چرخ پروژه تراموا رشت لنگ می زند

با رشد جمعیت شهری و پیدایش كلانشهرها الگوهای سنتی مدیریت در حال افول و دست یابی به رفاه اجتماعی شهروندان در غالبی مدرن و جدید مورد توجه قرار گرفته است كه به تبعات پیامدهای مخرب محیط زیستی و كاهش كیفیت زندگی شهروندان را با خود به همراه دارد.

به گزارش خبرنگار ایمنا، روند رو به رشد كلانشهرها كه با رشد جمعیت توأم شده مشكلات فزاینده ای را برای شهروندان و مدیران شهری ایجاد كرده است، یكی از مهم ترین این مشكلات ترافیك های شهری بوده كه دارای بار روانی و اقتصادی فراوان بوده و البته این موضوع به دغدغه اصلی برنامه ریزان شهری برای نیل به پیشرفت و توسعه تبدیل شده است.

تراموا از سیستم های رایج حمل و نقل عمومی مدرن محسوب می شود كه به علت كاهش آلودگی صوتی، ظرفیت بالای حمل و نقل و خطر پذیری كمتر نسبت به سایر شیوه های حمل و نقل عمومی در سال های اخیر مورد توجه قرار گرفته است. تراموا در بسیاری از شهرها دنیا همچون لندن، پاریس، هیروشیما، شانگهای و در دیگر شهرهای بزرگ جهان به عنوان یك وسیله ارتباطی عمومی محبوب مورد استفاده قرار می گیرد.

چند صبایی است كه در ایران رؤیای شیرین راه اندازی تراموا برای تسهیل حمل و نقل عمومی توسط شهرداران كلانشهرهایی همچون تهران، اصفهان، شیراز، رشت و تبریز به چشم می خورد كه هنوز در حد یك پیشنهاد و خبر باقی مانده است و در چند سال گذشته هیچكدام از كلانشهرهای ایران دستیابی به تراموا را عملیاتی و به اجرا در نیاورده اند.

رشت جز 10 شهر پرجمعیت ایران و به عنوان یك مادر شهر بزرگ در شمال كشور كه روزانه جمعیت زیادی به دلایل اقتصادی و خدمات رسانی در این شهر حضور یافته و ملزم به استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی در این شهر هستند.

بالغ بر شش هزار تاكسی در سامانه حمل و نقل شهری رشت مشغول فعالیت هستند كه فرسودگی 50 درصدی ناوگان تاكسیرانی و كمبود اتوبوس های درون شهری نارضایتی گسترده ای در میان مسافران و رانندگان ایجاد كرده است.

با توجه به مزیت های ویژه ای كه تراموا در بافت جغرافیایی رشت دارد زمزمه های اجرای قطار شهری در رشت با محوریت تراموا توسط شهردار وقت و با حضور نمایندگان شركت سرمایه گذاری نورینكو از كشور چین در سال 96 مطرح شد كه با وعده كمك 50 درصدی دولت در حد حرف باقی ماند.

پس از گذشت یك سال و آغاز فعالیت «مسعود نصرتی» شهردار كلانشهر رشت خبر از تحقق ردیف بودجه تراموا بار دیگر چشم ها را به انتظار یك تحول عمیق در سیستم حمل و نقل عمومی رشت به راه دوخت. وعده های دور از انتظار تحقق تراموا شهری به جایی رسید كه رئیس شورای شهر رشت خبر انجام فاز نخست مطالعات راه اندازی تراموا شهری در رشت را رسانه ای كرد.

در حالی كه به نظر می رسد تغییرات پی در پی شهرداران در رشت و طولانی شدن فرایند انتخاب شهردار جدید پس از استعفای نصرتی روند تحقق رؤیای شیرین تراموا را به حاشیه رانده بود و اساسنامه تصویب تراموای شهری در وزارت كشور و صدور مجوز نهایی شورای عالی ترافیك كشور برای اجرای این پروژه دوباره در هاله ای از ابهام قرار گرفته است، شهردار و مجموعه شورای شهر آغاز كلنگ زنی پروژه تراموا را در بهمن ماه سال 98 قطعی می دانستند كه باز هم به بن بست رسید.

در شرایط كنونی تراموا برای توسعه حمل و نقل شهری رشت گزینه مناسبی نیست «رضا حسن پور لسكولایه» كارشناس برنامه ریزی شهری با بیان اینكه سیستم حمل و نقل عمومی در اكثر شهرهای جهان به مدل های مختلفی در حال خدمات رسانی به شهروندان هستند، می گوید: در معابر شهری عموماً از وسایل عمومی همچون تاكسی ها، اتوبوس ها و دیگر شیوه های مرسوم مورد استفاده قرار می گیرد.

وی می افزاید: در كلانشهرهایی كه معضل ترافیك در معابر شهری وجود دارد و دارای بافت ارگانیك قدیمی است قطار شهری و تراموا پیشنهادی مدرن برای رفع اینگونه مشكلات شناخته شده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی رشت با تاكید بر اینكه تراموا از نظر برنامه ریزان شهری نوعی سیستم حمل و نقل تكمیلی و لوكس است، اظهار می كند: در شهرهای پیشرفته تعداد زیادی مسافر جابه جا صورت می شود كه قابل مقایسه با قطار شهری، مترو نیست.

وی با اشاره به راه اندازی تراموا در شهر رشت می گوید: با توجه به هزینه بالای اولیه برای احداث تراموا به نظر می رسد این طرح مناسب رشت نیست.

حسن پور با بیان اینكه برای توسعه و بهبود سیستم حمل و نقل شهری در رشت باید عوامل گوناگونی مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد، تصریح می كند: بستر حمل و نقل در رشت باید مورد توجه و كارشناسی بیشتر صورت گیرد.

وی با تاكید بر اینكه سیستم حمل و نقل شهری را باید به شكل دیگری توسعه بخشید تا معضلات موجود رفع شود، خاطرنشان می كند: باید توضیح سفر برای كاربری های گوناگون سازمان دهی و مورد برسی قرار گیرد.

این كارشناس مسائل شهری با بیان اینكه در بازده زمانی 15 تا 20 ساله بخشی از كاربری های موجود شهری جا به جا می شود و تغییر ماهیت اتفاق می افتد، تصریح می كند: از طریق همین تغییر كاربری ها می توان سیستم حمل و نقل عمومی كلانشهر رشت را ارتقا داد.

برخی مدیران برای اجرای تراموا كارشكنی می كنند «احمد رمضانپور نرگسی» رئیس شورای شهر رشت با بیان اینكه تراموا یك مطالبه همگانی است كه به رفع معضل ترافیك و حمل و نقل درون شهری كمك زیادی می كند، می گوید: اجرای پروژه تراموا از لحاظ فراهم سازی زیرساخت های توسعه شهری نیز حائز اهمیت است.

وی با بیان اینكه با آغاز فعالیت شورای پنجم توافق اولیه لازم برای اجرای تراموا شهری بین اعضای شورای اسلامی رشت صورت گرفت، اظهار می كند: در حوزه شهری و برون شهری استفاده از مترو، مونوریل و خط ریلی ان ار تی در رشت توجیه اقتصادی ندارد و مشكلات اقتصادی، فنی و محیط زیستی زیادی به بار خواهد آورد.

رئیس شورای شهر رشت می افزاید: ارزان ترین، سریع ترین و كم هزینه ترین خط ریلی كه می تواند وضعیت حمل و نقل شهری رشت را سامان دهی كند، تراموا است.

وی با بیان اینكه رشت نخستین شهری است كه پروژه تراموا را اجرایی می كند، می گوید: گیلان تنها استانی بوده كه ردیف بودجه اعتبار ویژه برای احداث تراموا در سال جاری در نظر گرفته شده است.

رمضانپور با بیان اینكه تخصیص اعتبار 210 میلیون یورویی در برآورد اولیه با ارزش سه هزار میلیاردی برای این طرح پیش بینی شده بود، ادامه می دهد: متأسفانه با نوسانات ارزی میزان بودجه برای اجرای این طرح افزایش یافته و به 210 میلیون یورو نزدیك به شش هزار میلیارد رسیده است.

وی با تاكید بر اینكه فاز اول مطالعاتی كه كولیدور اول شمال به جنوب در سه فاز اجرا می شود، خاطرنشان می كند: فاز اول از میدان شهید انصاری تا فرودگاه، فاز دوم میدان شهید انصاری گلسار تا میدان حشمت و فاز سوم از میدان حشمت تا میدان گیل و مسكن مهر در نظر گرفته شده است .

رئیس شورای شهر رشت می گوید: طول این پروژه 16 كیلومتر در مسیر رفت و 16 كیلومتر در مسیر برگشت در 21 ایستگاه مناطق مختلف شناسایی شده كه برای اجرای فاز اول طرح 21 میلیون یورو اعتبار نیاز است .

وی با بیان اینكه توسعه پروژه تراموا در چندین نقطه ترافیكی دیگر شهر نیز در نظر گرفته شده است، اضافه می كند: در فاز دوم اجرای تراموا گسترش حمل و نقل درون شهری و كاهش ترافیك ملموس تر خواهد بود.

رمضانپور در خصوص آخرین وضعیت اجرای تراموا در این شهر تصریح می كند: در جلسات متعددی كه برگزار شد و با پیگیری های استاندار گیلان اجرای این پروژه در شورای ترافیك استان به تصویب رسید و برای تأیید در انتظار مصوبه شورای عالی ترافیك كشور هستیم.

وی با بیان اینكه متأسفانه كارشكنی های از گیلان برای تصویب طرح تراموا در شورای عالی ترافیك كشور به گوش می رسد، می گوید: برخی از مسئولان و مدیران داخلی در استان گیلان مخالف این طرح هستند كه جای تعجب دارد.

رئیس شورای شهر رشت از مخالفان طرح تراموا درخواست می كند: برای شهروندان شفاف سازی كنند كه در صورت اجرا نشدن این طرح چگونه می توانند مشكلات ترافیكی و حمل نقل را رفع كنند و اگر طرح تراموا مشكل فنی و اجتماعی دارد شفاف سازی شود.

وی با تاكید بر اینكه نمایندگان مردم رشت در مجلس شورای اسلامی در وزارت كشور پیگیر نهایی شدن اجرای این طرح باشند، تصریح می كند: در تلاش هستیم با رفع موانع موجود به زودی شاهد اجرایی شدن تراموای شهری باشیم.