فاطمه صابری

اگر گفته شود تعداد نیروهای شهرداری رشت بیش از چهار هزار تَن است متعجب می شوید؟ حالا اگر بدانید تعداد پرسنل دارای پست سازمانی و نیروهای حجمی شهرداری رشت از 14 شهر استان گیلان هم بیشتر است تعجب تان بیشتر می شود؟

متعجب بمانید چون جمعیت این شهرهای گیلان كمتر از 5 هزار تَن است؛ گوراب زرمیخ صومعه سرا، واجارگاه رودسر، حویق تالش، لیسار تالش، رودبنه لاهیجان، جیرنده رودبار، رانكوه املش، احمدسرگوراب شفت، اتاقور لنگرود، دیلمان سیاهكل، ماكلوان فومن، بره سر رودبار، توتكابن رودبار و ماسوله فومن.

رشت حدود 700هزار جمعیت ساكن دارد یعنی با یك حساب سرانگشتی اگر تعداد پرسنل شهرداری رشت را 4500 تَن حساب كنیم

در حال حاضر به طور متوسط به ازای هر 155ساكن رشت یك كارمند/كارگر در شهرداری رشت مشغول كار است.

ناصر حاج محمدی شهردار رشت كه شهریورماه گذشته به روال معمول شهرداران رشت قبل از گام نهادن به دومین سال كاری اش بركنار شد، گفته بود شهرداران رشت به خاطر پرداخت حقوق این تعداد نیرو روزانه باید 600میلیون تومان كنار بگذارند. یقینا این رقم در سال 99 بیش از 600میلیون تومان در روز است.

آیا شهرداری رشت پردرآمد است؟ خیر. آخرین بدهی اعلام شده این مجموعه بیش از 700 میلیارد تومان است.

دلیل پرداختن و ذكر چند باره ی چنین موردی، انتصاب نرجس محجوب به عنوان سرپرست مدیریت نوسازی و تحول اداری شهرداری رشت است. محجوب بیست و نهم آذرماه امسال با حكم محمد احمدی شهردار رشت به این سمت منصوب شد.

هرچند جذب این تعداد نیرو ارتباط مستقیمی با مدیریت نوسازی و تحول اداری شهرداری رشت ندارد و نتیجه دستپخت نمایندگان گیلان در ادوار مختلف، ائمه جمعه، مدیران ارشد دستگاه های دولتی و غیردولتی است كه عموما به جز اطرافیان شان، خیل عظیم افراد مراجعه كننده برای شغل را با دستنوشته های سفارشی روانه دفتر شهردار و اعضای شورای شهر كرده اند و هر سال بر تعداد نیروهای شهرداری رشت اضافه كردند بدون آنكه تعداد قابل توجهی از آن ها بدانند كه واقعا قرار است در آن مجموعه به چه كاری مشغول باشند.

هدف ما درخواست بیكار كردن تعدادی از شهروندان شهر نیست بلكه بنا داریم براساس آنچه به عنوان شرح وظایف مدیریت نوسازی و تحول اداری برعهده ی خانم محجوب گذاشته شده دشواری های كار او مورد اشاره قرار بگیرد و اینكه با چنین چشم اندازی امكان موفقیت برای او و دیگر مدیران شهرداری چندان قابل تصور نیست.

بخشی از شرح وظایف این بخش چنین برشمرده شده است؛

هدایت و نظارت بر تهیه و تصویب ساختار سازمانی شهرداری و سازمان های وابسته و طی مراحل قانونی آن.

نظارت بر طراحی و بازنگری ساختار سازمانی شهرداری و سازمان های وابسته.

نظارت بر تهیه و بازنگری اساسنامه موسسات وابسته و شركت های تابعه شهرداری بر حسب نیاز.

نظارت بر انجام اقدامات لازم در جهت ایجاد یا انحلال سازمان های وابسته و موسسات و شركت های تابعه بر حسب نیاز شهرداری و طی مراحل قانونی آن.

به این موارد حدود 15 مورد دیگر هم در زمره شرح وظایف مدیریت نوسازی و تحول اداری رشت آمده است و حدود 40 مورد هم به عنوان برنامه های پیش روی مدیریت ذكر شده است كه البته بخشی از آن مربوط به برنامه های سال 96 به این سو است.

اینكه مدیر جدید نوسازی و تحول اداری شهرداری رشت بتواند هنگام بررسی ساختار شهرداری رشت از خود بپرسد كه این تعداد نیرو اعم از كارگر، كارمند، كارشناس در شهرداری رشت مشغول چه كاری هستند حتما می تواند گزارش عجیبی برای شهردار جدید رشت تنظیم كند.

وجود چند هزار نیروی مواجب گیر در مجموعه ای كه عمر شهردارانش طی 40 سال گذشته كمتر از 2 سال بوده در اولین گام می تواند حتما سوالی مهم باشد. چون این تعداد پرسنل در شهرداری شهری كه سال هاست برای شهروندانش تفرجگاه عمومی قابل ذكری فراهم نكرده، سال تا سال معبری نگشوده، پارك های افتتاح شده اش از تعداد انگشتان یك دست هم فراتر نمی رود و سرانه ی فضای سبزش از شهرهای كویری هم كمتر است و تعداد سینماهای تعطیل شده اش از سینماهای فعالش بیشتر است چه ضرورتی دارد؟

شهری كه لقبی مانند آلوده ترین رودخانه های شهری جهان را یدك می كشد و بیش از 20 هكتار از جنگل های سراوانش به انضمام زندگی ساكنان 4 روستای موشنگاه، كچا و گلسرك و جوكول بندان به دلیل دفن روزانه 750 تُن زباله كه بخش زیادی اش متعلق به ساكنان رشت است نابود شده، واقعا به این تعداد نیرو نیاز دارد؟ نیروهایی كه در تعداد با پرسنل تمام دستگاه های اجرایی مركز استان و حتی استانداری كه باید برای امورات دو و نیم میلیون نفری گیلان برنامه ریزی كند هم بیشتر است.

نباید بی انصافی كرد چون بالاخره و بعد از آنكه كوه زباله های سراوان از 90 متر عبور كرد و لیترلیتر شیرابه روانه رودخانه های گوهررود و زرجوب و تالاب انزلی شد چند ماه پیش تصفیه خانه شیرابه سراوان به صورت آزمایشی افتتاح شد. تصفیه خانه ای كه اگر فاز دومش تا دو ماه آینده افتتاح شود می تواند شیرابه بزرگ ترین سایت دفن زباله گیلان را تا 3 لیتر در ثانیه تصفیه كند. براساس اطلاعات منتشر شده از سوی اداره كل حفاظت محیط زیست گیلان تخلیه هر تن زباله در سراوان، 500 لیتر شیرابه تولید می كند كه بر این اساس روزانه 350 هزار لیتر شیرابه ی زباله در این منطقه تولید می شود.

نكته جالب دیگری هم درباره این تصفیه خانه وجود دارد كه قرارداد ساخت آن از سال 95 منعقد شد اما تا بهره برداری آزمایشی آن حدود پنج سال زمان برد. 5سال زمان برای تصفیه خانه ای كه وجودش برای زندگی هزاران تن از مردم سراوان و حتی رشت ضروری بود و هزینه تمام شده آن هم حدود 10 میلیارد تومان بود. نكته دیگر در این ارتباط آینده نامعلوم سرنوشت پروژه زباله سوز در سراوان است كه در میان بی ثباتی محض مدیریتی در شهرداری همچنان به صورت لاك پشتی در حال آماده سازی است. گویا مخاطره زندگی هزاران ساكن رشت و سراوان به دلیل آلودگی ناشی از زباله ها محلی از اعراب ندارد. هرچند بخش زیادی از بودجه این قبیل پروژه ها ملی است اما به یاد بیاورید كه سال گذشته حقوق پرسنل شهرداری رشت در روز 600 میلیون تومان بود.

طبیعتا با وضعیت درآمدی شهرداری رشت، این مجموعه اولویت اول خود را پرداخت حقوق پرسنلش تعیین می كند و اجرای پروژه های حیاتی مانند تصفیه خانه سراوان و كارخانه ی زباله سوز و طرح های مهم دیگر هرماه و سال به تعویق می افتد. تعویقی كه مربوط به امروز و دیروز نیست و از 36 سال پیش تاكنون 29 شهردار رشت وعده ی آن را به ساكنان سراوان و شهروندان مركز استان داده اند. اما در نهایت سال ها خلاقانه ترین كارشان طی 4دهه گذشته سم پاشی روی هزاران تُن زباله به همراه شن ریزی در همان مكان برای كنترل میلیون ها مگسی بود كه با مدیریت اعضای شورای شهر و شهرداران رشت زندگی در این زباله ها برای شان بهشت بود. همان مگس هایی كه زندگی و زمانه بیش از 7 هزار تَن از ساكنان سراوان را با بیماری های پوستی و سرطان و زیان های اقتصادی به جهنم تبدیل كرده اند.

سرپرست جدید نوسازی و تحول اداری شهرداری رشت كار دشواری دارد وقتی با این تعداد پرسنل و 10 سازمان زیر مجموعه شهرداری مواجه شود و در كنار آن با پدیده ی عجیب برون سپاری كارهای بعضا ساده در این مجموعه هم روبه رو شود.چون شماری از نیروهای شهرداری رشت سفارشی، تحمیلی و عمدتا غیر متخصص و یا با مهارت هایی بی ارتباط به پروژه های مختلف شهرداری هستند.

شاید در نگاه اول اینگونه به نظر آید كه هزینه های عمرانی و جاری شهرداری بی ارتباط به یكدیگر است اما واقعیت آن است در مجموعه ی بدهكاری مثل شهرداری رشت بیش از آنكه شهردارانش بتوانند به پروژه و عمران شهری بیاندیشند مجبورند برای پرداخت ماهانه حقوق چند هزار پرسنل برنامه ریزی كنند. چون در هرحال وقتی این افراد وارد مجموعه شدند طبق قانون كار باید حقوق و مزایای خود را دریافت كنند.

با چنین شرحی آیا خانم محجوب مدیر جدید نوسازی و تحول اداری در دور جدیدِ بررسی جهت «ایجاد یا انحلال سازمان های وابسته و موسسات و شركت های تابعه بر حسب نیاز شهرداری رشت» می تواند یك گام به پیش بردارد؟