مروری بر عمده بدهکاران حقوقی سیستم بانکی، تا حدودی، پرده از وضعیت ذی نفعان فقدان مکانیسم امحای نقدینگی در کشور برداشته خواهد شد. گروه مادرتخصصی صنایع و معادن خاورمیانه (میدکو)، با حجم 134هزار میلیارد تومانی تسهیلات دریافتی، بزرگ ترین دریافت کننده تسهیلات بانکی در کشور در سال گذشته بوده است.

in

به عبارت دیگر بخش عمده ای تامین مالی اجرای طرح های صنعتی و معدنی در سال گذشته، نه از طریق سرمایه گذاری بخش خصوصی، بلکه از مجرای تسهیلات بانکی صورت پذیرفته است. شرکت بازرگانی دولتی ایران نیز با دریافت تسهیلات 91هزار میلیارد تومانی در رتبه بعدی قرار دارد.

به نظر می رسد طرح های رفاهی دولت همچون خرید تضمینی گندم و نیز تامین یارانه پرداختی به تولید آرد، از دلایل چنین استقراض بزرگی به شمار می آید. بنیاد تعاون ناجا با 74هزار میلیارد تومان بدهی در رتبه سوم قرار دارد که این عمده بدهی ها مربوط به عدم تادیه کامل با بانک ادغام شده قوامین است. پس از آن، ایران مال با 57هزار میلیارد تومان دریافت تسهیلات در رتبه چهارم قرار دارد.

گفتنی ا ست که بانک آینده به عنوان یک بانک خصوصی، بزرگ ترین اسپانسر مالی ساخت و توسعه و تجهیز ایران مال بوده و درواقع این بخش از تسهیلات پرداختی توسط بانک آینده، به یک ذی نفع داخلی پرداخت شده است. شرکت گسترش انرژی پاسارگاد نیز با 41هزار میلیارد تومان دریافت تسهیلات در رتبه بعدی قرار دارد.

گروه خودروسازی سایپا با 40هزار میلیارد تومان تسهیلات دریافتی، در پله بعدی ذی نفعان ناترازی شبکه بانکی قرار دارد. معجون تولید خودروهای گران قیمت با پشتوانه تسهیلات استقراضی از شبکه بانکی، نوبرانه اقتصاد رانتیر ایران است. صنایع پتروشیمی خلیج فارس که از جمله بزرگ ترین کمپانی های ایرانی است و بخش عمده ای از تامین مالی در بازار سرمایه را به خود اختصاص داده، تنها به این کانال اکتفا نکرده و 37هزار میلیارد تومان تسهیلات از شبکه بانکی کشور دریافت کرده است.

شرکت نفت وگاز کنگان با 35هزار میلیارد تومان و ایران خودرو با 30هزار میلیارد تومان تسهیلات دریافتی در رتبه بعدی قرار دارند. شرکت توسعه تجارت داتام نیز که از زیرمجموعه های بانک ایران زمین است با دریافت 26هزار میلیارد تومان تسهیلات، همانند پروژه ایران مال، از جمله ذی نفعان شبکه بانکی کشور است که سیلاب نقدینگی به آن ها نفع می رساند. فولاد مبارکه اصفهان با 22هزار و 500میلیارد تومان، در رتبه بعدی قرار دارد. گروه توسعه اقتصاد ملل که به موسسه مالی و اعتباری ملل وابسته است نیز با بدهی 22هزار و 300میلیارد تومانی، در رتبه بعدی ابروام گیرندگان بانکی قرار دارد. شرکت های نفت و گاز صبا اروند و ارزش آفرینان پاسارگاد نیز با 21هزار میلیارد تومان تسهیلات دریافتی، در رتبه های بعدی قرار دارند. این تنها حدود 652هزار میلیارد تومان از کل منابع بانکی را در برمی گیرد که نشان می دهد دلیل تشدید عطش کسری نقدینگی در بانک ها از کجا سرچشمه می گیرد. ابربدهکاران کوچک شرکت افق زرین محاسب با 20هزار میلیارد تومان، کود شیمیایی اوره لردگان با 20هزار میلیارد تومان، پتروشیمی مارون با 18هزار و 800 میلیارد تومان، مجتمع فولاد روهینا جنوب با 18هزار و 500 میلیارد تومان، صندوق بازنشستگی نفت و صندوق پس انداز رفاه کارکنان نفت در مجموع 14هزار و 800 میلیارد تومان، سرمایه گذاری صندوق بازنشستگی کارکنان صنعت نفت با 13هزار و 500میلیارد تومان، بنیاد مسکن استان ها با 13هزار و 400میلیارد تومان، ارزش آفرینان آینده با 13هزار و 400میلیارد تومانشماری از بدهکاران بانکی به حساب می آیند.

شرکت مهندسی نیرومکانیک آسیا 13هزار و 230میلیارد تومان، آینده نگر توسعه خاورمیانه با 12هزار و 100میلیارد تومان، میلادگستر نوآوران با 11هزار و 800میلیارد تومان، هواپیمایی هما، 11هزار و 400میلیارد تومان، سرمایه گذاری اهداف با 11هزار و 200میلیارد تومان، گره مالی ملت با 11هزار میلیارد تومان، شهرداری تهران با 10هزار و 500میلیارد تومان، گروه سازمان تامین اجتماعی با 10هزار میلیارد تومان، صنایع پتروشیمی مسجدسلیمان با 9هزار و 500میلیارد تومان، خدمات حمایتی کشاورزی با 9هزار و 500میلیارد تومان، فولاد خوزستان با 9هزار و100میلیارد تومان، شستا با 8هزار و 800 میلیارد تومان، پرستیژلند ایران با 8هزار و700میلیارد تومان نیز از بدهکاران بزگ هستند. مسکن خرداد کارکنان صنعت نفت اهواز با 8هزار و 520میلیارد تومان، تولید برق ماهتاب کهنوج با 8هزار و 200میلیارد تومان، چادرملو با 7هزار و 800میلیارد تومان، گلرنگ با 7هزار و 800میلیارد تومان، فولاد آلیاژی پاسارگاد با 7هزار و 790 میلیارد تومان، گروه مالی و اقتصادی دی با 7هزار و 7میلیارد تومان، تامین مسکن گروه مالی پاسارگاد با 7هزار و 700میلیارد تومان، گروه صنایع غذایی میهن با 7هزار و 600میلیارد تومان، در رتبه های بعدی سودبری از نقدینگی تزریق شده به شبکه بانکی قرار دارند که بیش از 350هزار میلیارد تومان از منابع موجود شبکه بانکی را در تسخیر خود درآورده اند. به عبارت دیگر حدود یک هفتم کل نقدینگی ایران توسط این بنیادها و شرکت ها و نهادها بلاک شده است و می شود از همین مشت، نمونه ای برای خروار نقدینگی کل کشور جست.