین حقوق زنان نسبت به مردان كم تر است و در پست هایی مثل وزارت، نمایندگی مجلسی كم تر حضور دارند.

قرایی مقدم با بیان اینكه زن هنوز بدون اجازه همسرش نمی تواند مسافرت برود. اذعان كرد: البته ما نسبت به جهان در وضعیت بدی نیستیم. تا قبل از دهه 50 میلادی زنان در آمریكا حق رای نداشتند. گرچه در جامعه ما زن حق طلاق دارد اما تا همسرش به او اجازه ندهد، نمی تواند از وی جدا شود. همچنین زنان از حق حضانت فرزندانش نیز محروم هستند. همه این موارد را می توان جزو خشونت علیه زنان دانست.

او در پایان گفت: جنبش های چند سال اخیر كه زنان به عنوان رهبر در آن حضور دارند، برای بدست آوردن حقوقشان است كه البته در جامعه نیز تاثیر می گذارد. این جنبش طبقه متوسط می تواند جنبشی در عدالت خواهی زنان روستایی و طبقات پایین نیز به وجود بیاورد كه این كارها به وسیله آموزش و پرورش و آگاهی صورت می گیرد.بنابراین اولین گام مهم برای اصلاح این معضل اجتماعی باید به سمت پررنگ كردن ارزش های انسانی مثل گذشت و فداكاری، شفافیت در بیان خواسته ها، توجه به تفاوت های جنسیتی و ذاتی و مدیریت تعارض ها گام برداریم و آموزش مهارت های زندگی را به كودكان خود از دوران كودكی آغاز كنیم كه این كار را باید سیستم آموزش و پرورش و آموزش عالی برعهده بگیرد. همچنین از ابزار هایی مثل تكنولوژی های آموزشی، برگزاری جلسات روانشناختی برای زوجین و برگزاری برنامه های متعدد با استفاده از رسانه های جمعی و فضای مجازی استفاده كرد تا مانع بروز خشونت در خانواده ها شد.