گروه بازار فناوری اطلاعات
اگرچه حداقل درایران آمار دقیقی از میزان تولید زباله های الكترونیكی وجود ندارد، اما اینگونه زباله ها از منابع مختلف خانگی، اداری، مجتمع های تجاری و كارخانه ها به وجود آمده و در دفع آنها با مشكل و عقب ماندگی هایی مواجه هستیم.
زباله های الكترونیك كه در كشورهای مختلف تبدیل به نوعی دغدغه شده اند علاوه بر تجهیزات از رده خارج الكترونیكی شامل تجهیزات و وسایل حرارتی، نوری، وسایل الكتریكی كه در حمل و نقل به كار می روند، لامپ های برق و همچنین لامپ های كم مصرف و LED و وسایلی مانند تلفن همراه و تلویزیون و... می شوند.
در این میان با توجه به اینكه در ساختار اینگونه وسایل الكترونیكی فلزات سنگینی مانند آهن و قلع، نیكل و حتی طلا به كار رفته پسماند و زباله این وسایل می تواند برای خاك، آب و همچنین سلامتی انسان مشكلات و مخاطرات متعددی را به همراه داشته باشد.
گزارش های تحلیلی و پایش شاخص های مربوط به این بخش نشان می دهد كه در سال گذشته میلادی (2014)، بالغ بر 41.8 میلیون تن پسماند الكترونیكی تولید شده است در حالی كه تنها 4 میلیارد نفر از مردم جهان تحت پوشش قوانین ملی مرتبط با پسماند الكترونیكی هستند.
آسیا بزرگ ترین قاره در تولید پسماند الكترونیكی در گروه های مختلف (لامپ، قطعات كوچك IT، صفحه تصویر، تجهیزات تبادل حرارتی، تجهیزات بزرگ و تجهیزات كوچك) به ازای هر نفر جمعیت است و آمارها نشان می دهد این قاره به طور میانگین به ازای هر نفر 3.7 كیلوگرم و در كل 16 میلیون تن پسماند تولید كرده است. آمریكا و اروپا پا به پای هم پسماندسازی كرده و هر كدام به ترتیب 11.7 و 11.6میلیون تن پسماند در سال 2014 تولید كرده اند. آفریقا هم با تولید میانگین 1.7 كیلوگرم پسماند به ازای هر نفر جمعیت، مجموعا 1.9 میلیون تن پسماند را تحویل داده است. اما در كنار این آمارها به گفته رئیس اداره محیط زیست شهر تهران متاسفانه در حال حاضر در شهر تهران محل خاصی برای بازیافت اینگونه وسایل الكترونیكی وجود ندارد؛ البته برای بازیافت فلزات ارزشمندی مانند طلا و نقره واحدی در خارج از شهر تهران راه اندازی شده است. در این خصوص محمدحسین بازگیر با بیان اینكه برخی كارخانه های تولید كننده وسایل برقی و الكترونیك، از اینگونه زباله های الكترونیكی دارند، می گوید: ما بر این بخش ها نظارت كامل داریم و پسماند الكترونیكی این مراكز نگهداری می شود و سپس به مراكز مجاز جهت بازیافت و امحا فرستاده می شود.
با این وجود برخی اخبار حاكی از تولید بیش از 500 هزار تن پسماندهای الكترونیك در كشور است از سوی دیگر گفته می شود لیتیوم یك باتری موبایل فرسوده قابلیت این را دارد كه یك حجم 600 مترمكعبی آب را طوری آلوده كند كه دیگر هیچ موجود زنده ای در آن زنده نماند، حال خودتان محاسبه كنید سالانه چه تعداد باتری سمی وارد محیط زیست می شود؟
با توجه به اهمیت این موضوع، پیش از این نیز این مساله در دیدارهای مشترك مسئولان سازمان محیط زیست و وزارت ارتباطات مورد توجه قرار گرفته بود. نصرا... جهانگرد - معاون وزیر ارتباطات - هم در گفتگویی با ایسنا در این باره متذكر شد: سندی در این زمینه تهیه شده كه براساس آن لازم است به تدریج برخی ضوابط برای حفظ و نگهداری پس ماندهای الكترونیك در نظر گرفته و اجرا شود. وی مرحله بعدی رسیدگی به این مساله را بحث بازیافت زباله های الكترونیكی برشمرد و گفت: طبق برنامه ریزی های صورت گرفته در سال آینده قرار است مراكز بیشتری در زمینه بازیافت این قطعات فعالیت كند. البته لازم است حجم بازیافت به حدی برسد كه از نظر اقتصادی هم مقرون به صرفه باشد.