كتابهای كمك آموزشی و كنكوری از پرداخت مالیات معاف هستند؛ همین تركیب كافی است تا مخالفانی داشته باشد و البته در این میان نكته های ظریفی نیز وجود دارد.

به گزارش خبرنگار مهر، چندی است كه بحث معافیت های مالیاتی بحث روز در فضای مجازی و میان كارشناسان است. هر چند بیش از همه بحث معافیت مالیاتی هنرمندان در سطح جامعه مورد نقد قرار گرفت و با وجود آنكه در نهایت دولت از طرح برداشتن این معافیت مالیاتی گذشت، اما در میان همه هیاهوها با نگاهی به آنچه معافیت مالیاتی قشری از جامعه نامیده می شود، در بخشی كه معافیت مالیاتی ناشران فرهنگی دیده می شود، شمول این قانون برای ناشران كتابهای كمك آموزشی و كنكوری خود داستان دیگری است.

شاید تعجب كنید اما برخی موسسات كنكوری كه چرخش مالی آنها میلیاردی است، از پرداخت مالیات معاف هستند! فعالیت آنها فرهنگی تلقی می شود! و البته كه اگر دانش آموز پشت كنكور داشته باشید می دانید كه باید چقدر در دوره متوسطه دوم برای خرید همین كتاب ها كه عموما نكته و تست هستند باید هزینه كنید! حتی اگر كودك كلاس اول دبستان هم داشته باشید حتما در جریان هزینه برای خرید كتاب های كمك درسی فرزندانتان در طول سال قرار گرفته اید! كتاب هایی كه از اساس قرار نبوده بار مالی اش بر شما تحمیل شود چرا كه قرار بوده كتاب های درسی، نیاز شما را برآورده كند.

حال در كنار حوزه كتاب های درسی، بازار كتاب های كمك درسی و كنكوری درست شده است، برخی از آنها هزینه ای كه برای تبلیغات می كنند، نشان می دهد كه بازار خوبی هم درست شده، نگاه به كیفیت این كتاب ها هم حكایت دیگری است.

از سوی دیگر ما برای كتاب های كمك آموزشی جشنواره رشد را هم برگزار می كنیم كه به نوعی نشان می دهد حضور كتاب ها و وسایل كمك آموزشی مطلوب آموزش و پرورش نیز هست. دبیر هفدهمین دوره جشنواره كتاب رشد خبر داده است كه «امسال 4264 عنوان كتاب به جشنواره ورود پیدا كردند كه از این تعداد 2263 كتاب مناسب بود و 959 كتاب نیز دارای رتبه 1 و 2 بودند. این كتاب ها در 27 گروه دسته بندی شدند كه این گروه ها مجموعا 81 داور تخصصی را در خود به همراه داشتند. امسال گروهی متشكل از گرافیست ها نیز كتاب ها را مورد ارزیابی قرار دادیم و از میان 120 عنوان كتاب به عنوان كتب شایسته تقدیر شناخته شدند. مجموعا 64 ناشر نیز این 120 كتب را به خود اختصاص داده اند. امسال 15 عنوان كتاب برگزیده داشتیم و كتب برگزیده مخاطبان رده های سنی مختلف را هم داریم.»

كنار هم چیدن این پازل كار ساده ای نیست؛ اما واقعیت این است كه تشخیص نیاز واقعی و نیاز كاذب در حوزه كتاب های كمك درسی و كنكوری كار پیچیده ای شده است و حال هم كه بحث معافیت مالیاتی موسسات كنكوری و ناشران كتاب های كمك آموزشی مطرح شده است.

بسیاری از موسسات كنكوری رویكرد غیر فرهنگی دارند

حجت الاسلام علی ذوعلم رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی در پاسخ به خبرنگار مهر در خصوص این معافیت مالیاتی گفت: عدالت اقتضا می كند كه هر فردی در جامعه هر كاری كه انجام می دهد و درآمدزاست، برابر با میزان درآمدش مالیات بدهد و اگر تبعیضی قائل شویم، تبعیضی نارواست. در مجموعه فرهنگی كه در حد ضعیفی از وضعیت اقتصادی هستند یا حتی برای یك تولید كننده تازه كار می شود معافیت لحاظ كرد و لازم است.

وی ادامه داد: به اعتقاد بنده هیچ فرقی میان فعالیت فرهنگی، كشاورزی، اقتصادی و... نیست و نباید در بحث مالیات تبعیض قائل شد. بلكه به نسبت درآمد باید در هزینه ها مشاركت داشته باشند.

وی با تاكید بر این نكته كه برخی از انتشاراتی های حوزه كمك درسی و كنكوری فعالیت فرهنگی نمی كنند، بیان كرد: بخش مهمی از مساله ما با بسیاری از این موسسات كنكوری رویكرد غیرآموزشی است كه دارند. بحث ما با آنها اقتصادی نیست بلكه تربیتی است. آنها باید در راستای اسناد تحولی حركت كنند اما بسیاری مواقع خلاف آن جهت حركت می كنند. ما به عنوان سازمان پژوهش با بحث مالیاتی كاری نداریم اما به عنوان یك فرد معمولی معتقد هستم باید به درآمد برای اخذ مالیات نگاه كرد نه جنس فعالیت.

ما بیش از 100 ناشر داریم و تنها نام چند برند و درآمدهای كلانشان مطرح است

هامون سبطی كارشناس حوزه آموزش و پرورش و مدیر سابق انجمن فرهنگی ناشران آموزشی در گفتگو با خبرنگار مهر، در خصوص مسئله معافیت مالیاتی ناشران كمك آموزشی و كنكوری و خصوصا اعتراض بسیاری از مردم نسبت به اعمال این معافیت برای برخی از برندهای كنكوری كه گردش مالی بسیاری بالایی دارند و فعالیت فرهنگی نیز نمی كنند، بیان كرد: در نگاه كلان این رویكرد یك قلب واقعیتی دارد و در آن حق خیلی ها نادیده گرفته می شود. ما بیش از 100 ناشر داریم كه در حوزه آموزش فعال هستند اما هر زمان اسم ناشر آموزشی می آید، نامِ دو یا سه انتشاراتی مطرح می شود. پس سؤال را نباید این گونه مطرح كرد بلكه باید پرسید آیا باید تبصره و موارد خاص برای معافیتها در نظر گرفت یا خیر كه البته در این باره من نمیتوانم پاسخگو باشم، چرا كه تخصص مالیاتی ندارم و نمی دانم همین تبصره ها می تواند باعث مفاسد و رانتهای احتمالی بشود یا خیر، فقط می توانم بگویم سؤال معافیت مالیاتی ناشران كمك آموزشی را نمی توان به صورت كلان پرسید، چرا كه ما درباره چند نفر صحبت می كنیم اما به 100 نفر تعمیمشان می دهیم.

سبطی ادامه داد: اتفاقا باید بگویم یكی از همان معدود ناشران كمك آموزشی كه در میان جامعه مطرح است، خدمات رایگان و عام بسیاری در حوزه آموزش ارائه كرده است، حتی می توانم بگویم در این جمع شاید تنها بتوان یك ناشر كمك آموزشی را مورد خطاب وجدان عمومی جامعه قرار داد و باید درباره آن گفت كه صرف یدك كشیدن عنوان ناشر و ورود به فعالیت های اقتصادی پنهان و شاید در لوای معافیت مالیاتی آیا مورد بررسی نهادهای مسئول قرارگرفته است یا نه و در هر صورت این یك مورد ربطی به بدنه ناشران كمك آموزشی ندارد.

وی در پاسخ به این پرسش كه در حوزه معافیت مالیاتی هنرمندان نیز چنین بحثی مطرح شده است كه آنچه درباره درآمدهای میلیاردی برخی هنرمندان می گویند ناظر به درصد كمی از جامعه هنرمندان است نیز گفت: در همه جا همین صدق می كند. به خاطر حضور یك یا چند هنرمند و نویسنده و ناشر با درآمد بالا، اشتباه عظیم این است كه كل صنف را مورد عتاب و خطاب قرار داد. بسیاری از ناشران آموزشی می توانند سرمایه خود را جای دیگری ببرند. اگر ناشری با پول خودش كاغذ بخرد و كاغذها را از دیدِ یك تاجر كاغذ سیاه نكند و بفروشد، درآمد بیشتری دارد. ناشران ما جرمشان این است كه روی كاغذ سفید می نویسند.

كتاب های كمك درسی از استانداردهای حداقلی سال های قبل پا پس كشیده اند

سبطی در پاسخ به این پرسش كه آیا ناشران كتاب های كمك آموزشی و كنكوری درآمدهای خوبی ندارند كه به این فعالیت ادامه می دهند، گفت: در یك سال گذشته شخصا 4 ناشر كنكوری معروف را می شناسم كه از چرخه نشر حدودا خارج شده اند، چرا كه با این قیمت گران كاغذ، ادامه فعالیت برایشان سودی نداشت.

وی در پاسخ به پرسش آخر در این باره كه آیا فعالیت ناشران كتاب های كنكوری را می توان در زمره فعالیت های فرهنگی نامید، بیان كرد: این یك موضوع جداگانه است. محتوای اغلب كتاب های كنكوری را كه در نظام جدید نوشته شده است، تأیید نمی كنم. به خاطر سرعت و تشتت موضوعات و كم مایه شدن كتاب های درسی، كتاب های كمك درسی هم از استانداردهای حداقلی سال های قبل پا پس كشیده اند و وضعیت خوبی در نظام جدید كنكوری نمی بینم و درصد كتاب های نازل آموزشی كنكوری بسیار بیشتر شده است اما قویا می گویم میزان تولید محتوا در نشر آموزشی از یكی دو نشر دیگر از جمله نشر كتاب های خارجی كه بیشتر كارشان افست كردن است و یا ناشران كتاب های كودك كه عمدتا ترجمه می كنند و تولید محتوا ندارند، بیشتر است. حتی اغلب كتاب های دانشگاهی ما نیز ترجمه است. یك ترجمه از یك رمان پرفروش را به چندین ترجمه تبدیل كردن و در موسسات انتشاراتی گوناگون به چاپ رساندن از آفت های جدید نشر كشور است كه در حوزه كتابهای آموزشی رخ نمی دهد.