تهران- ایرنا- معاون طراحی و تولید بسته های یادگیری سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی گفت: ما باید برنامه درسی را بین واقعیت ها و آرمان ها شناور نگه داریم، یكی از رسالت های مطالعات برنامه درسی در كشور، پیوند زدن بین واقعیت ها و آرمان های مربوط به اسناد بالادستی است.
حسن ملكی در دیدار دانشجویان دوره دكتری برنامه ریزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری از دفاتر مختلف سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، اظهار داشت: خانه اصلی دانشجویان برنامه ریزی درسی این سازمان است. این سازمان مكانی منحصر به فرد در كل كشور است، منحصر به فرد بودن یعنی تنها جایی است كه برای نظام رسمی آموزش، برنامه ریزی می كند، مواد و رسانه های یادگیری در آن تولید می شود و در واقع برنامه ریزی درسی در این سازمان جلوه عینی پیدا می كند.
وی برنامه های اخیر سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی را در چهار محور بیان كرد و افزود: محور اول از برنامه های اخیر این سازمان كه در دست اقدام است عملیاتی كردن اسناد تحولی به زبان برنامه درسی است.
معاون سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی خاطرنشان كرد: آنچه كه دانشجویان رشته برنامه ریزی درسی باید در جریان آن قرار بگیرند، یك سری اسناد تحولی و بالا دستی مانند نقشه جامع علمی كشور، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، سند برنامه درسی ملی است، همانطور كه برخی از ساختمان ها چند طبقه هستند این اسناد نیز چند طبقه دارند.
ملكی ادامه داد: طبقه اول این اسناد تحولی، برنامه درسی ملی است كه بدون پله وارد آن می شویم و به سایر طبقات این اسناد باید از طریق پله های مدیریّتی سر بزنیم. همچنین باید توجه داشته باشیم كه نمی توان بدون اطلاع از اسناد بالا دستی برای كشور برنامه درسی طراحی كنیم.
وی تصریح كرد: به اعتقاد من اگر طراحان برنامه درسی از اسناد متوالی مربوط به حوزه های تعلیم و تربیت بی خبر باشند، مذموم است.
معاون طراحی و تولید بسته های یادگیری سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی افزود: در طراحی برنامه درسی توجه به این نكته از ضروریات است كه ما باید برنامه درسی را بین واقعیت ها و آرمان ها شناور نگه داریم، به این معنا كه اگر برنامه های درسی فقط به واقعیت ها قفل شود فارغ التحصیلان آن برنامه ها حال نگر و واقعیت بین و از آرمان ها بی خبر خواهند شد.
ملكی خاطرنشان كرد: اگر آدم هایی تربیت كنیم كه فقط به آرمان ها فكر كنند آنها هم انسان های رویایی و آینده نگری صِرف خواهند شد كه آن نیز فایده ای ندارد. به اعتقاد من یكی از رسالت های مطالعات برنامه درسی در كشور، پیوند زدن بین واقعیت ها و آرمان های مربوط به اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران است.
وی ادامه داد: نمی توان برنامه درسی طراحی كرد كه پیوند و ارتباطی با آرمان ها نداشته باشد همانطور كه نمی شود برنامه درسی طراحی كرد كه از واقعیت ها خبری نداشته باشد. ما نیز با همین راهبرد می خواهیم اسناد تحولی را عملیاتی كنیم.
معاون سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی همچنین گفت: اگر در این كار توفیق حاصل شود این سازمان، راست قامت وعزت مدارانه می تواند اعلام كند در حال انجام كاری است كه تاكنون انجام نشده است.
ملكی یادآور شد: در این زمان كه در گام دوم انقلاب حضور داریم و رهبر معظم انقلاب هم به آن تأكید فرمودند برای این سازمان در قالب عملیاتی كردن اسناد تحولی و بالادستی تعریف می شود به گونه ای كه بناها بر مبنا مبتنی شود. بناها، برنامه ها و كتاب های درسی و مبنا هم اسناد تحولی هستند.
به گزارش روز شنبه وزارت آموزش و پرورش، وی افزود: محور دوم از برنامه های اخیر سازمان پژوهش این است كه بنا داریم چهار مرحله اصلی فرآیند برنامه ریزی درسی یعنی؛ طراحی، تدوین، اجرا و ارزشیابی را عینیّت بخشیم. هر كدام از این چهار مرحله از فرآیند برنامه ریزی درسی جایگاه خود را دارند، هیچ كدام جای دیگری را نمی گیرد.
وی ادامه داد: اینكه بگوییم تدوین را خوب انجام می دهیم و نیازی به طراحی نداریم به مثابه این است كه در ساختن بنایی بگوییم بدون اهمیت دادن به فونداسیون ساختمان دیوارها را بالا ببریم، همانطور كه می دانیم این بنا با دوام نخواهد شد و با یك زلزله كم ریشتری هم فرو می ریزد.
معاون سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی همچنین گفت: تلاش داریم با بنا كردن برنامه های درسی مبتنی بر اسناد تحولی و بالادستی برنامه درسی ضد زلزله طراحی كنیم. برنامه درسی ضد زلزله، برنامه ایست كه در آن به پایهتوجه و پرداخته شود. فونداسیون برنامه درسی، طراحی است. كارهای زیاد و خوبی در سازمان انجام شده است ولی در گام دوم می خواهیم لباس برنامه درسی را به طور كامل بر قامتش بپوشانیم.
ملكی تصریح كرد: محور سوم از برنامه های سازمان در شرایط كنونی این است كه تفاوت ها را با تشابهات و ثابتات را با متغیرات در برنامه ریزی درسی ببینیم. اگر فقط به تشابهات توجه شود دچار یك ظلم تربیتی شده ایم زیرا همه جا و همه كس یكسان نیستند به عنوان مثال برنامه های درسی دفاتر دوره های عمومی و متوسطه نظری و فنی و حرفه ای و كار و دانش، تفاوت ها و شباهت هاتی با هم دارند كه باید به هر دوی آن ها توجه شود. باید بگوییم الگویی داریم كه در آن تفاوت ها و شباهت هاتی وجود دارد.
وی خاطرنشان كرد: تفاوت ها به خاطر سرشت و ماهیت این دفاتر است. هر یك از دفاتر ماهیت و سرشتی دارند كه باید به درستی آن ها را شناخت و به آن ها توجه كرد.
معاون طراحی و تولید بسته های یادگیری سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی از برنامه های دیگر این سازمان را آماده سازی نیروی انسانی برای انجام برنامه ریزی درسی عنوان كرد و اظهارداشت: برنامه درسی یك امر تخصصی است، نمی توانیم هر كسی را وارد كنیم تا كار برنامه ریزی درسی انجام دهد همانطور كه عقلانی نیست ما وارد حوزه ای شویم كه انجام برنامه ها و فعالیت های آن به متخصص خودش نیاز دارد.
ملكی تصریح كرد: برنامه ریزی درسی باید به وسیله متخصصان انجام شود. هر قدر افرادی كه در سازمان پژوهش كار می كنند برنامه ریزی را بلد باشند ولی رشته آن ها برنامه ریزی درسی نبوده و تجربه زیسته داشته باشند باید برای آنها كارگاه ها و دوره های آموزشی برگزار كنیم تا روح برنامه درسی در آنها دمیده شود و با قواعد و اصول برنامه ریزی درسی به طور كامل آشنا شوند و مهارت های لازم را نیز كسب كرده و با آن مهارت ها برنامه ریزی كنند. البته شاید این نیز كافی نباشد زیرا به تكرار و تمرین زیاد نیز نیازمند است.
وی خاطرنشان كرد: یكی از مباحث بین متخصصان این است كه برنامه ریزی درسی علم است یا فن؟ از یك منظر برنامه ریزی درسی فن و به تعبیری هنر است ولی اگر از زاویه دیگری به آن نگاه كنیم برنامه ریزی درسی به دلیل دارا بودن نظریه، یك علم است.
وی همچنین گفت: با این توصیف هر دانایی در این رشته نمی تواند برنامه ریز درسی شود زیرا در عمل نیز باید آن را یاد گرفت. بر این اساس جنبه مهارتی داشته و ضرورت دارد نیروی انسانی سازمان را در این عرصه توانمند كنیم.
برچسب ها
- سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی
- مدرسه