دانشمندان هشدار داده اند كه تنها با یك جهش در ویروس زیكا می توان شاهد جرقه شیوع گسترده دیگری از این بیماری در انسان بود.

به گزارش یورونیوز، محققان موسسه ایمونولوژی لا جولا، كالیفرنیا دریافته اند كه ویروس زیكا می تواند به گونه ای جهش پیدا كند كه عفونی تر شود و از سوی دیگر از ایمنی های قبلی موجود به طور بالقوه عبور كند.

پروفسور سوجان شرستا، محقق موسسه لا جولا كه به همراه پروفسور پی یونگ شی از دانشگاه تگزاس این مطالعه را رهبری كرده است، گفت: «جهان باید ظهور این سویه ویروس زیكا را زیر نظر بگیرد.»

ویروس زیكا از سوی پشه ها منتقل می شود و علائم ابتلا به زیكا معمولا در بزرگسالان خفیف است. با این حال، این ویروس می تواند جنین در حال رشد را آلوده كند و منجر به نقایص مادرزادی مانند میكروسفالی شود.

ویروس زیكا از سوی پشه ها در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری منتقل می شود و گزارش هایی مبنی بر ابتلا به این ویروس در 86 كشور در سراسر جهان گزارش شده است.

این ویروس غیر از نیش پشه می تواند از طریق تماس جنسی، انتقال خون و فرآورده های خونی و پیوند اعضا از انسان به انسان سرایت كند.

اپیدمی این ویروس در سال های 2015 و 2016 وجود داشت به طوریكه این اپیدمی از برزیل شروع شد و به سایر كشورهای قاره آمریكا سرایت كرد.

ویروس زیكا و ویروس دنگی در بسیاری از كشورهای جهان همپوشانی دارند. ویروس دنگی به مانند زیكا یك «فلاوی ویروس» است كه از پشه منتقل می شود بنابراین ویژگی های بیولوژیكی بسیاری دارد. در واقع این دو ویروس به اندازه ای مشابه هستند كه پاسخ ایمنی ناشی از ابتلا به ویروس دنگی می تواند در مقابل ابتلا به زیكا محافظت ایجاد كند.

شرستا گفت: «در مناطقی كه زیكا شیوع دارد اكثریت قریب به اتفاق مردم قبلا در معرض ویروس دنگی قرار گرفته اند و هم سلول های تی و هم پادتن های واكنش متقابل را دارند.»

هر دو ویروس طبق مطالعه دانشمندان به سرعت دچار جهش می شوند.

پروفسور شرستا تصریح كرد: «دنگی و زیكا ویروس های آرآن ای (RNA) هستند. به این معنی كه می توانند ژنوم خود را تغییر دهند.»

وی افزود: «وقتی این همه پشه و تعداد زیادی میزبان انسان وجود دارد، این ویروس ها دائما در حال حركت به جلو و عقب هستند و تكامل می یابند.»

برای مطالعه سرعت تكامل زیكا، تیم موسسه لا جولا چرخه های عفونتی را بازسازی كردند كه به طور مكرر بین سلول های پشه و موش جابجا می شدند. این كار به دانشمندان موسسه لاجولا دریچه ای برای چگونگی تكامل طبیعی ویروس زیكا در مواجهه با میزبان های بیشتر را باز كرد.

محققان دریافتند كه برای ویروس زیكا تقریبا آسان است كه تغییر در اسید آمینه واحد را ایجاد كند كه به ویروس اجازه می دهد كپی های بیشتری از خود بسازد و ابتلاها بیشتر شود. این جهش توانایی ویروس را برای تكثیر هم در موش ها و هم در پشه ها افزایش می دهد. این نوع زیكا همچنین افزایش تكثیر در سلول های انسانی را نشان داد.

خوزه آنجل رگلا-ناوا مولف اصلی مطالعه و محقق سابق فوق دكترای موسسه لاجولا و دانشیار فعلی دانشگاه گوادلاخارا مكزیك گفت: «این جهش واحد برای افزایش شدت ویروس زیكا كافی است. نرخ تكثیر بالا در یك پشه یا میزبان انسان می تواند انتقال ویروس یا بیماری زایی را افزایش دهد و باعث شیوع جدیدی شود.»

شرستا نیز تصریح كرد: «نوعی زیكا كه ما شناسایی كردیم تا حدی تكامل یافته بود كه ایمنی متقابل حفاظتی ایجاد شده از سوی ابتلای قبلی به ویروس دنگی را در موش ها ایجاد نمی كرد. متاسفانه برای ما اگر این نوع ویروس شیوع یابد ممكن است در زندگی واقعی، مشكلات مشابه ایجاد شده در موش ها را داشته باشیم.»

محققان در حال حاضر به دنبال راه هایی برای تطبیق واكسن های زیكا و درمان هایی هستند كه تا با این جهش خطرناك مقابله كنند.