نگین باقری| براساس اعلام آمار سال گذشته 7 درصد مینی بوس ها، 54 درصد اتوبوس های شهری، 42 درصد اتوبوس برون شهری، 38 درصد تاكسی ها و كامیون ها، 22 درصد وانت بارها، 19 درصد سواری های دولتی و سه درصد سواری های شخصی و مجموعا 7/7 درصد خودرو های كشور معادل یك میلیون و 350 هزار دستگاه فرسوده هستند كه هرساله به این میزان افزوده می شود.



با این وجود، اجرای طرح نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی در سال 97 یكی از تكالیفی است كه رئیس جمهور بر آن تاكید دارد، چراكه اگر این مهم محقق نشود با مشكلات عدیده ای رو به رو خواهیم بود. آنچنان كه كیومرث كلانتری، مدیركل حفاظت محیط زیست استان تهران از جریمه 45 هزار تومانی به ازای هر یك ساعت تردد خودرو های فرسوده در سطح شهر تهران خبر داد.

«در اجرای طرح نوسازی ناوگان فرسوده خودرو افرادی كه خودروی فرسوده خود را برای نوسازی می دهند، حدودا 50 درصد قیمت خودرو را پرداخت می كنند كه از این میزان حدود 20 درصد توسط مالك خودرو و مابقی نیز از طریق تسهیلات با بازپرداخت 60 ماهه انجام می شود. در این طرح تقریبا نصف پول خودرو را وزارت نفت از محل صرفه جویی در هزینه سوخت تقبل می كند.

اجرای این طرح، سه ساله است و در این طرح به سه وزارتخانه نفت، راه و شهرسازی و صنعت، معدن و تجارت ماموریت داده شده است، در اجرای نوسازی ناوگان فرسوده تلاش كنند.» این اظهار نظرات حسن روحانی است كه بهمن 96 انجام شد. ماجرای نوسازی سیستم ناوگان حمل و نقل عمومی سر دراز دارد. آنچنان كه هر ساله از جمله مباحث مهم تامین زیرساخت های شهری محسوب می شود و اگر در دستور كار قرار نگیرد، به محیط زیست ضربه جبران ناپذیری وارد می كند.

به گونه ای كه خودرو های فرسوده ارتباط مستقیمی با آلودگی هوا دارند. با این وجود، از حرف تا عمل فاصله است. گرچه تاكنون اقداماتی در این راستا صورت گرفته، اما شواهد امر نشان می دهد كه همچنان نوسازی سیستم حمل و نقل با مشكلاتی مواجه است. اردیبهشت 97، مرتضی ضامنی، نوسازی ناوگان فرسوده خودرو گفت كه از حدود 125 هزار تاكسی فرسوده در كل كشور 10 هزار ون فرسوده وجود دارد. امسال نیز قصد داریم كه حدود 30 هزار تاكسی و 10 هزار ون را نوسازی كنیم.

فرسودگی بیش از 50 درصد اتوبوس های تهران
مدیركل حفاظت محیط زیست استان تهران با اشاره به جریمه 45 هزار تومانی به ازای هر یك ساعت تردد خودرو های فرسوده در سطح شهر تهران گفت: بیش از 50 درصد اتوبوس های در حال تردد در شهر تهران فرسوده هستند. كیومرث كلانتری با اشاره به وضعیت آلودگی هوا طی تیر اظهار كرد: با توجه به بالا بودن میزان آلاینده ازن طی این ماه نسبت به مشابه سال قبل بنا شد تا دستگاه های مختلف بررسی كنند كه به چه علت این اتفاق افتاده است.

او ادامه داد: بر اساس اعلام سازمان هواشناسی و با بررسی 9 ایستگاه هواشناسی استان تهران، مشخص شد كه دمای هوا به ویژه در داخل شهر تهران نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش چشمگیری داشته كه این مساله یكی از عوامل افزایش آلایندگی ازن در سطح استان تهران است. مدیركل حفاظت محیط زیست استان تهران با بیان اینكه ازن یك آلاینده ثانویه و نتیجه فعل و انفعالات آلاینده های دیگر است، گفت: در تیر روز های ناسالم ما ناشی از افزایش این پارامتر بود و در این جلسه كارگروه آلودگی هوا قرار شد كه محیط زیست و هواشناسی گزارش جامع تری با همكاری مسئولان بهداشت تهیه كرده و ارائه دهند. او افزود: از دیگر موضوعات كارگروه، تاكید بر جایگزینی اتوبوس های فرسوده بود. متوسط سن اتوبوس های درون شهری بیش از 11 سال است.

این در حالی است كه سن مفید خودرو های عمومی به ویژه اتوبوس ها هشت سال است؛ بنابراین ما نیاز جدی برای جایگزینی اتوبوس های درون شهری با اتوبوس های نو و با گاز مصرفی سوخت CNG داریم. كلانتری با بیان اینكه پلیس راهور آخرین گزارشات خود در راستای جلوگیری از تردد خودرو های فرسوده در تهران را اعلام كرد، گفت: پلیس راهور در سطح كلانشهر تهران اقدامات مناسبی برای جلوگیری از تردد موتورسیكلت و خودرو های فرسوده و همچنین جلوگیری از تردد موتورسیكلت ها در تونل ها انجام داده است.

با توجه به اینكه به تدریج وارد شش ماه دوم سال كه با افزایش آلایندگی ها همراه است، می شویم. قرار شده كه برخورد جدی تر با تردد خودرو ها و موتورسیكلت های فرسوده انجام شود. به گزارش ایسنا، او با بیان اینكه در این جلسه بر تسریع اجرای تصمیمات دولت برای جایگزینی خودرو های تجاری تاكید شد، گفت: وزارت صنعت، معدن وتجارت موظف شد كه سهم تهران را از این خودرو های جایگزین مشخص كند تا همزمان با جلوگیری از تردد خودرو های فرسوده به درون شهر گزینه های جایگزین برای این خودرو ها داشته باشیم.

رانت در نوسازی خودرو های فرسوده
«نوسازی خودرو های فرسوده در طرح ترافیك هم پیش بینی شده است، اگرچه روند بازسازی و نوسازی ناوگان حمل و نقل همچون كامیون و اتوبوس كند است، اما دلیل نمی شود خودرو های فرسوده در تهران و بافت مركزی تردد داشته باشند. كامیون های فرسوده ای كه سهم بالایی از آلودگی هوا دارند.» این ها را سید محمود میرلوحی، عضو شورای شهر تهران به «آرمان» می گوید. به گفته او اگر 60 درصد آلودگی هوا مربوط به خودرو باشد، یك سوم مربوط به كامیون های فرسوده است.

نباید كامیون های فرسوده در تهران در حال رفت و آمد باشند. میرلوحی بیان می كند: خودرو های فرسوده نباید در كل كشور بچرخند، اما حساسیت و تراكم جمعیت و خودرو در تهران اقتضا می كند كه نوسازی خودرو های فرسوده انجام شود. این عضو شورای شهر تهران عنوان می كند: امسال برای اولین بار بحث معاینه فنی با تلاش و پیگیری هایی كه شهرداری و مدیریت شهری داشته در قانون آمده است؛ بنابراین همه باید در این راستا همكاری كنیم. او اظهار می كند: خودرو های فرسوده به دلیل فرسودگی ها و مشكلاتی كه دارند؛ حوادث، آلودگی و سر و صدایی ایجاد می كنند كه كاملا طبیعی است. میرلوحی خاطرنشان می كند: باید همگی كمك كنیم كه نوسازی خودرو های فرسوده اتفاق بیفتد.

او با اشاره به اینكه نباید تاخیر در بازسازی و نوسازی بهانه ای باشد، برای اینكه خودرو های فرسوده در تهران تردد كنند، توضیح می دهد: به اندازه كافی ماشین های استاندارد و جدید زیر 10 سال عمر وجود دارند كه می توانند بار و مصالحی را برای ساخت و ساز ها بیاورند. این عضو شورای شهر تهران یادآور می شود: خبر داریم كه ممكن است برخی از مالكان و پیمانكاران گله داشته باشند و بگویند نوسازی خودرو های فرسوده به خوبی پیش نرفته است.

برند های مطرح در حوزه خودرو در كشور های اروپایی بیشتر هستند و ما باید به سمتی برویم كه تولید مشترك با این كشور ها را افزایش دهیم. در تولید مشترك بخشی از ساخت خودرو در داخل انجام می شود. میرلوحی اضافه می كند: تا جایی كه بنده خبر دارم نواقص و رانت در این حوزه زیاد است و دستگاه های مسئول در این مساله باید بیشتر تلاش و موانع را رفع كنند.

همچنین باید زمینه رقابت بیشتری فراهم شود. او بیان می كند: اگر یك شركت سازنده داخلی مدعی است و می گوید كه می خواهد انحصاری را در تولید خودرو ایجاد كند. چنین رویكردی موجب می شود كه واردكننده از او مجوز بگیرد. این در حالی است كه باید این فرآیند تسهیل شود، اما به نظر می آید توجه لازم لحاظ نمی شود.

این عضو شورای شهر تهران عنوان می كند: با همه این اوصاف دوباره تاكید می كنم، باید بپذیریم كه ماشین های بازسازی شده و جدید به اندازه كافی در تهران وجود دارد و نباید بهانه ای باشد كه ماشین های فرسوده به بافت مركزی شهر راه پیدا كنند.

منبع: آرمان امروز