به گزارش ملیت به نقل از عصرایران، حجت الاسلام علی ذوعلم با بیان اینكه در برخی مدارس آموزش زبان فارسی در مناطق دوزبانه دچار چالش جدی است كه دارای جنبه های فرهنگی، علمی، اجتماعی و.. است گفت: باید روی پشتیبانی علمی و زمینه سازی فرهنگی سرمایه گذاری بیشتری انجام داد.

وی با اشاره به اینكه در مناطق دوزبانه شاهد هستیم كه زبان محلی در محیط آموزشی هم غلبه می یابد و حتی درس ادبیات فارسی هم به زبان محلی تدریس می شود كه باعث ایجاد مشكلاتی می شود، تصریح كرد: همكاران باید به این موضوع اهتمام جدی داشته باشند و روش های تدریس متناسب با محیط ابداع و بكار بگیرند تا آموزش زبان فارسی دچار لطمه نشود.

رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی در برنامه تلویزیونی پرسشگر با موضوع چالش های آموزش زبان فارسی در نظام آموزشی با اشاره به پیشنهاد الزامی شدن دوره پیش دبستانی در مناطق دوزبانه گفت: اگر بتوانیم این دوره را نهادینه كنیم دیگر نیازی به تغییر كتاب ها و چندكتابه شدن دوره ابتدایی و تغییر شیوه در دوره ابتدایی نیست. ولی به دلیل مشكلات مالی این مسئله تاكنون محقق نشده است.

ذوعلم افزود: برای برخی مسائل پنهان در آموزش و پرورش مانند همین مورد، اقدام چندانی صورت نمی گیرد. تكثر كتاب ممكن است راه حل نهایی نباشد. البته اگر زمانی به این نتیجه برسیم كه باید كتاب ها برای كودكان دو زبانه تغییر كنند امر غیر ممكنی نیست و همه راه ها را نمی بندیم. به هر حال راهكار های متفاوتی وجود دارد و باید درباره آن ها بررسی های لازم را انجام داد.

وی یادآورشد: لازم است مدارس و مناطق به این موضوع جدی تر بیندیشند. اگر زمان بیشتری لازم است، مدارس زمان آموزش بیشتری در نظر بگیرند. راهكار متمركزی قابل ارائه نیست و شهر ها با همدیگر متفاوت اند. اما مهم نگاه مدرسه محورانه به مسئله است.

رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی با بیان اینكه در آینده به علت آنكه حوزه های تربیت و یادگیری در حال شكل گیری است این امكان فراهم می شود كه جدی تری به موضوع زبان فارسی بپردازیم، گفت:، اما هنوز به راهكار موثر متناسب با همه اقتضائات نرسیده ایم.

ذوعلم افزود: ما هم قبول داریم كه باید استاندارد های حوزه یادگیری را تدوین و بر اساس آن تولید بسته های یادگیری را انجام دهیم. ایجاد زمینه های لازم برای افزایش مهارت و توانایی معلمان مناطق دوزبانه را نیز دنبال می كنیم.

رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی با بیان اینكه چهار مهارت اساسی زبانی خواندن، نوشتن، شنیدن و بیان كردن باید تقویت شود، اظهار داشت: اكنون با مشكلات زیرساختی، چون تراكم بالای كلاسی، معلمان آموزش ندیده به علت برخی مصوبات تحمیلی به آموزش و پرورش، محدودیتی كه در تربیت معلم داریم، روبه رو هستیم.

ذوعلم افزود: بدون اعتبارات ویژه برای اینكار برنامه ها به خوبی قابل اجرا نیستند. باید آموزش و پرورش به دغدغه ملی تبدیل و به تدریج معلمان توانمند شوند و دوره پیش دبستانی هم در مناطق دوزبانه اجباری شود. در نظام بروكراتیك اداری ما این مسئله مغفول واقع می شود.

وی در خصوص بودجه سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی برای سال 99 نیز خاطرنشان كرد: پیشنهاد بودجه این سازمان كم شده و ما را با مشكل رو به رو خواهد كرد. آموزش و پرورش مانند مزرعه ای است كه باید مراقب بود محصولاتش خشك نشود، زیرا جبران آن زمانبر است.

آموزش زبان فارسی به دوزبانه ها كاری تخصصی است

استاد دانشگاه و عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینكه یاد دادن و یادگرفتن زبانی غیر از زبان مادری كاری تخصصی است، گفت: در این موضوع به تجارب جهانی توجه نكردیم. تنوع و چندزبانی یك نعمت است، اما ما نه تنها روش های درست را درنظر نمی گیریم بلكه آن را به تهدید تبدیل می كنیم.

رضا صحرایی افزود: در كشور ما كتب درسی با زبان مادری تدوین نمی شوند و كتاب ها همه با زبان معیار فارسی نوشته می شوند. آموزش زبان فارسی و سواد فارسی با هم تفاوت دارند. كودكی كه در تهران است فارسی را بلد است و در مدرسه هم سواد فارسی یاد می گیرد. اما كودكی كه مثلا آذری زبان است هنوز زبان فارسی بلد نیست و در مدرسه یك مرتبه با مشكل مواجه می شود.

وی با اشاره به اینكه آموزش زبان فارسی توسط متخصص، آموزش داده نمی شود، تصریح كرد: آموزش زبان فارسی به عنوان زبان دوم به كودكان چندزبانه یك كار بسیار تخصصی است.

وی با اشاره به اینكه شیوه آموزش فارسی به كودك فارسی زبان با شیوه آموزش فارسی به كودك غیرفارسی زبان باید تفاوت داشته باشد، افزود: كودك فارسی زبان خط را یاد میگیرد، اما كودكی كه فارسی زبان نیست باید شیوه دیگری را برایش به كار بست.

چندزبانگی یكی از دلایل بازماندگی از تحصیل است

این استاد دانشگاه با بیان اینكه یكی از دلایل بازماندگی از تحصیل و افت تحصیلی در اطراف كشور همین مسئله چندزبانگی است اظهار كرد: عینك تمركز را از چشممان برداریم و مسائل را مبتنی بر بافتشان بررسی كنیم. معتقدم بیش از حد تمركزگراییم و در تهران تصمیم می گیریم كه در شمال و غرب كشور چه اتفاقی باید بیفتد. ما در آموزش و پرورش فقط باید استاندارد تدوین كنیم و در ادامه دست مدرسه را در اجرا باز بگذاریم نه آنكه در جزئیات هم دخالت كنیم.

صحرایی ادامه داد: ارزشیابی توصیفی خوب است، اما به شرط آنكه كامل اجرا شود. همچنین به برنامه ملی آموزش زبان فارسی نیازمندیم. به برنامه مهارتی درسی نیاز داریم. فرد باید بتواند بخواند، بنویسد و بخوبی صحبت كند. چه افراد تك زبانی و چه چند زبانی های ما كدامشان مهارت بیانی خوب دارند؟ چند درصد دانش آموزان ما بعداز فارغ التحصیلی می توانند خوب بنویسند و مهارت بیانی خوبی دارند؟

وی افزود: آموزش فارسی با آموزش درباره فارسی فرق دارد. ذهن دانش آموزان را از اینكه كدام كتاب را چه كسی نوشته پر كرده ایم، اما مهارت های به كارگیری زبان را به او نمی آموزیم. كدامشان مهارت خواندن انتقادی را به خوبی بلد هستند؟ رتبه ایران در آزمون جهانی تیمز و پرلز خوب نیست.
عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی افزود: همه از مدیر مدرسه توقع و انتظار دارند، در حالی كه آن ها معمولا در شرایط سخت و اضطرار مدیریت می كنند. باید سرخط ها و سیاست های كلان به مدیران داده شود تا بتوانند با شیوه های مختلف آموزش توامان زبان فارسی و زبان محلی را پیش ببرند. مثلا به معلم بگویند درس را یكبار به زبان محلی و یكبار به زبان فارسی تدریس كنند.

صحرایی یادآورشد: آموزش و پرورش دست مدیران مدارس را بیشتر باز بگذارد و خانواده ها را در امر تعلیم و تقویت زبان فارسی دخیل كند.

خانواده های دوزبانه قبل از مدرسه با كودكان خود فارسی صحبت كنند

دبیركل شورای عالی آموزش و پرورش با بیان اینكه نیز با بیان اینكه آموزش زبان فارسی از دو منظر موضوعیت دارد، گفت: اول به عنوان ماده درسی مهمی كه عنصر وحدت آفرین فرهنگی و زبان ملی ماست و كتب باید به زبان و خط فارسی باشد و معلمان به همین زبان آموزش دهند. فراگیری فارسی بستر یادگیری سایر دروس را فراهم می كند. به همین دلیل از پایه اول درس ادبیات فارسی را داریم.

مهدی نویدادهم درباره ریشه مشكل فقدان آموختن كامل زبان فارسی در مناطق دوزبانه در میان برخی دانش آموزان حتی تا پنجم ابتدایی گفت: فراوانی اش زیاد نیست. معدل درس زبان و ادبیات فارسی نسبت به سایر دروس بهتر است، اما در مجموع مشكلاتی، چون تراكم كلاس های درسی، وضعیت ورود و خروج معلمان به سیستم، مزید بر علت شده است تا چالش های آموزش افزایش یابد.

وی با اشاره به اینكه ارزشیابی توصیفی اقدام خوب آموزش و پرورش در سال های اخیر بود و باعث كاهش استرس ها شد، اضافه كرد: اگر كودكی در ارزشیابی پایانی حداقل لازم را كسب نكرد اجازه رفتن به پایه بالاتر را ندارد. در مناطق دوزبانه كاری كه انجام شده كم بوده و باید تقویت شود.

وی با اشاره به اینكه در شهریور ماه كلاس جبرانی برای زبان فارسی در مناطق دوزبانه به مدت یك ماه گذاشته می شود كه كافی نیست و باید افزایش یابد، گفت: در ایام بودجه بندی مسئولان توجه بیشتری داشته باشند تا با تخصیص منابع بیشتر بتوان این ضعف را جبران كرد.

دبیركل شورای عالی آموزش و پرورش افزود: از خانواده ها می خواهم حتما قبل ازورود بچه ها به مدرسه مقدمات را فراهم و به زبان فارسی هم با كودكان صحبت كنند تا این مشكل را تقلیل دهیم.

نویدادهم افزود: سیاست اینكه حتی یك دانش آموز بیرون از مدرسه نماند در دوره های گذشته دنبال شده در حالی كه اعتبار آموزش و پرورش كفاف نمی دهد. برخی انتقادات ما مانند به كارگیری و استخدام معلمان طبق مصوبات مجلس، شنیده نمی شود و دست و پای مدیران آموزش و پرورش به علت برخی سیاست ها و تصمیمات بسته شده است.

وی با اشاره به اینكه چند روز قبل با معاونان وزارتخانه جلسه ای درباره بودجه برگزار شد، گفت: بودجه 99 كاهش هایی نسبت به 98 دارد. مثلا فعالیت های ورزشی حدود 30 درصد كاهش دارد. یا پرورشی به همین صورت. ما به اقتصاد آسیب دیده و تحریم توجه داریم، اما اگر دنبال مثلا تقویت آموزش زبان فارسی به عنوان عنصر انسجام بخش ملی هستیم باید سرمایه گذاری كنیم. آموزش ریاضی، تربیت اخلاقی در فضای مجازی و... امكانات می خواهد در حالی كه در چنین شرایطی مدیران ما با سیلی صورت خود را سرخ نگه می دارند.

نویدادهم افزود: آموزش و پرورش مطالبه گر است و درخواست ما از مسوولان سازمان برنامه، دولت و مجلس این است كه مساعدت كنند برای یكبار بودجه آموزش و پرورش بدون كسری بسته و مطالبات انباشته آموزش و پرورش تسویه شود.