به گزارش شبكه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از مرآت، با این همه زندگی كردن در این كره خاكی جدای از جنگ ها و مرگ های خودخواسته از دیرباز با خطرات متفاوتی و از جمله سیل، زلزله، سونامی و بسیاری حوادث غیرمترقبه دیگر روبرو بوده است، خطراتی كه در همه این سال ها، مرگ بسیاری از ساكنان زمین را رقم زده است.

انسان امروز كه بی تردید پیشروترین ساكنان زمین در همه ادوار تاریخی بوده، در دوران معاصر ما به چنان رشد علمی رسیده كه بسیاری از این خطرات را رام خود كند. با این وجود اما، غلبه انسان بر ''زمین لرزه'' همچنان دور از دسترس انسان است. اگر چه در كشورهای مختلف و از جمله ژاپن در زمینه سازه های ضدزلزله گام های بلندی برداشته شده اما تاكنون انسان توفیق زیادی در پیش بینی و اطمینان به وقوع از زلزله، پیش از آنكه خشم زمین همه چیز را زیرو رو كند، نداشته است.

از میامی زلزله ژاپن را پیش بینی كردم/ توجه می كردند تلفات نداشتند

باب الله عابدین زاده دانش آموخته كارشناسی مدیریت و مسئول فرهنگی كمیته امداد شهرستان میامی است.

وی می گوید از زلزله رودبار تا امروز بر روی پیش بینی زلزله تمركز داشته و به نتایجی هم رسیده است به طوری كه می تواند وقوع زلزله را پیش بینی كند.

به هر روی پیش بینی های باب الله در یك هفته اخیر با توجه به دست به دست شدن گفتگوی كوتاهی از ایشان در شبكه های اجتماعی با واكنش هایی همراه بود. از این رو در خصوص روش ابداعی این شهروند ساكن میامی و صحت و سقم و چگونگی آن با وی به گفتگو نشسته و نظرات برخی از كارشناسان و متخصصین را نیز در این راستا جویا شده كه از نظر می گذرانید.

عابدین زاده در گفتگو با خبرنگار مرآت با بیان اینكه امروزه پیش بینی زلزله، یكی دو دقیقه قبل از وقوع آن از سوی پژوهشگران برخی كشورها مطرح شده اظهار كرد: من به شخصه 10 تا 12 سال است كه بر روی این مهم كار كردم و امروز ادعا می كنم كه وقوع زلزله ها را می توانم پیش بینی كنم.

وی با بیان اینكه تاكنون بارها وقوع زلزله را پیش بینی كرده افزود: در همین زلزله آذربایجان شرقی كه من از قبل وقوع، آن را به برخی مسئولان اعلام كردم چه بسا كه اگر توجه می شد، حدود 300 نفر تلفات انسانی را نداشتیم.

عابدین زاده در پاسخ به این پرسش كه این ایده چگونه و از چه زمانی در ذهن شما مطرح شد گفت: برای اولین بار در زلزله رودبار ذهن من درگیر این مسئله شد و چند راه حل را به عنوان گزینه هایی مطرح، مورد راستی آزمایی و آزمایش قرار دادم تا اینكه از بین آن چند گزینه به گزینه نهایی كه بیش از همه در پیش بینی ها كارایی داشت رسیدم.

وی با بیان اینكه در این شیوه امكان پیش بینی 100درصدی زلزله وجود دارد افزود: حتی من در زلزله 2012 ژاپن كه ریشتر بالایی داشت متوجه وقوع زلزله در جهتی خاص كه از پیش طراحی كرده بودم شدم و لذا برای اطمینان هم خانواده خود را در آن روز به محلی غیرمسقف بردم.

این شهروند ساكن میامی افزود: بعد از اثبات این پیش بینی تمركز من بر روی این كار بسیار بیشتر شد و مقاله هایی هم در این زمینه به رشته تحریر درآوردم.

زلزله های جهان را نسبت به میامی موقعیت سنجی می كنم

وی در پاسخ به این پرسش كه مگر پیش بینی زلزله ژاپن در چه گستره جغرافیایی انجام شد كه برای اطمینان خانواده خود را به جای ایمنی منتقل كردید، گفت: در این روشی كه من روی آن كار می كنم زلزله های احتمالی نسبت به منطقه ای كه من در آن واقع شدم پیش بینی می شود. مطلع هستید كه شهرستان میامی بر روی یك گسل قرار دارد.

عابدین زاده با اشاره به گسترده بودن این روش تصریح كرد: در این روش به طور مثال از میامی تا بندرعباس به عنوان ناحیه جنوبی و از میامی تا تاجیكستان ناحیه شمالی فرض می شود لذا اگر قرار باشد زلزله ای رخ دهد در این گستره است چرا كه مطالعات من بر این منطقه متمركز است و دیگر نقاط نسبت به آن سنجیده می شوند.

وی در پاسخ به سوالی در خصوص امكان پیش بینی دقیق تر محل وقوع زلزله گفت: اگر به طور مثال بتوان علاوه بر این نقطه فرضی فعلی(میامی) در نقاطی دیگری به طور مثال در پاكستان، چین، تركیه ، ژاپن و...نیز از این ساز و كار فعلی كه من استفاده می كنم، استفاده شود می توان محدوده وقوع را بسیار كوچك تر و در نهایت محدود به همان منطقه كرد لذا امكان پیش بینی محل دقیق وقوع زمین لرزه نیز در این روش وجود دارد.

می توان محدوده وقوع زلزله را به مردم اطلاع داد

وی ادامه داد: پیشنهاد من این است حداقل در شرایط فعلی می توان مانند پیش بینی های هواشناسی كه احتمال بارش برف، كولاك یا باران و سیلاب را در محدوده ای می دهند تا مردم برای رویارویی احتمالی با آن آمادگی داشته باشند در این روش ابداعی نیز می توان مثلا هشدار داد كه احتمال وقوع زلزله در محدوده جنوبی یا شمالی وجود دارد و مردم در این بازه زمانی خاص نكات ایمنی را مورد توجه بیشتری قرار دهند.

وی با بیان اینكه طرح خود را با مدیریت بحران استان سمنان، برخی استان های دیگر همچون كرمان، مركز ژئوفیزیك سمنان و ژئوفیزیك ایران و دانشگاه تهران در میان گذاشته است گفت: متاسفانه این دستگاه ها چندان استقبالی نكردند و معتقدند این روش سبب تشویش اذهان عمومی می شود ضمن اینكه در استان نیز گفته شد اعتباری برای این گونه كارها وجود ندارد.

از تركیه برای بیان نظراتم با من تماس گرفتند

عابدین زاده تاكید كرد: با این همه من همواره پیش بینی های خود را هر بار به تعدادی از مسئولان مرتبط چه در سطح ملی و چه در استان های مختلف اعلام می كنم. در حال حاضر در قالب پیامك هایی این پیش بینی ها ارسال می شود.

وی با بیان اینكه زمینه های ارائه مقالات و پیشنهادات من به همایشی در تركیه داده شد و قرار بر این شد كه اردیبهشت 96 برای ارائه نظراتم با من تماس بگیرند.

وی با اشاره به تعیین یك جایزه از سوی ناسا در ارتباط با پیش بینی زلزله و طرح های مرتبط با آن گفت: مقالاتی برای ارائه به این مركز نیز در دست تدوین دارم.

24 ساعت قبل از وقوع زلزله آنرا پیش بینی می كنم

عابدین زاده با بیان اینكه حداقل 24 ساعت قبل از وقوع زلزله می توانم آن را پیش بینی كنم، تصریح كرد: در این نزدیك به 10 سال، بارها زمین لرزه ها را پیش بینی كردم و همه آنها اتفاق افتاده است.

وی در پاسخ به این پرسش كه پیش بینی شما بر مبنای چه ساز و كاری انجام می شود و آیا تنها بر پایه رفتارسنجی حیوانات استوار است یا مولفه های دیگری نیز وجود دارد گفت: در آغاز تمركز بر این مهم، مولفه های مختلفی در نظر داشتم اما با وقوع زلزله های متعدد به گزینه های محدودتری رسیدم. ضمن اینكه توضیحی كه در یك سایت به صورت مختصر درباره ویژگی های عنكبوت دادم تنها یك مثال است و پیش بینی من از زلزله محدود به آن نیست.

از بیان جزئیات پیش بینی به علت عدم امكان ثبت آن معذورم

این شهروند ساكن میامی با اشاره به اینكه برخی حیوانات وقوع زلزله را پیش از وقوع متوجه می شوند ادامه داد: پژوهش من بر چندین حیوان متمركز بود در واقع چندین مولفه در این روش سنجیده می شود اما شاخص اصلی چیز دیگری است كه عنكبوت نیست و البته در سال های اخیر 100درصد پیش بینی های براساس آن اتفاق افتاده است.

وی به عدم ثبت این ایده و روش پیش بینی اشاره كرد و افزود: باتوجه به عدم ثبت آن، امكان تشریح آن هم وجود ندارد. با این همه آمادگی دارم برای دستگاه های مسئول و مرتبط، آن را مفصلا تشریح كنم.

عابدین زاده با بیان اینكه پیش بینی زلزله های با شدت بالا از مسافت های بسیار طولانی هم ممكن است اظهار كرد: همچنان كه گفتم موفق شدم زمین لرزه ژاپن را به دلیل شدت بالا از این جا پیش بینی كنم.

پرداختن به این ادعا خالی از لطف نیست

یك كارشناس و پژوهشگر با تاكید بر اینكه برای اثبات یك مسئله علمی باید راهكار علمی نیز ارائه داد گفت: به مسائلی كه برپایه روش های مبتنی بر علم نیست نمی توان اطمینان و به آن استناد كرد.

حسین علی اكبری نسب در گفت وگو با مرآت اظهار كرد: پژوهش علمی در حقیقت یك فرآیند جست وجوی منظم برای روشن شدن یك موقعیت نامعین و ناشناخته است و این روش نیازمند طی یك فرآیند برپایه متدهای علمی است.

وی با اشاره به امكان پیش بینی زمین لرزه گفت: در حال حاضر چنین امكانی در دنیا اثبات نشده و البته این به معنای آن نیست كه این اتفاق نیفتد اما در این مسئله مشخص چون در پیش بینی انجام شده زمان و مكان پیش بینی دقیق مشخص نیست پس قاعدتا نمی شود آن را ملاك قرار داد.

این پژوهشگر با بیان اینكه توجه به چنین مسائل و ادعاهایی خالی از لطف نیست اما پایه علمی ندارد گفت: به هر حال باتوجه به اهمیت موضوع می شود بر روی راستی آزمایی آن كار شود.

وی بااشاره به اینكه روزانه تعداد بسیار زیادی زمین لرزه در ایران و جهان اتفاق می افتد افزود: اگر شما به سامانه زمین لرزه ها مراجعه كنید می بینید تنها در ایران روزانه هفتصد-هشت صد زمین لرزه كوچك و بزرگ روی می دهد لذا اینكه پیش بینی شود در یك گستره وسیع یك زمین لرزه اتفاق می افتد خیلی نمی شود به آن استناد كرد چرا كه محدوده و زمان دقیق آن مشخص نیست.

او یك بار به استانداری آمد و دیگر از او خبری نشد

مدیركل پیشین مدیریت بحران استانداری سمنان نیز گفت: فردی كه مدعی پیش بینی زلزله است یك بار با مدیریت بحران استانداری سمنان تماس گرفت و دیگر به استانداری مراجعه نداشته و خبری هم از او نشد.

احمد طاهری در گفت وگو با مرآت اظهار كرد: ایشان ظاهرا مدعی هستند كه از روی برخی شواهد می توانند زلزله را پیش بینی كنند و یك بار هم با دفتر ما تماس گرفته بود و از همكاران خواستیم از ایشان دعوت شود تا مدارك و شواهد خود را در خصوص این ادعا ارائه دهند كه بعد از آن دیگر ایشان مراجعه ای نكرد.

وی با بیان اینكه آخرین دستاوردهای علمی در این بخش در كشورهای توسعه یافته و گروه های علمی این است كه اخیرا اعلام شد كه یك تا دو دقیقه قبل از زلزله امكان پیش بینی وجود دارد اما به هر حال تاكنون پیش بینی رسمی در دنیا در این ارتباط صورت نگرفته است.

مدیركل سابق مدیریت بحران استانداری سمنان با بیان اینكه حرف های مطرح شده بیشتر برپایه حدس و گمانه زنی است افزود: برای اثبات این ادعا باید شواهد علمی ارائه شود.

در علم امر پنهان و جعبه سیاه نداریم

همچنین مهدی زارع از اساتید پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی در گفتگو با خبرنگار مرآت اظهار كرد: هر كس در هر رشته ای، مدعی كشف علمی است باید جزئیات روش علمی خود را تشریح و آن را در معرض نقد قرار دهد لذا تا مادامی كه طرح آن مبتنی بر متدهای علمی نباشد هرگونه اظهارنظر درباره آن درست به نظر نمی رسد.

وی با بیان اینكه با طرح شواهد كلی نمی توان مسائل علمی را مطرح كرد افزود: اگر كسی مدعی پیش بینی زلزله است باید مشخصا یك زلزله مثلا 6 ریشتری و یا بالاتر از آن را و در یك بازه مكانی مشخص مثلا از نقطه a به شعاع 50 و یا 70 كیلومتر آن هم با ذكر احتمال، پیش بینی كند ولی اینكه بگوییم به سمت جنوب یا شمال قرار است زمین لرزه ای اتفاق بیفتد قابل پذیرش نیست چرا كه روزانه زمین لرزه های بسیار زیادی روی می دهد.

زارع با بیان اینكه علم، ادبیات خاص خود را دارد گفت: بیان هر مسئله علمی باید با این ادبیات علمی صورت گیرد و اگرنه نمی توان از نظر علمی آن را پذیرفت.

این استاد زلزله پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی در پاسخ به پرسشی در خصوص رفتارشناسی حیوانات و پیشینه تحقیقات علمی در این باره گفت: در این زمینه كارهای زیادی در كشورهای مختلف و از جمله ژاپن، روسیه و بسیاری از كشورهای دیگر و از جمله ایران نیز انجام شده است.

زارع به پژوهش های دكتر آل داود استاد برجسته دانشكده دامپزشكی دانشگاه تهران در این حوزه اشاره كرد و افزود: ایشان بیش از 10 سال پیش تحقیقاتی در زمینه رفتار حیوانات در زلزله داشته است.

وی با بیان اینكه در علم چیز پنهان و جعبه سیاه نداریم تصریح كرد: هر كسی ادعای علمی درباره هر موضوع و از جمله زلزله دارد باید به روش علمی آن را تشریح كند و اگرنه قابل استناد نیست.

سرانجام رویای پیش بینی زلزله

به هر حال پیش بینی زمین لرزه، آرزویی است كه همچنان بشر به طور علمی و رسمی به آن دست نیافته است، آرزویی كه اگر محقق شود، سالانه جان بسیاری از ابنای بشر در سراسر جهان به مخاطره نمی افتد و مرگ همچنان با خشم زمین بر سر زلزله زدگان آوار نمی شود .

با این همه این به آن معنا نیست كه ما آدم ها برای رسیدن به این آرزوی دیرسال و دیرینه تلاشی نكنیم همچنان كه آخرین پژوهش ها در غرب حكایت از این دارد كه دستاوردهای علمی انسان امروز تا آنجا پیش رفته كه امروز می توانیم یكی-دو دقیقه پیش از وقوع زلزله از این واقعیت ویران گر مطمئن شویم.

به هر حال به نظر می رسد هنوز راه بلندی در پیش است تا انسان بر بسیاری از دشواری های زندگی امروز چیره شود.

انتهای پیام/رض