انرژی هسته ای یا تجدیدپذیر، مقایسه ای با پیشفرض های اشتباه، " اقتصاد سرآمد" گزارش می دهد
ارزان شدن انرژی پاك، توهم یا فریب؟

گروه نفت و انرژی - در قضیه درگیری روسیه و اوكراین كشورهای اروپایی قصد داشتند با تحریم گاز روسیه به این كشور فشار سیاسی وارد كنند. اما آلمان به عنوان یك كشور اروپایی، كه از قضا در ایران به عنوان نماد گذار به انرژی های نو مطرح می شود، نه تنها قدرت تحریم گاز روسیه را نداشت بلكه صراحتا مجبور شد با سایر كشورهای اروپایی در این زمینه مخالفت كند. عجیب آنكه سیاستمداران آلمانی حتی به خاطر مصلحت سیاسی حاضر نیستند برنامه اعلامی خود برای تعطیلی همه نیروگاه های هسته ای را متوقف كنند. منیت انرژی و تبع آن امنیت كشورها مستقیما به تصمیم هایی كه سیاستمداران كشورها می گیرند وابسته است.
به گزارش اقتصادسرآمد، در ایران به عنوان كشوری در حال توسعه و تشنه انرژی كه بیش از 90 درصد از انرژی برق خود را از حوزه های گازی خلیج فارس می گیرد، درك این موضع بسیار مهمتر می شود. در حدود یك دهه گذشته، انگاره بی اساس و مبهم كنار گذاشته شدن انرژی هسته ای توسط كشورهای پیشرفته ذهن غالب تحلیلگران ایرانی را اشباع كرده است. در واقع فرانسه، ژاپن و كره جنوبی، از موضع پیشین خود درباره كنار گذاشتن انرژی هسته ای پشیمان شده اند و اتفاقا بنا دارند به سمت ساخت نیروگاه های اتمی جدید حركت كنند. برنامه كشور چین نیز گسترش انرژی هسته ای با نرخی بی سابقه در مقیاس جهانی است. رشد ظرفیت انرژی هسته ای در گذشته و آینده در چین در شكل زیر نشان داده شده است.
در شرایطی كه بسیاری از كشورها از جمله فرانسه، چین و برخی از كشورهای منطقه، در مسیر احداث نیروگاه های هسته ای متعدد هستند، بررسی ها نشان می دهد توسعه این انرژی در ایران می تواند هزینه تولید برق مورد نیاز كشور را تا چندین میلیارد دلار كاهش دهد. كشورهای مهم همسایه كشور، امارات، تركیه، پاكستان در حال افرایش تعداد نیروگاه های هسته ای جدید هستند. عربستان و عراق نیز تمایل برای ساخت اولین نیروگاه خود را اعلام كرده اند.
توان انرژی هسته ای برای آزادسازی ده ها میلیارد دلار سرمایه كشور
مصطفی عباسی كارشناس صنعت انرژی در اینباره به خبرنگارروزنامه اقتصادسرآمد؛ گفت: درسال های گذشته در كشور تنها در خصوص تولید برق حدودا 12.5 میلیارد دلار یارانه انرژی پرداخت شده است. از آنجا كه بخش اعظم تولید برق در كشور از گاز می باشد، این رقم قابل توجه در این حوزه هزینه می شود. اگر تنها خود سوخت مصرفی را برای تولید برق بدون هزینه های دیگر برای تولید هر كیلووات ساعت انرژی مدنظر داشته باشیم هر مترمكعب گاز حدود 24 سنت قیمت دارد.
او ادامه داد: اگر همه هزینه ها ی تولید برق لحاظ شود به مراتب رقم نرخ برق افزایش می یابد. دولت نمی تواند صرفا با آزادسازی یارانه ها مشكلات اقتصاد صنعت انرژی را حل نماید. باید علاوه بر سیاست های هدفمندی یارانه ها بهای تمام شده انرژی تولیدی را نیز كاهش دهد. برای همین باید به سمت منابع ارزان انرژی حركت نماید تا یارانه پرداختی انرژی كاهش یابد.
انرژی هسته ای یا تجدیدپذیر، مقایسه ای با پیشفرض های اشتباه
در مقایسه انرژی هسته ای و انرژی های تجدیدپذیر، مشخصا بادی و خورشیدی، معمولا یك نكته كلیدی فراموش می شود و آن این است كه شبكه های برق بالاخره به حداقل یك منبع دائمی و پیوسته نیاز دارند. انرژی های خورشیدی و بادی ذاتا قابلیت تامین انرژی در همه ساعات شبانه روز به طور پیوسته و منظم و طبق نیاز را ندارند. این عدم پیوستگی چالش بزرگی است كه در عمل تنها به وسیله پشتیبانی دائمی نیروگاه گازی یا برق آبی مرتفع می شود.
بارها در رسانه ها عنوان می شود كه انرژی بادی و خورشیدی از سدی مهم عبور كرده اند و قابلیت رقابت با سایر انرژی ها را پیدا كرده اند. منبع اصلی ادعای رقابت پذیر شدن انرژی بادی و خورشیدی داده های تئوریك و دستچین شده موسسه Lazard است. در این مقایسه هزینه سرمایه لازم برای ساخت راكتور چندین برابر میانگین دهه های اخیر در نظر گرفته است.
امنیت انرژی با امنیت تامین پایدار انرژی متفاوت است. از نقطه نظر امنیت انرژی، وابستگی بیش از حد به گاز و نفت كشور را آسیب پذیر می كند. بدین منظور باید برای تامین انرژی سبد انرژی گسترش پیدا كند. از دید شبكه تامین نیاز پایه شبكه تنها با انرژی های پایدار امكانپذیر است. انرژی های فسیلی آبی زمین گرمایی و هسته­ای تنها گونه های غیرشلخته هستند كه در كشور پتانسیل تولید دارند. با توجه به كمبود منابع آبی طی سالیانه گذشته و ضرورت سیاست مهار آب و از طرفی با توجه به لزوم فاصله گرفتن از گونه های فسیلی به سبب وابستگی بیش از حد، تنها گزینه در دسترس انرژی هسته­ای می باشد. از طرفی سوخت نیروگاههای هسته­ای قابلیت ذخیره به شكل بلندمدت به اشكال مختلف دارد و این خود به پایداری تامین انرژی كمك شایانی می كند. این تصور كه در اقلیم بیابانی ایران می توان مزیت خاصی برای انرژی خورشیدی ایجاد كرد نیز مانند سایر ادعاهای پیرامون انرژی تجدیدپذیر نشانی از صحت ندارد.
در همه كشورها به منظور توجیه پذیر نگه داشتن انرژی بادی و خورشیدی یارانه سرشاری تخصیص یافته است. برای مثال در كشور آمریكا در بازه سال های 2009 تا 2019 به انرژی خورشیدی حدود 43 برابر و به انرژی بادی حدود 10 برابر به ازای واحد برق تولیدی، نسبت به انرژی هسته ای یارانه داده شده است.