به گزارش لیزنا، نشست كتابخانه های آموزشگاهی در پنجمین كنگره متخصصان علوم اطلاعات در تالار حكمت كتابخانه ملی در 30 آبان 1398 برگزار شد. در این نشست مهندس علی زرافشان (معاونت اسناد كتابخانه و مركز اسناد ملی ایران؛ معاون اسبق وزیر آموزش و پرورش)، علی رمضانی (مدیر كل فرهنگی هنری، اردوها و فضاهای پرورشی وزارت آموزش و پرورش)، دكتر اكرم عینی (رییس اداره كتابخانه و مركز اسناد سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، از اعضای كمیته كتابخانه های آموزشگاهی انجمن كتابداری)، دكتر علی حسینی خواه (عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی، مدیر مجتمع آموزشی تینو) با دبیری دكتر نسترن پورصالحی مسئول كمیته كتابخانه های آموزشگاهی انجمن كتابداری و اطلاع رسانی ایران برگزار گردید. علاوه بر افراد حاضر در پنل اساتید دیگری همچون دكتر مهری پریرخ، دكتر رحمت اله فتاحی، دكتر رضایی شریف آبادی، دكترسودابه نوذری به بیان نظرات خود پرداختند. همچنین نمایندگان شورای كتاب كودك خانم فاطمه مرتضایی فرد و انجمن حامی خانم فرح حق نژاد در جلسه حضور داشتند. مسئولان كتابخانه های عمومی وابسته به شهرداری تهران و نهاد كتابخانه های عمومی و دانشجویان نیز از دیگر حاضران جلسه بودند.

هر یك از سخنرانان و حضار درباره موضوع نحوه تعامل انجمن كتابداری با بدنه آموزش و پرورش و بهبود وضعیت كتابخانه های آموزشگاهی نظرات خود را بیان نمودند. نكته مهم در این زمینه استقبال علی رمضانی از طرح ها و ایده ها و تلاش برای اجرایی سازی آنها در بدنه آموزش و پرورش بود.

دكتر عینی اولین سخنران نشست به تبیین نگرانی ها از آینده كتابخانه های آموزشگاهی پرداخت و تاریخچه ای از جایگاه سازمانی كتابخانه ها در وزارت آموزش و پرورش بیان داشت. وی ایجاد كارگروه تخصصی در معاونت پرورشی برای ادامه فعالیت ها، استفاده از شاخه های استانی انجمن برای توسعه فعالیت ها در سطح كشور، تاكید بر راه اندازی كتابخانه دیجیتال پشتیبان برنامه درسی، شناسایی كتابخانه های آموزشگاهی موفق و ارائه عملكرد آنها به جهت الگودهی به دیگران، ارائه برنامه های منظم و هدفمند به معلمان و معاونان پرورشی در مدرسه برای اجرای برنامه های ترویج كتابخوانی اثربخش تر، كمك به راه اندازی پایگاه اطلاعاتی كتابداران و بررسی وضعیت فعلی كتابخانه های آموزشگاهی و كتابخانه های كلاسی را مورد اشاره قرار داد.

دومین سخنران نشست دكتر حسینی خواه به بیان نقش و اهمیت كتابخانه در نظام تعلیم و تربیت نوین پرداخت. وی دوره كارشناسی خود را در رشته كتابداری تحصیل كرده و سپس وارد حیطه برنامه ریزی درسی شده و اكنون از اساتید فعال این حوزه است. دكتر حسینی خواه با نمایش تصاویری از كتابخانه مجتمع آموزشی تینو و توصیف فضای فیزیكی و آموزشی حاكم بر آنجا به بیان اهمیت و چگونگی كتابخانه و فضای آن در مدرسه پرداخت. وی بر ضرورت ایجاد شبكه برای مدارس علاقمند و ارائه اطلاعات به آنها و ایجاد فضایی برای به اشتراك گذاری تجربیات درباره عمكرد مدارس مختلف در رابطه با كتابخانه ها تاكید كرد. همچنین چالش سازماندهی منابع به شیوه ساده و روشن مناسب كودكان دبستانی را نیز مطرح نمود.

علی رمضانی نیز ضمن بیان فعالیت های فعلی مرتبط با كتاب و كتابخوانی در آموزش و پرورش ( مانند طرح دانایی توانایی و كتابخانه دیجیتال)، بر ضرورت برگزاری دوره های آموزشی مرتبط با كتابداری و ترویج كتابخوانی برای معلمان و مربیان تربیتی تأكید كرد.

در ادامه مهندس زرافشان بنا به تجربیات عمیق خود در حیطه آموزش و پرورش ضمن روشن نمودن وضعیت آموزش و پرورش گلوگاه ها و چالشها را بیان كرد. وی دو محور عمده برای پیگیری توسط كارگروه را بیان داشت: یكی توسعه كتابخانه و دیگری توسعه خواندن. در زمینه توسعه كتابخانه پیشنهادهایی چون ایجاد كارگروه مشترك با مدیریت فرهنگی هنری، استفاده از تجربه موفق خیرین اندیشه ساز در آموزش و پرورش، ایجاد فضای تعامل بین كانون پرورش فكری، اداره كل پژوهش و برنامه ریزی و انتشارات كمك آموزشی، اداره كل فرهنگی هنری و فضاهای پرورشی كه سه ضلع فعال در بدنه آموزش و پرورش هستند، پبگیری طرح كانون مدرسه را ارائه كرد.

وی تصریح كرد: مشكل دیگری كه ممكن است عدم استفاده از كتابخانه و مطالعه نكردن را شكل دهد اشكال در مهارت خواندن و خوب خواندن است. ارائه كاستی های خواندن و عوامل مؤثر بر آن در آزمون پرلز سنجیده می شود و لازم است از نتایج آن برای بهبود وضعیت خواندن در كشور استفاده كرد. در عین حال لازم است ضمن توسعه كتابخوانی و كتابخانه به رسانه های نوظهور و بهره گیری از آن برای ترویج خواندن بین كودكان بهره برد.

در ادامه نشست استادان حاضر و سایر شركت كنندگان به بیان نظرات خود پرداختند كه خلاصه ای از مباحث و پیشنهادات مطرح شده عبارتند از:

-         لزوم تغییر نگاه به مقوله آموزش و تغییر نظام آموزشی تك كتابی و متكی بر حفظیات و تبدیل شدن آن به نظام مسئله محور : در چنین نظامی كتابخانه به عنوان یك عنصر مهم در فرایند آموزش مطرح می شود؛

-        انتقاد به جایگاه كتابخانه ذیل معاونت پرورشی در حالی كه كتابخانه آموزشگاهی بخشی از فرایند آموزش است؛

-        ارائه نتایج برخی پژوهش های انجام شده و گزارشی از همایش كتابخانه های آموزشگاهی و نقش آن در نظام یاددهی یادگیری كه چندین سال پیش در دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد؛

-        استفاده از كتابدار سیار بین مدارس برای راه اندازی و ساماندهی به اوضاع كتابخانه های آموزشگاهی؛

-        اختصاص زنگ هنر به تركیب شدن با كتابخوانی و یا اختصاص زنگ ویژه كتابخوانی؛

-        حمایت از كتابخانه هایی كه توسط خیرین در مدارس ایجاد و راه اندازی می شود؛

-        برقراری امكان حضور خیران و كارورزان دانشجویی برای راه اندازی كتابخانه های مدارس؛

-        در نظر گرفتن مشوق هایی برای كتابداران كتابخانه های عمومی فعال در مدارس؛

-        در نظر گرفتن مشوق هایی برای مدارس عیر انتفاعی دارای كتابخانه و كتابدار؛

-        اختصاص ساعات فوق برنامه به كتابخوانی ساعات بعد از تعطیلی مدرسه و یا پنچ شنبه ها؛

-        استفاده از معلمان و دانش آموزان نویسنده در برنامه های ترویج كتابخوانی در آموزش و پرورش و تشویق آنها؛

-        توجه معلمان ادبیات و نگارش به عمیق خواندن و درك عمیق تر و نظارت بر محتوای خواندن و توجه كتابهای نگارش به این امر؛

-        توجه به ضرورت استخدام كتابداران متخصص و آموزش تخصصی كتابیاران فعال در مدارس؛

-        استفاده از ظرفیت كمك های مردمی و پویش های اجتماعی به منظور احیاء و تقویت كتابخانه های آموزشگاهی.

 در پایان مقرر شد تا پیشنهادهای مرتبط با تقویت و احیاء كتابخانه های آموزشگاهی توسط كمیته كتابخانه های آموزشگاهی انجمن كتابداری و اطلاع رسانی ایران جمع بندی و به آموزش و پرورش اعلام شود و زمینه اجرائی شدن آنها با انعقاد تفاهم نامه فراهم گردد.