به گزارش «نماینده» نزدیك به دو ماه از آغاز به كار مجلس یازدهم می گذرد. طی این مدت تركیب هیات رییسه مجلس، كمیسیون های تخصصی و ناظران مجلس در نهادها و دستگاه های مختلف مشخص شده است. گذشته از این ساختارهای رسمی، موضوع فراكسیون های مجلس بعنوان تشكل های غیررسمی متشكل از نمایندگان همفكر كه عمدتا جنبه مشورتی دارد، هم از مسائلی است كه سمت و سوی مجلس در دوره یازدهم را نشان خواهد داد.

آیین نامه داخلی مجلس به نمایندگان اجازه می دهد كه در قالب تیم های حداقل 9 نفره تشكیل فراكسیون بدهند. اخبار منتشر شده از مجلس حاكی از تشكیل حدود 18 فراكسیون در بهارستان است. در مجالس گذشته فراكسیون های عمده و اصلی مشخصا سیاسی بودند. برای مثال مجلس دهم در اختیار سه فراكسیون نمایندگان ولایی، مستقلین ولایی و فراكسیون امید بود. اما مجلس یازدهم از این بابت استثناست چرا كه تركیب یكدست آن باعث شده است كه اساسا تفكیك و تمایزی بین نمایندگان در خصوص خط و خطوط سیاسی نمایندگان وجود نداشته باشد.

هرچند در روزهای منتهی به آغاز به كار مجلس درباره تشكیل فراكسیون مستقلین و اصلاح طلبان اظهار نظرهایی مطرح شد اما ظاهرا تعداد كم نمایندگان مستقل و اصلاح طلب باعث شده هنوز این گروه از نمایندگان فراكسیونی تشكیل نداده باشند. در هر صورت تاكنون كه حدود 50 روز از تشكیل مجلس یازدهم می گذرد، حدود 18 فراكسیون ایجاد شده است.

فراكسیون های سیاسی؛ انقلاب و گام دوم انقلاب

فراكسیون انقلاب اولین فراكسیون راه یافتگان به بهارستان بود كه قبل از آغاز فعالیت رسمی مجلس یازدهم اعلام موجودیت كرد و توانست محمدباقر قالیباف منتخب مردم تهران را به عنوان نامزد خود با 166 رای از تعداد كل آرا 240 رای بر كرسی ریاست مجلس بنشاند.

دومین فراكسیون مهم مجلس فراكسیون گام دوم انقلاب كه در راستای فرمایشات رهبر معظم انقلاب و بر اساس بیانیه گام دوم انقلاب شكل گرفته است. این فراكسیون موضوعاتی چون جوان سازی كشور و سپردن كار به نسل جوان، جهش در حوزه های مختلف و محورهای بیانیه گام دوم اعم از پیشرفت علم و فناوری را در اولویت خود قرار داده است. «محسن زنگنه» نماینده تربت حیدریه رئیس فراكسیون و «حسن شجاعی علی آبادی» نماینده ابهر نایب رئیس این فراكسیون هستند. «فاطمه محمد بیگی» نماینده قزوین و «مجتبی رضاخواه» نماینده تهران هم در نقش دبیران فراكسیون ایفای نقش خواهند كرد.

گذشته از این دو فراكسیون با ماهیت سیاسی، بقیه فراكسیون های مجلس ماهیت اقتصادی، صنفی، اجتماعی و فرهنگی دارند.

فراكسیون حمایت از صنعت و صنعتگران

در شرایطی كه فروش نفت به عنوان اصلی ترین محل درآمدهای ارزی دچار تحریم شده، می توان با حمایت از صنعت و صنعتگران بخشی از كمبودها و كاستی ها در این زمینه را جبران كرد. این امر مستلزم حمایت از صنعتگران در نهادهای تصمیم ساز و تصمیم گیر كشور است و فراكسیون حمایت از صنعت را می توان حائز اهمیت دانست.

ریاست این فراكسیون بر عهده ''سیدجواد حسینی كیا'' نماینده سنقر و كلیایی است. «مجتبی یوسفی» نماینده اهواز به عنوان نایب رئیس و محمدرضا دشتی اردكانی نماینده اردكان به عنوان سخنگوی این فراكسیون فعالیت خواهند كرد. «یوسف داودی» نماینده سراب و «عبدالناصر درخشان» نماینده ایرانشهر هم دبیران اول و دوم این فراكسیون هستند.

فراكسیون اصناف

دومین فراكسیون با سمت و سوی اقتصادی فراكسیون اصناف مجلس اسن «شهباز حسن پور بیگلری» نماینده سیرجان ریاست آن را بر عهده دارد. «الله وردی دهقانی» نماینده ورزقان نایب رئیس و «احد آزادی خواه» همسخنگوی این فراكسیون هستند. همچنین''سمیه محمودی'' و ''مسلم صالحی'' بعنوان دبیران اول و دوم این فراكسیون فعاایت خواهند كرد.

فراكسیون مدیریت شهری

یكی از مهمترین و جدی ترین فراكسیون های مجلس یازدهم فراكسیون مدیریت شهری است. تقاضای تشكیل این فراكسیون با امضای 193 نماینده تقدیم هیات رییسه مجلس شد.

«محسن پیرهادی»، نماینده تهران به عنوان رئیس فراكسیون، «جعفر قادری» و «علی اكبر كریمی» نمایندگان شیراز و اراك نایب رئیس اول و دوم و «مجتبی یوسفی» نماینده اهواز سخنگویی این فراكسیون هستند. «محمد رضا دشتی اردكانی» و «كیومرث سرمدی» هم به عنوان دبیر اول و دوم فراكسیون انتخاب شده اند.

فراكسیون محیط زیست

فراكسیون محیط زیست یكی از فراكسیون های مهم مجلس در ادوار مختلف بوده است. در این دوره هم این فراكسیون تشكیل شده و انتظار می رود مسائل مختلف محیط زیست را پیگیری كند.

«سمیه رفیعی»، نماینده تهران رییس، «معصومه پاشایی» نماینده مرند و جلفا نایب رئیس، «شیوا قاسمی پور» و «محمد صفری» نمایندگان مریوان و رودسر هم دبیران اول و دوم این فراكسیون هستند. «فاطمه محمدبیگی» نماینده قزوین هم به عنوان سخنگوی این فراكسیون انتخاب شده است.

فراكسیون كارگری

فراكسیون مهم دیگر مجلس یازدهم فراكسیون كارگری است كه قرار است در شرایط دشوار معیشتی به نوعی صدای كارگران در بهارستان باشد. «علی بابایی كارنامی» نماینده ساری و میاندرود رئیس و «حمت الله نوروزی» نماینده علی آباد كتول نایب رئیس این فراكسیون هستند. همچنین «رضا آریان پور» و «صدیف بدری» نمایندگان مینودشت و اردبیل دبیران اول و دوم و «جبار كوچكی نژاد» نماینده رشت در جایگاه سخنگوی این فراكسیون فعالیت خواهند كرد.

فراكسیون زنان مجلس

«فاطمه قاسم پور»، نماینده تهران رییس فراكسیون زنان مجلس یازدهم است. «فاطمه رحمانی» نماینده مشهد و كلات نایب رئیس، «فاطمه مقصودی» نماینده بروجرد دبیر و «سارا فلاحی» نماینده ایلام به عنوان سخنگوی این فراكسیون فعالیت خواهند كرد.

فراكسیون اقتصاد دانش بنیان

اقتصاد دانش بنیان از حوزه هایی است كه در سال های اخیر رشد بسیاری در كشور داشته است. این بخش انتظار می رود و می تواند گره گشای مشكلات اقتصادی كشور هم از بابت فشارهای ناشی از تحریم و هم تغییر ساختارهای و پوست اندازی بخش تولید كشور باشد. تشكیل فراكسیونی به همین نتم در مجلس یازدهم هم نشان دهنده درك این اهمیت و ضرورتهای توجه به آن از سوی نمایندگان است.

سید محسن دهنوی رییس، و «مجتبی رضاخواه» نماینده شیراز نایب رئیس و «محمد رشیدی» نماینده كرمانشاه سخنگوی این فراكسیون هستند. همچنین مهدی شریفیان و اقبال شاكری نمایندگان تهران به عنوان دبیران اول و دوم این فراكسیون فعالیت خواهند كرد.

فراكسیون روحانیت

حجت الاسلام و المسلمین سید رضا تقوی با اجماع آراء رئیس فراكسیون روحانیت مجلس یازدهم است. محمدرضا میرتاج الدینی و حسن نوروزی به ترتیب به عنوان نایب رئیس اول و دوم، حجت الاسلام و المسلمین نصرالله پژمانفر و حجت الاسلام و المسلمین شجاعی علی آبادی به عنوان دبیر اول و دوم فراكسیون انتخاب شده اند.

فراكسیون قرآن و عترت و نماز

حجت الاسلام و المسلمین نصرالله پژمان فر نماینده مشهد و كلات رئیس فراكسیون قرآن و عترت و نماز است. همچنین حجت الاسلام و المسلمین حسین میرزایی و جلال رشیدی كوچی نمایندگان اصفهان و مرودشت به عنوان نایب رئیس اول و دوم و محمد رضا احمدی نماینده رشت سخنگو ی این فراكسیون هستند.

فراكسیون مناطق آزاد صنعتی- تجاری

معصومه پاشایی بهرام نماینده مرند و جلفا به عنوان رئیس فراكسیون، معین الدین سعیدی نماینده چابهار و عادل نجف زاده نماینده خوی به ترتیب نواب رئیس اول و دوم و یعقوب رضازاده نماینده سلماس و حسین حاتمی نماینده كلیبر دبیران اول و دوم این فراكسیون هستند. محمدعلی محسنی بند پی نماینده نوشهر و چالوس هم به عنوان سخنگوی فراكسیون انتخاب شده است.

فراكسیون دیپلماسی بین المللی و منافع ملی

مجلس نقش بی بدیلی در توسعه همكاری ها و روابط خارجی دارد. دیپلماسی پارلمانی می تواند نقش موثری به دیپلماسی رسمی كشور داشته باشد. چرا كه این بخش به نوعی محدودیتهای دیپلماسی رسمی را ندارد. تحقق اهداف منافع ملی البته نیازمند همپوشانی دیپلماسی پارلمانی با دیپلماسی رسمی است و این امر هم نیازمند وجود تشكلی تحت عنوان فراكسیون دیپلماسی و منافع ملی در مجلس است.

در ابن راستا فراكسیون دیپلماسی و منافع مای به ریاست حسین نوش آبادی نماینده ورامین، قرچك و پیشوا در مجلس تشكیل شده است.

غلامرضا نوری قزلجه نماینده بستان آباد و سید مهدی فرشادان نماینده سنندج نواب رئیس اول و دوم و حجت اله فیروزی نماینده فسا و غلامرضا شریعتی اندراتی نماینده بهشهر هم دبیران اول و دوم این فراكسیون هستند.

عفت شریعتی كوهبنانی نماینده زرند و كوهبنان نیز به عنوان سخنگوی این فراكسیون انتخاب شده است.

فراكسیون دفاع و اقتدار ملی

فراكسیون مهم دیگر با سمت و سوی سیاسی و دفاعی فراكسیون دفاع و اقتدار ملی است.

مجتبی ذوالنوری نماینده قم و رییس كمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی رئیس این فراكسیون است.

محمدصالح جوكار و مهدی سعادتی نمایندگان یزد و بابل نواب اول و دوم هستند. همچنین سمیه محمودی، ابوالفضل عمویی و حسین نوش آبادی نمایندگان مردم شهرضا، تهران و ورامین در جایگاه دبیران این فراكسیون فعالیت خواهند كرد.

فراكسیون های ورزش و حمل و نقل

فراكسیون ورزش از جمله فراكسیون های پرطرفدار مجلس است كه نمایندگان زیادی تمایل به عضویت در این فراكسیون را دارند. مسعود پزشكیان نماینده تبریز، كاظم دلخوش نماینده صومعه سرا، احمد امیرآبادی نماینده قم، احمد دنیامالی نماینده بندانزلی و علی نیكزاد نماینده اردبیل و رحیم زارع نماینده آباده و فاطمه مقصودلو نماینده بروجرد از اعضای موسس فراكسیون هستند و اساسنامه و هدف گیری های جامعی برای این فراكسیون در دست تدوین است.

همچنین به گفته نماینده اصفهان جمع آوری امضا برای تشكیل فراكسیون حمایت از فعالان بخش حمل و نقل كشور هم در دست اقدام است.

فراكسیون مقابله با آسیب های اجتماعی

احمد نادری نماینده تهران، رئیس، مهدی روشنفكر نماینده بویراحمد و دنا نایب رئیس، علی اصغر عنابستانی نماینده مردم سبزوار سخنگوی فراكسیون مقابله با آسیبهای اجتماعی هستند، مهدی شریفیان وحسین حق وردی نمایندگان تهران و شهریار هم در جایگاه دبیر اول و دوم این فراكسیون فعلیت خواهند كرد.

فراكسیون فرهنگیان

حمیدرضا حاجی بابایی نماینده همدان رئیس فراكسیون فرهنگیان مجلس یازدهم است. رحمت الله نوروزی و عباس گودرزی نمایندگان علی آباد كتول و بروجرد نایب رئیس اول و دوم، جباركوچكی نژاد نماینده رشت سخنگو، حسین حق وردی و احد آزادی خواه نمایندگان شهریار و ملایر هم دبیران اول دوم این فراكسیون هستند.

اینكه این فراكسیون ها چقدر بتوانند در فرایند تصمیم گیری های مجلس در راستای تشكیل اهداف خود گام بردارند سوالی است كه در سال های آینده مشخص می شود. ولی برخی فراكسیون ها در دوره های گذشته فعالیت و تحرك بیشتری داشته اند.

با این حال به نظر می رسد پرونده تشكیل فراكسیون های مجلس یازدهم بسته نشده و به فراخور می توانند فراكسیون های دیگری هم در بهارستان تشكیل داد. فراكسیون هایی كه بتوانند به نوعی انعكاس دهنده منافع مشكلات و چالش های بخش ها و اقشاری از جامعه باشند.