تهران (پانا) - سخنگوی وزارت بهداشت ضمن اعلام كلیات بودجه 97 وزارت بهداشت، در عین حال بر لزوم ارزان كردن هزینه های درمان مردم و به دنبال آن افزایش نقش دولت و بیمه ها در پرداخت این هزینه ها تاكید كرد.

به گزارش روابط عمومی وزارت بهداشت ، دكتر ایرج حریرچی - قائم مقام وزیر بهداشت در نشست خبری وزارت بهداشت با اشاره به كلیات بودجه سال 97، گفت: بودجه كل كشور در سال 95، 9780 میلیارد تومان بود كه 5.7 درصد آن به وزارت بهداشت تعلق داشت. در سال 96 نیز بودجه كل كشور 11 هزار و 52 میلیارد تومان بود و در سال 97 میزان بودجه كل كشور به 1217 هزار میلیارد تومان رسید كه از این میزان 5.5 درصدش برای وزارت بهداشت در نظر گرفته شده است. 69 درصد بودجه كل كشور نیز برای شركت ها و بانك هاست. همچنین در بودجه عمومی دولت نیز 24 درصد هزینه های عمومی، پنج درصد برای پروژه های عمرانی و چهار درصد به عنوان درآمد اختصاصی است. به طور كلی بودجه كل كشور شش درصد رشد داشته و بودجه عمومی هم رشدی 11 درصدی داشته است. بر همین اساس بودجه وزارت بهداشت نیز 9 درصد رشد كرده است.

وی با بیان اینكه مصارف عمومی دولت 11 درصد رشد داشته است و از 346 هزار میلیارد تومان به 386 هزار میلیارد تومان افزایش پیدا كرده است، افزود: به طور كلی ما سه سطح بودجه ای شامل بودجه عمومی، درآمد اختصاصی و تملك دارایی داریم و بودجه ما عمدتا در دانشگاه های علوم پزشكی و سپس در ردیف های ستادی و بیمه سلامت قرار می گیرد. در سال 97 بودجه دانشگاه های علوم پزشكی 19 درصد و بودجه ردیف های ستادی یك درصد رشد داشته است؛ به طوریكه از 10 هزار میلیارد تومان به 10 هزار و 890 میلیارد تومان رسیده است. بودجه یك درصد ارزش افزوده نیز بین دو تا سه درصد رشد داشته است. همچنین 250 میلیارد تومان هم از محل قانون الحاق بودجه داده شده است.

وی ادامه داد: البته به دلیل كاهش بودجه پزشك خانواده دچار مشكل هستیم، اما امیدواریم با تخصیص به موقع منابع بتوانیم خدمت رسانی به مردم را بیش از پیش ادامه دهیم.

حریرچی در ادامه صحبت هایش با اشاره به میزان غذایی كه ایرانیان می خورند، گفت: متوسط كالری دریافتی غذای ما ایرانیان بیش از مقدار توصیه شده است. در گذشته ایرانیان در روز 2000 كیلوكالری مصرف می كردند و این میزان به تدریج به 2650 كالری رسید، اما در حال حاضر ایرانیان 3050 كالری در شبانه روز مصرف می كنند. این در حالیست كه میزان مطلوب دریافت كالری در زنان 2000 و در مردان 2300 كالری است، اما به طور متوسط ایرانیان 40 درصد بیشتر از مقدار مطلوب غذا می خورند.

وی ادامه داد: همچنین مصرف سرانه قند و شكر ایرانیان 38 درصد بیشتر و مصرف روغن ایرانیان 20 درصد بیشتر و مصرف نان، غلات و برنج و نشاسته ایرانیان پنج درصد بیشتر از حد مطلوب است. مجموع این غذای اضافی در كنار كم تحركی، منجر به چاقی و اضافه وزن در ایرانیان شده است.

سخنگوی وزارت بهداشت در ادامه با اشاره به اجرای قانون بیمه همگانی و نظام اداره نوین بیمارستان ها و پرداخت كارانه در بیمارستان های دولتی از سال 1374 گفت: از آن زمان همواره با معضل تاخیر در پرداخت مطالبات بیمارستان ها مواجه بوده ایم كه این تاخیرها از سه ماه تا 16 ماه بوده است و متوسط تاخیر در پرداخت ها طی 20 سال گذشته 8.5 ماه بوده است.

وی با بیان اینكه تاخیر در پرداخت مطالبات و خرج از آینده نظام سلامت مشكل مزمن نظام سلامت ایران در 20 سال گذشته بوده است، گفت: طرح تحول سلامت در یك دوره یك ساله توانست تاخیرها را به چهار ماه كاهش دهد، اما مجددا شاهد افزایش آنها بودیم.

حریرچی ادامه داد: هر ایرانی در سال دو بار به پزشك عمومی و 1.87 به پزشك متخصص مراجعه می كند. همچنین از هر 1000 نفر ایرانی 118 نفر در سال بستری می شوند و 1.2 درصد از درآمد ناخالص ملی نیز صرف دارو می شود. بر این اساس میانگین مراجعه به پزشكی عمومی در ایران كمتر از كشورهای مشابه است، اما میزان مراجعه به پزشكی متخصص و میزان هزینه كرد برای دارو بیش از كشورهای مشابه مان است. این در حالیست كه میانگین بستری نیز كمتر از كشورهای مشابه با ماست. بسته خدمات سلامت ایرانیان نیز كه شامل خدمات بهداشتی، درمانی، دارویی و ... است تحت پوشش بیمه های پایه قرار دارد و در مراكز درمانی ارائه می شود نیز بیشتر و وسیع تر از بسته خدماتی در كشورهای مشابه ایران است.

وی با بیان اینكه در كلیه كشورها از جمله ایران بحث عدم توان اقتصاد ملی اعم از منابع دولتی یا بیمه ها در تامین هزینه های رو به رشد سلامت وجود دارد، گفت: مجموع هزینه كرد بیمه ها و دولت در كشور در سال های قبل از طرح تحول نظام سلامت كمتر از كشورهای مشابه بوده و بعد از اجرای طرح تحول علی رغم رشد قابل توجه این هزینه ها و رسیدن شان به سطح 51.3 درصدی باز هم میزان هزینه كردمان در حوزه سلامت كمتر از كشورهای مشابه است. همچنین میزان پرداخت از جیب مردم در سال های قبل از طرح تحول بیش از كشورهای مشابه بوده و علی رغم كاهش قابل توجه پرداخت از جیب از 51 درصد به 37.7 درصد باز هم این میزان بیش از كشورهای مشابه است. به نظر می رسد راه حل این موضوع ارزان كردن هزینه های درمان، افزایش نقش دولت و بیمه ها در هزینه های بهداشتی درمانی و كاهش پرداخت از جیب مردم است.

حریرچی در ادامه صحبت هایش در پاسخ به سوال خبرنگاری درباره چهارشنبه سوری گفت: به عنوان یك ایرانی و یك پزشك از همه هموطنانم می خواهم كه این رسم دیرینه را طوری برگزار كنند كه به خودشان و دیگران آسیبی نرسد.

وی در پاسخ به سوال دیگری درباره تجویز دارو و مكمل های دارویی در اماكن ورزشی، گفت: تجویز هر چیزی به اسم دارو توسط افراد غیرپزشك و در هر جایی اعم از اماكن ورزشی ممنوع بوده و تخلف محسوب می شود. باید توجه كرد كه اكثر موارد مكملی كه خارج از زنجیره توزیع قانونی یعنی داروخانه و مراكز مجاز عرضه می شوند، قاچاق هستند. حال گاهی قاچاق فرآورده اصلی است كه از جای غیر قانونی آمده و در اكثر موارد هم قاچاق فرآورده تقلبی است و می تواند مضر باشد.

سخنگوی وزارت بهداشت در پاسخ به سوالی درباره اقدامات وزارت بهداشت در حوزه اقتصاد مقاومتی، گفت: وزارت بهداشت در طول دوره اخیر و در سال های گذشته مهم ترین اقدامش این بود كه كشور را در حوزه خدمات بهداشتی و درمانی و در اكثر موارد دارویی و تجهیزات پزشكی مستقل و بی نیاز كرده است. معنای اقتصاد مقاومتی این است كه اقتصاد توانایی تاب آوری در برابر تكانه های شدید اقتصادی غیرقابل كنترل را داشته باشد. ما نیز علی رغم همه تحریم هایی كه طی 30 سال گذشته در كشور وجود داشت، توانستیم از كشوری كه پزشكی از خارج وارد می كرد به یك كشور صادر كننده كادر سطح بالای پزشكی و به محلی برای توریسم درمانی تبدیل شویم. همچنین از نظر عددی 98 درصد داروهای مورد نیازمان را در داخل تولید می كنیم و از نظر ریالی نیز 70 درصد داروها را در كشور تولید می كنیم.

وی افزود: بنابراین علی رغم شوك های اقتصادی كه ناشی از تحریم ها و كاهش قیمت نفت بود، عملكردمان نه تنها تحت تاثیر این موارد قرار نگرفت، بلكه روند فزاینده و رو به رشدی را طی كرد. باید توجه كرد كه یكی از زمینه های مهم اشتغال در آینده سه موضوع سلامت، گردشگری و انفورماتیك است. بنابراین سلامت نیاز آینده است و اشتغال زایی آن هم زیاد خواهد بود. در همین دوره ما با اضافه كردن كارشناس تغذیه، روانشناس، به ورز و ... در سیستم سلامت، اشتغال زایی ایجاد كردیم اما برای توسعه بیشتر اشتغال زایی نیازمند حمایت هستیم. به عنوان مثال در حال حاضر یكی از دغدغه های خانواده ها نگهداری از افراد سالمند، كم توان و معلول است كه ما می توانیم این موضوع را با حمایت ساماندهی كنیم.

وی در ادامه صحبت هایش گفت: واقعیت این است كه ما به دلایل متعددی مانند كمبود پزشك فعال از نظر شاخص های پزشكی عمومی و متخصص نسبت به كشورهای مشابه با كمبود مواجه ایم. در عین حال در گذشته مطالعاتی در كشور انجام شده كه نشان می دهد توان مردم در مراجعه به بخش خصوصی بسیار كم است. در حال حاضر 65 درصد خدمات سرپایی از بخش خصوصی دریافت می شود. حال در بخش بستری دولتی، بیمه ها 90 درصد هزینه ها را تحت پوشش قرار می دهند. بنابراین بیمه در تمام خدمات فقط سهم خودش را از قیمت دولتی پرداخت می كند و اگر بیمار به بخش خصوصی مراجعه كند باید علاوه بر فرانشیز سهم بیمار، مابه التفاوت تعرفه بخش دولتی و خصوصی را هم بپردازد. در ویزیت هم بیمه 70 درصد هزینه ویزیت در بخش دولتی را پرداخت می كند و 30 درصدش فرانشیز سهم بیمار است. حال اگر بیماری برای ویزیت به بخش خصوصی مراجعه كند، بیمه 70 درصد هزینه را پرداخت می كند و بیمار علاوه بر 30 درصد فرانشیز باید مابه التفاوت تعرفه خصوصی و دولتی را هم بپردازد. بنابراین 37 درصد پرداخت از جیب مردم از همین محل ها حاصل می شود. حال از آنجایی كه 80 درصد مردم ما توان پرداخت هزینه های بخش خصوصی را نداشتند برای تكریم افراد 250 كلینیك ویژه با 6500 مطب راه اندازی كردیم و یا در حال راه اندازی است. همچنین تعداد پزشك متخصص در بخش دولتی را افزایش دادیم و با استفاده از اهرم های قانونی میزان تمام وقتی پزشكان را از 15 الی 17 درصد به 50 درصد رساندیم و در روستاها هم تعداد پزشك را افزایش دادیم.

وی با بیان اینكه بسته ویزیت نیز در این دوره ارتقا پیدا كرد، گفت: گاهی با پدیده هایی مانند ویزیت همزمان دو بیمار مواجهیم. شاید این موضوع در بخش دولتی به دلیل تراكم جمعیت وجود داشته باشد اما اصلا نباید چنین موضوعی را در بخش خصوصی ببینیم.

وی درباره نحوه آشنایی بیماران با حقوق شان در بیمارستان ها گفت: مهمترین اقدام مان برای حفظ حقوق بیمار اصلاح اعتباربخشی بیمارستان ها با دو رویكرد ایمنی بیمار و تكریم ارباب رجوع بود. همچنین اقداماتی مانند ارتقای هتلینگ بیمارستان ها و بازسازی 50 درصد تخت ها نیز انجام شده است. در عین حال اقدامات آموزشی هم در این زمینه اتفاق افتاده است، اما باید توجه كرد كه آموزش های ما به دو پیش زمینه نیاز دارد. باید بدانیم كسانی كه به رشته های پزشكی وارد می شوند باید دوستدار جامعه و مردم باشند و با مردم ابراز همدردی كنند. ما هم با آموزش هایمان باید این زمینه را افزایش دهیم تا به هم افزایی برسیم.

حریرچی در پاسخ به سوالی درباره افزایش هزینه های تامین اجتماعی بعد از طرح تحول نظام سلامت گفت: كارگران عزیز در بیمارستان ها و مراكز تامین اجتماعی به صورت رایگان خدمت دریافت می كنند و در بیمارستان های دولتی هم متوسط پرداخت از جیب كارگران تامین اجتماعی 37 درصد بوده كه در حال حاضر به شش درصد كاهش یافته است. از طرفی اگر می خواهیم بودجه های سازمان تامین اجتماعی را مقایسه كنیم، باید یك سال پایه برای آن مشخص كنیم. متاسفانه دوستان سالی را به عنوان سال پایه در نظر می گیرند كه خود تشكل های كارگری و تامین اجتماعی شدیدا مدعی بودند كه در آن سال ها 9 - بیست و هفتم بهداشت و درمان در جاهای دیگری هزینه می شده و پرداخت از جیب كارگران به طور متوسط در حوزه بستری و سرپایی 54 الی 55 درصد بوده است. بنابراین نمی توان آن سال را به عنوان سال پایه تلقی كرد. باید توجه كرد كه به قیمت ثابت، هزینه های تامین اجتماعی به روش معقولی افزایش یافته است.

وی در پاسخ به سوال دیگری درباره جلسه روز گذشته كمیسیون بهداشت و درمان درباره كتاب تعرفه ها گفت: طبق مصوبه 30 آبان شورای عالی بیمه اعضا به اتفاق آرا مصوب كردند كه نظام پزشكی به نمایندگی از دبیرخانه شورا و با توافق كلیه ذینفعان، ویرایش بعدی كتاب ارزشگذاری نسبی خدمات را بدون ایجاد بار مالی جدید برای دولت، سازمان های بیمه گر و مردم تدوین و جهت بررسی به دبیرخانه شورا ارسال كنند. بنابراین ما منتظریم كار نهایی با خصوصیاتی كه شورای عالی بیمه مشخص كرده تدوین شود و جلسه روز گذشته نیز در همین باره بود.

حریرچی در پاسخ به سوال دیگری درباره انتقاداتی كه به صنعت خودروسازی می شود، گفت: باید توجه كرد كه عامل سوم مرگ و میر در كشور ما تصادفات هستند و تصادفات اصلی ترین عامل سال های از دست رفته عمر و سال های سپری شده با بیماری یا معلولیت به ویژه برای اقشار جوان محسوب می شوند. از طرفی یكی از عوامل مهم اجتماعی موثر بر سلامت، حوادث ترافیكی به صورت مستقیم و غیر مستقیم بر نظام سلامت تاثیر می گذارد. البته وزارت بهداشت تنها می تواند در این زمینه اطلاع رسانی كرده و درخواست داشته باشد و برای پروژه های بزرگ نیز پیوست سلامت تعریف كند و مستقیما در این حوزه دخالت اجرایی ندارد.

وی در پاسخ به سوال دیگری درباره اقدامات وزارت بهداشت برای تعطیلات نوروز گفت: مشكل اصلی ما در تعطیلات نوروز رسیدگی به بیماران اورژانس نیست، از آنجایی كه قسمت قابل توجهی از ظرفیت مان را به اورژانس اختصاص می دهیم و تمام بخش های ویژه ما هم فعالند، مشكلی در این زمینه نداریم بلكه مشكل مردم بیماری های معمولی است كه نیازمند بستری هستند؛ چرا كه بسیاری از مراكز خصوصی تعطیلند و همه مردم برای بیماری های معمولی به اورژانس می آیند. بنابراین درخواستمان این است كه بیمارستان های بخش خصوصی و دولتی با توان كامل فعالیت كنند و 50 درصد بخش های سرپایی بخش غیردولتی نیز فعال باشند.

وی درباره انتقادات اخیر به طرح تحول نظام سلامت گفت: بالاخره هر كار بزرگی مخالفینی هم دارد. در حال حاضر هم هر كسی می خواهد در هر حوزه ای به وزارت بهداشت حمله كند اسم طرح تحول نظام سلامت را می برد. بخشی از این موضوع هم در رسانه ها سیاسی شده یعنی وقتی كسی در رسانه می خواهد به دولت حمله كند به مهمترین دستاورد دولت یعنی طرح تحول سلامت حمله می كند.

وی در پاسخ به سوال دیگری درباره درخواست مناظره افراد معتقد به طب اسلامی با وزارت بهداشت، گفت: برخی از این آقایان حتی جراحی، واكسیناسیون و ... را مغایر با اسلام اعلام كرده و حتی مصرف دارو را هم حرام می دانند. البته در این زمینه منافعی هم وجود دارد مثلا فردی با عنوان طب اسلامی می گوید همه بیماران را به صورت رایگان ویزیت می كنم اما نسخی كه به بیمار ارائه می دهد حداقل قیمتش 100 تا 150 هزار تومان است.

حریرچی با بیان اینكه طب سنتی ما طب پیشگیری بوده است، گفت: اگر در حال حاضر ابن سینا حضور داشت، چه می كرد؟ ابن سینا طب زمان خود را ارتقا داد و اگر دوباره به دنیا می آمد حتما طب را ارتقا می داد. بنابراین از این افراد می خواهیم كه حرمت اسلام و عقاید مردم را نگهدارند و چیزی را كه برای خودشان نمی پسندند، برای دیگران هم نپسندند. ما در زمینه های علمی حاضر به تبادل نظر هستیم، اما كسی كه حكم كفر می دهد و پدیده های واضح را مضر می داند، نمی توان با او مناظره كرد؛ چرا كه مناظره برای اقناع است نه برای وقت تلف كردن.

حریرچی در پاسخ به سوالی درباره افزایش قیمت دارو، گفت: وزارت بهداشت سبد دارویی را كنترل می كند در مجموع با اقداماتی كه انجام شده قیمت سبد دارویی مصرفی علی رغم تورم و افزایش نرخ ارز، بالا نرفته، البته در برخی موارد اگر ماده اولیه ای گران شود، هزینه آن بالا می رود. اما در مجموع سبد دارویی ما با توجه به اینكه كاهش قابل توجهی در داروهای خارجی داشته است، قیمتش بالا نرفته است.

وی در پاسخ به سوال دیگری درباره 9 - بیست و هفتمی كه تامین اجتماعی باید به عنوان سهم بهداشت و درمان به حساب خزانه واریز كند، گفت: به هر حال هر چیزی یك روال منطقی دارد موضوع 9 - بیست و هفتم نیز پیشنهاد مجموعه دولت، مصوب مجلس و مورد تایید شورای نگهبان قرار گرفته است. بنابراین نباید آنچه را كه قانونی شده، اجرا نكرد. باید بدانیم كه وزارت بهداشت هم از این مسئله نفعی نمی برد بلكه 9 - بیست و هفتم به خزانه واریز می شود و دوباره به تامین اجتماعی باز می گردد و هزینه درمان بیمه شدگان تامین اجتماعی خواهد شد. این موضوع ربطی به طرح تحول، هزینه های وزارت بهداشت، دستمزد پزشكان، طرح تحول و ... ندارد.