كار و حرفه آموزی در زندان برای آنهایی كه مجبورند روزهای حبس را پشت سر بگذارند، شاید راه فراری باشد از روزمرگی در چهاردیواری اسارت. خیلی از این افراد حتی بعد از آزادی هم می توانند از حرفه ای كه آموخته اند برای گذران زندگی خود استفاده كنند.

مدیركل دفتر برنامه ریزی اشتغال و حرفه آموزی سازمان زندان ها در این باره می گوید: هدفگذاری ما در سال 1400 این است كه برای 60 درصد محكومان با میانگین 150 ساعت آموزش برای هر مددجو، حرفه آموزی داشته باشیم كه جمعیتی بالغ بر 100 هزار زندانی را در برمی گیرد.

احمد راهرو خواجه می افزاید: قانونگذار سازمان زندان ها را مكلف كرده است، برای محكومانی كه داوطلب حرفه آموزی و اشتغال هستند، فضا را مهیا كند. البته برخی كشورها اشتغال زندانیان را اجباری دانسته، اما در كشور ما اینگونه نیست و داوطلبانه است. همچنین سازمان زندان ها در تحقق این شرایط می تواند از امكانات دیگر نهادها و سرمایه های دولتی، بانك ها، تعاونی ها، بخش خصوصی و غیره برای اشتغال زندانی ها و خودكفایی زندان استفاده كند.

مدیركل دفتر برنامه ریزی اشتغال و حرفه آموزی سازمان زندان ها با تأكید بر اینكه مهارت های شغلی مددجویان منطبق با نیاز جامعه است، می گوید: ما براساس تفاهمنامه ای كه با سه دستگاه سازمان آموزش فنی وحرفه ای كشور، معاونت صنایع دستی وزارت گردشگری و وزارت جهاد كشاورزی داریم، هرساله آموزش دهی برنامه های حوزه اشتغال و حرفه آموزی را به وسیله مربیان همكار انجام می دهیم.

آمایش سرزمینی

ملاك اشتغال قرار می گیرد

خواجه راهرو اظهار می دارد: اشتغال مددجویان متناسب با بازار كار جامعه است، به طوری كه دوره های آموزشی، هرساله نیازسنجی شده و در آن آمایش سرزمینی ملاك قرار می گیرد تا مبتنی بر شرایط زیست بوم استان ها، نیازهای شغلی احصا و سپس انجام دوره های آموزش فنی و حرفه ای ابلاغ شود.

مدیركل دفتر برنامه ریزی اشتغال و حرفه آموزی سازمان زندان ها درباره همكاری سازمان های متولی با سازمان زندان ها می افزاید: این دستگاه ها به خصوص آموزش فنی و حرفه ای كشور از مشتریان به اصطلاح پر و پا قرص ما هستند. البته قانونگذار آنان را هم مكلف كرده و از قدیم نیز همكاری تنگاتنگی با ما داشته اند و لزوما مربوط به بازه زمانی فعلی نیست.

او با بیان اینكه آنها از حرفه آموزی زندانیان منتفع می شوند، می گوید: در دوره كنونی مدیریت سازمان زندان ها، بیشتر تلاش شده تا تفاهم خوبی شكل گیرد و نهادهای همكار از این قضیه منتفع شوند.

دستمزد زندانیان مبتنی بر قانون كار است

راهرو خواجه درباره میزان پرداخت دستمزد و نحوه اجرای آنان به مددجویان شاغل در زندان ها خاطرنشان می كند: عملكرد ما براساس قانون كار مصوب و ابلاغ شده توسط وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعی است. طبق آن مبلغی برای كارگران ساده، نیمه ماهر و ماهر تعیین شده كه 35 درصد برای كارگران ساده یا عادی، 45 درصد برای نیمه ماهر و 55 درصد برای نیروی ماهر به عنوان كف حقوق اعلامی است.

او می افزاید: مجریان ما در استان ها براساس میزان روز كاری آنان، دستمزد پرداخت می كنند. اگر هم نتوانند مبلغ تعیین شده را پرداخت كنند، برحسب توافق میان مجری و زندانی پیش می رویم. اخیرا با توجه به سیاست سازمان در حوزه اشتغال، این كمیت بالا رفته و طبق دستورالعملی كه به زودی ابلاغ می شود، حتما زندانیان به حقوق كامل خود خواهند رسید.

هدف گذاری

برای حرفه آموزی جمعیت 100 هزار نفری

مدیركل دفتر برنامه ریزی اشتغال و حرفه آموزی سازمان زندان ها درباره وضع موجود در حوزه اشتغال خاطرنشان می كند: خودمان را مكلف به پوشش فراگیر در امر حرفه آموزی كرده ایم، ولی شاید به دلیل محدودیت و كمبود مربی و فضای آموزشی نتوانیم تماما حرفه آموزی را برای كل زندانیان برقرار كنیم. هدفگذاری ما در سال 1400 این است كه برای 60 درصد محكومان با میانگین 150 ساعت آموزش برای هر مددجو، حرفه آموزی را توسعه دهیم كه جمعیتی بالغ بر 100 هزار زندانی را دربرمی گیرد. راهرو خواجه می گوید: در سال 99 با وجود شرایط كرونایی توانستیم به عدد 70 هزار نفر و 457 نفر در حرفه آموزی برسیم كه دقیقا 90 درصد از برنامه مان را تحقق بخشید و این 41 درصد محكومان را شامل شد. برای سال جاری بازهم اشتغال را جدی تر گرفته ایم، بنابراین در حوزه حرفه آموزی، جامعه مدنظر ما 100 هزار نفر پیش بینی شده است. همچنین در سال گذشته و در امر اشتغال ابتدا رقم 50 درصدی را ملاك عمل داشتیم كه در نهایت عدد 54 درصد را محقق ساختیم. بالای 85 درصد استان ها این خواسته را عملیاتی كردند كه در این زمینه برخی استان ها مثل اصفهان، هرمزگان، آذربایجان شرقی و گیلان جزو استان های خوب ما بودند. مدیركل دفتر برنامه ریزی اشتغال و حرفه آموزی سازمان زندان ها درباره عملكرد دو ماه اخیر حرفه آموزی زندانیان بیان می كند: استان ها توقعات را فعلا برآورده كرده اند، به نحوی كه در دو ماه اخیر و با وجود تعطیلات نوروز 6 هزار و 556 نفر تحت آموزش مشاغل قرار گرفتند. بعضی هم مانند تهران، خراسان جنوبی و رضوی، زنجان، خوزستان، فارس و همدان جزو استان های موفق تر در بازه زمانی اخیر بوده اند. مدیركل دفتر برنامه ریزی اشتغال و حرفه آموزی سازمان زندان ها می گوید: با توجه به اینكه حرفه آموزی و اشتغال سازمان زندان ها كاملا تخصصی و براساس شرایط زیست بوم استان هاست، اگر می خواهیم به اشتغال مدنظر 80 درصدی برسیم، همچنان نیازمند همیاری بخش خصوصی، كارآفرین ها و غیره هستیم. البته به دنبال طرح های جدیدی هستیم كه مثالش فروش الكترونیكی صنایع دستی زندانیان در داخل و خارج از كشور است.