لزوم اصلاح سیاست سرمایه گذاری
خام فروشی بدون توجه به نیاز صنایع پتروشیمی

كلنگ زنی یك واحد پتروشیمی زنجیره ارزش افزوده صنعت پتروشیمی در حالی زده شده كه مواد اولیه مورد نیاز این زنجیره با وجود نیاز داخلی بالا، همچنان عمدتا صادر می شود.به گزارش مهر، چندی پیش كلنگ زنی یك واحد پتروشیمی با ظرفیت تولید سالانه 200هزار تن مونو اتیلن گلایكول یا همان Meg (مواد اولیه تولید محصول PET) و 25 هزارتن مخلوط ای.جی با حضور وزیر تعاون، كار و رفاه اجتماعی و رییس كمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی انجام شد. خوراك واحدهای ام.ای.جی، گاز اتان است. محصولی كه بیژن زنگنه، وزیر نفت در شهریور سال جاری از دو برابر شدن تولید آن خبر داد و گفت: میزان تولید اتان در كشور در سال 92 بالغ بر 3.98 میلیون تن بود كه در سال 96 به 6.11 میلیون تن رسید و پیش بینی می كنیم این رقم در سال 97 به 8 میلیون تن، در سال 98 به 12.75 میلیون تن و در سال 99 به 17.6 میلیون تن برسد.ایران در حالی در سال 96 از یك میلیون و 300 هزار تن ام.ای.جی ( ماده اولیه تولید PET)، بیش از یك میلیون تن آن را صادر كرده است، كه در كشور با كمبود PET روبرو هستیم. به نحوی كه طبق اطلاعات سایت Tradmap در سال 2017 میلادی (حدود دی ماه سال 95 تا دی 96) میزان واردات PET به كشور 90 هزار تن به ارزش 100 میلیون دلار بوده است. از سویی دیگر تولید محصولی همانند PET موجب توسعه زنجیره پایین دستی محصولات پتروشیمی و اشتغالزایی گسترده ای می شود. از 1 میلیون 300 هزار تن اتیلن گلایكول تولیدی كشور بیش از 1 میلیون تن آن صادر شده و تنها 300 هزار تن آن در داخل مصرف شده است. بنابراین می توان گفت تنها یك واحد تولیدی ام. ای. جی كافی است. این در حالی است كه صادرات یكی از محصولات نهایی تولید شده از ام.ای.جی كه پِت نام داشته و در صنعت نساجی و بسته بندی كاربرد فراوانی دارد ارزش افزوده بیشتری نسبت به صادرات ام ای جی داشته و تقاضای مطلوبی برای آن در داخل وجود دارد.

افتتاح فله ای، بی توجهی به نیاز داخلی
احمد حسینی، كارشناس صنعت پتروشیمی در گفتگو با مهر، با بیان اینكه به نظر می رسد با كلنگ زنی اخیر برای پتروشیمی با محصول تولیدی ام.ای.جی كه هدفی برای تولید پت ندارد، چرخه بی توجهی به زنجیره اتیلن گلایكول ادامه دارد، گفت: این بی توجهی در حالی است كه طرح های همچون پتروشیمی بوشهر و پارس فنل هر كدام با ظرفیت 554 تن، تنها به صادرات اتیلن گلایكول اكتفا كرده اند و محصولاتی نظیر PET در سبد محصولات این دو پتروشیمی وجود ندارد.وی افزود: كاربردهای مهم اتیلن گلایكول ها در تولید منو اتیلن گلایكل ها است كه به عنوان ماده اولیه برای تولید نخ پلی استر، چیپس پلی استر و تولید بطری استفاده می شود. این محصولات از لحاظ ایجاد ارزش افزوده و اشتغال در صنایع پایین دست نساجی و بطری سازی بسیار حائز اهمیت هستند، از دیگر محصولات ادامه زنجیره منو اتیلن گلایكول ها، می توان به محصول ضد یخ اشاره كرد.به گفته حسینی در تابستان سال جاری در نتیجه التهاب بازار ارز و كاهش ارزش ریال، پت عرضه شده در بورس به جای آنكه به دست تولیدكنندگان صنایع پایین دستی برسد روانه مرزهای كشور شده و با نرخ بالایی صادر می شود. در نتیجه این اقدام كشور با كمبود داخلی پت مواجه و صنعت بطری سازی آب معدنی ها با چالش جدی رو به رو شد. در این مقطع با برداشتن سقف قیمت معاملاتی در بورس برای محصول پت نرخ این محصول در بورس به نرخ بازار نزدیك شد.
تولید پت تنهادر یك مجتمع پتروشیمی
این كارشناس صنعت پتروشیمی با اشاره به التهاباتی كه همواره بازار و اقتصاد ایران را تهدید می كند، اظهار داشت: باید ریشه ای تر به این نیاز محصول پتروشیمی كه ارزش افزوده صادراتی قابل توجه و اشتغالزایی گسترده ای به همراه دارد، نگاه كرد. به طوری كه شركت ملی پتروشیمی ایران به عنوان نهادی سیاست گذار در عین تولید فرآورده های پتروشیمی باید به این مقوله ورود كند و با محدودیتی كه می تواند در اخذ مجوزهای صادراتی ایجاد كند، مجوز استفاده از خوراك اتان را مشروط به تولید محصول PET كند. به این ترتیب در دراز مدت كه بی شك نیاز به این محصول در بخش های مختلف نساجی، بسته بندی و ... رو به فزونی می گذارد، می توان علاوه بر تنظیم بازار داخلی و ایجاد تعادل قیمتی، محصولی با ارزش افزوده بیشتری صادر كرده و از خروج ارز به ارزش 100 میلیون دلار ( كه بی شك این رقم افزایش می یابد) جلوگیری كنیم.به گزارش مهر در حال حاضر تنها تولیدكننده محصول PET در ایران یك مجتمع پتروشیمی است. در این مجتمع، در حال حاضر میزان تولید در واحد PTA-1 در حدود 350000 تن در سال است كه به عنوان خوراك واحد PET-1 استفاده می شود. میزان تولید در واحد PET-1 ، در دو گرید بطری و الیاف به میزان 412 هزار تن در سال ، كه از این میزان 177 هزار تن گرید بطری و 235 هزار تن گرید الیاف است . همچنین در واحد PET-2 میزان تولید در دو گرید بطری و الیاف به میزان 396 هزار تن در سال است كه از این میزان 132000 هزار تن آن گرید بطری و 132 هزار تن آن chips پلی استر و 132 هزار تن آن الیاف نخ . پنبه مصنوعی است.گفتنی است ، در حال حاضر بیش از 70درصد محصولات این مجتمع به كشورهای خارجی صادر می شود.