بحران بدهكاری و كمبود منابع مالی در تیم های لیگ برتری با شروع نیم فصل دوم جدی تر شده و برخی از تیم ها توان پرداخت هزینه های جاری خود را هم ندارند.
با شروع نیم فصل دوم لیگ برتر و فشرده تر شدن رقابت های باشگاهی در ایران، مسابقات چهره جدی تری به خود می گیرد. تعدادی در بالای جدول برای رسیدن به قهرمان و كسب سهمیه لیگ قهرمانان آسیا تلاش می كنند و چندین تیم فانوس به دست هم برای فرار از مهلكه سقوط، جان خواهند كند.
فرسایشی بودن مسابقات در ایران، كیفیت پایین تجهیزات و امكانات، نبود ساز و كار مناسب و صد البته مشكلات مالی از شروع نیم فصل تا پایان مسابقات، درد غالب تیم ها می شود. وضعیت كنونی نه مختص به این فصل بلكه از سال ها قبل ریشه در لیگ دوانده و تیم های با پشتوانه مالی مناسب هم از این قاعده مستثنی نیستند.
در یكی، دو هفته اخیر تعداد زیادی از تیم ها، مربیان، بازیكنان و مدیران از این موضوع گلایه كردند و همیشه مُسكن های مقطعی چاره كار تیم ها بوده و هنوز كسی نتوانسته داروی قطعی برای تیم ها ایرانی را پیدا كند.
در كنار استقلال و پرسپولیس كه صاحب شان دولت و وزارت ورزش است و از بیشترین حمایت های مادی و معنوی برخوردارند، این روزها با احتمال اعتصاب بازیكنان و عوامل فنی تیم دست و پنجه نرم می كنند و مدیران هر دو تیم تاكنون با اقدامات مقطعی و وعده و وعید از این كار جلوگیری كرده اند؛ هر چند پایبندی بازیكنان به هواداران و نام باشگاه و خودداری از اعتصاب در راستای جلوگیری از متضرر شدن تیم ها هم موضوعی است كه تا به حال موجب خودداری بازیكنان از این اقدام شده اما كیست كه در این مدت خبر نبود زمین تمرین و پرداخت نشدن مطالبات بازیكنان را نشنیده باشد.
پژمان منتظری، مدافع و كاپیتان دوم استقلال كه اخیراً به انتقاد از وضعیت تیمش پرداخته بود، فاش كرد كه وریا غفوری به خاطر ناهموار بودن زمین و كمانه كردن توپ به سوی صورتش مصدوم شده است.
در اردوگاه سرخپوشان پایتخت نیز وضعیت به همین منوال است و بازیكنان این تیم از پرداخت نشدن مطالبات شان و بالا آوردن بدهی معترض شدند ولی آن ها هم صرفاً به خاطر پرسپولیس و هوادارانش از هر كاری برای احقاق حقوق خود خودداری كردند.
وضعیت به این دو تیم ختم نمی شود. بازیكنان سایپا كه متولی این تیم یكی از دو خودروساز بزرگ كشور است، فاش كردند كه از سه ماه اخیر تاكنون حقوق نگرفته اند اما در زمینه تجهیزات نیز این تیم بازی خود در لیگ قهرمانان آسیا را در زمین شهدای شهر قدس برگزار كرد كه گل و لای زمین چمن بیش از هر چیزی در ذوق مخاطب می زد و قطعاً به چهره بین المللی فوتبال ایران هم ضربه زده است.
سپیدرود و نساجی به عنوان دو تیم شمالی كشور كه در یكی، دو فصل اخیر و بعد از سال ها حضور در لیگ های پایین، توانستند به لیگ برتر صعود كنند، این روزها حال و روز خوشی از حیث وضعیت مالی، زمین تمرین و سایر امكانات ندارند. علی كریمی به دلیل همین مشكلات استعفا داده است. حتی پیش از شروع لیگ برتر هم به دلیل نبود زیرساخت مناسب، هر دو تیم تصمیم به برگزاری بازی های خود در زمین چمن مصنوعی گرفتند اما اخیراً وضعیت آشفته تر هم شده است.
استقلال خوزستان، تیمی كه پیش از پرسپولیس قهرمان لیگ برتر بود، در همین فصل به دلیل حمایت نشدن ازسوی شركت ملی فولاد و پرداخت نكردن مطالبات بازیكن خارجی خود، محكوم به كسر شش امتیاز شد و اكنون در انتهای جدول حضور دارد و برای هزینه های یومیه تیم هم با مشكل همراه است.
بحرانی ترین شرایط هم در تیم های منتسب به وزارت نفت است؛ تیم هایی مانند صنعت نفت آبادان، نفت مسجد سلیمان و پارس جنوبی جم با بحرانی جدی و كمبود منابع مالی دست و پنجه نرم می كنند و چشم شان را به اندك پولی كه از محل تبلیغات محیطی فوتبال می رسد، دوخته اند اما این پول در مقایسه با هزینه های رایج تیم ها بسیار ناچیز است. علیرضا مرزبان، سرمربی نفت مسجد سلیمان تاكید كرد كه بیشتر از مسائل فنی، درگیر پیدا كردن منابع مالی برای تیمش است چرا كه اكنون به هتل ها و شركت های هواپیمایی هم بدهكار هستند.
بر كسی پوشیده نیست كه بحران كنونی تیم ها و حال و روز نه چندان شاداب مدیریت ورزشی باشگاه نشات گرفته از نبود ساز و كار اقتصادی مناسب در فوتبال ایران است، اقتصادی كه در همه كشورهای صاحب فوتبال و پیشرفته وابسته به درآمدزایی از كانال حق پخش تلویزیونی، فروش محصولات وابسته، بلیت فروشی، تبلیغات محیطی و خرید و فروش بازیكن است اما این سبك از مدیریت ورزشی نه تنها در ایران نشاخته شده و نیست، بلكه مسئولان و قانون هم در برخی از موارد از جمله حق پخش تلویزیونی، حقوقی برای فوتبال قائل نیست.
علاقه مندی دولت و نهادهای وابسته به دولت در ورزش به خصوص فوتبال دیگر معضل كنونی لیگ برتر است چرا كه مطابق قانون، امكان هزینه كردن در تیم ها و مجموعه های حرفه ای را ندارند و از طرفی در شرایط كنونی اقتصاد كشور، این امكان برای دولت و نهادهای دولتی هم وجود ندارد.
در این مهلكه، تیم هایی مانند تراكتورسازی، ماشین سازی و پدیده به واسطه سرمایه گذاری بخش خصوصی كه بعید به نظر می رسد درآمدی هم از این رشته داشته باشند، فعلاً در بحران به سر نمی برند و توانستند جان سالم به در كنند ولی معلوم نیست كه این مسیر یك طرفه یعنی هزینه بدون بازگشت سرمایه تا كجا ادامه خواهد داشت.