همزمان با مطرح شدن تحریم مجدد نفت ایران از سوی آمریكا، استفاده از محموله های كوچك برای جلوگیری از ردیابی و به كار بردن پیمان های پولی دوجانبه برای حذف دلار در مبادلات اقتصادی بخصوص فروش نفت، می تواند تأثیر چشمگیری در كاهش تحریم های جدید نفتی داشته باشد.

وابستگی اقتصاد كشور به فروش نفت و تغییرات خارج از كنترل قیمت و امكان فروش آن در خارج از كشور، همواره به عنوان تهدیدی برای اقتصاد كشور شناخته شده است.
به همین دلیل از سال ها پیش كارشناسان و مسئولان كشور همواره تلاش برای كاهش وابستگی به این نعمت خدادادی را مورد تأكید قرار داده اند، اما متأسفانه در عمل كشور شاهد توفیقات چندانی در قطع این وابستگی نبوده و به دلیل در اختیار بودن این ثروت رایگان، تلاش كمتری برای ثروت اندوزی از مسیر علم و فرایندهای با ارزش افزوده بالاتر صورت گرفته است.
آمریكا نیز با شناخت از وابستگی ایران به فروش نفت، چندین سال است كه تمركز خود را بر اقتصاد و بخصوص تحریم فروش نفت ایران معطوف نموده است. متأسفانه نفت كه به عنوان ثروت و نعمت خدادادی شناخته می شود، به جای اینكه به منظور ایجاد زیرساخت های علمی و فناوری و ایجاد ارزش افزوده مورداستفاده قرار گیرد، خرج امور جاری و روزمره می شود كه جایگزینی برای آن اندیشیده نشده است.
در نتیجه می توان گفت كه ثبات و اطمینان اقتصاد كشور هر لحظه به خارج از كشور وابسته است كه تحت هر شرایطی ممكن است دچار دگرگونی و تغییرات جبران ناپذیری گردد.
در حال حاضر، قیمت گذاری نفت در كشورهای معدودی صورت می گیرد و هر زمان كه این كشورها اراده كنند، می توانند اقتصاد نفت را با مشكل روبه رو سازند. رهبر انقلاب نیز در سال های اخیر با بیان موضوعاتی چون قطع وابستگی اقتصاد كشور به نفت، آمادگی برای روزهای بدون نفت، استفاده از نفت برای توسعه و ایجاد قدرت سیاسی و حفظ نفت برای نسل های آینده همواره بر نفی وابستگی به نفت تأكید نموده اند. اما با جدی قلمداد نشدن حذف نفت از سبد درآمدی كشور و اعتماد به آمریكا در برجام مبنی بر لغو تحریم فروش نفت ایران، همچنان اقتصاد كشور از وابستگی به نفت رهایی پیدا نكرده است.
ترامپ در تاریخ 18 اردیبهشت سال جاری، به صورت كاملاً یك جانبه خروج آمریكا از برجام را اعلام نمود. خروج آمریكا از برجام به معنی بازگشت تحریم های آمریكا علیه ایران است.
وی همزمان فرمان بازگشت تحریم های ایران را نیز صادر كرده و بر اساس این اقدام، تحریم های تعلیق شده قبلی شامل تحریم های مالی، نفتی و حمل ونقل دریایی و مانند آن در دوره های 90 و 180 روزه مجدداً بازخواهند گشت. این تحریم ها شامل عرضه نفت، حمل ونقل آن و دریافت پول ناشی از فروش آن است.
كارشناسان عقیده دارند كه در شرایط فعلی و برای كوتاه مدت دو راهكار می تواند مانع اثرگذاری تحریم علیه فروش نفت ایران باشد:
1- متنوع ساختن شیوه فروش نفت: در حال حاضر نفت كشور در قالب محموله های بزرگ كه به سادگی قابل ردیابی هستند، به فروش می رسد كه لازم است برای جلوگیری از اعمال فشار از سوی آمریكا به صورت محموله های بزرگ و با تعداد بالای مشتریان صورت گیرد.
2- استفاده از نظام های پولی دوجانبه: در حال حاضر تراكنش های بانكی فروش نفت و انتقال آن به ایران توسط بانك های بزرگ خارجی صورت می گیرد كه آن ها نیز وابستگی شدیدی به دلار دارند.
اما ایجاد روابط بانكی بدون ارز واسط بین كشور خریدار و فروشنده كه به نام «پیمان های پولی دوجانبه» معروف است، می تواند مشكل ورود پول به كشور را نیز حل نماید.
بنابراین لازم است كه مسئولان حوزه فروش نفت كشور در وزارت نفت، با در نظر داشتن نكات فوق، آمادگی كامل برای مقابله با تحریم های احتمالی فروش نفت را داشته باشند، تا كشور دچار كمترین آسیب در تمامی ابعاد تأثیرگذار آن باشد.