به گزارش خبرداغ به نقل از تسنیم: غلامرضا شریعتی نماینده بهشهر در مجلس شورای اسلامی ازجمله مهمترین حامیان پتروشیمی میانكاله است؛ پروژه ای كه این روزها حواشی زیادی در افكار عمومی و فضای رسانه ای ایجاد كرده و دادستان مازندران نیز دستور توقف آن را صادر كرده است.

خسارت به محیط زیست، فراهم نشدن زیرساخت های لازم برای اجرای چنین پروژه ای و نیز مباحثی پیرامون تعارض منافع افراد در پروژه فوق برخی مواردیست كه مخالفان طرح روی آن دست گذاشته اند هرچند موافقان آن ازجمله نماینده بهشهرمدعیست این پروژه همه مجوزهای لازم را از دستگاه های مسئول در دولت اخذ كرده است.

متن گفت وگو با غلامرضا شریعتی نماینده بهشهر را در ادامه می خوانید.

سوال: ساخت پتروشیمی میانكاله چگونه شكل گرفت و از چه زمانی این پروژه كلید خورد؟

شریعتی: در ابتدا باید بگویم به اشتباه نام این پروژه پتروشیمی میانكاله عنوان می شود، این پروژه پتروشیمی امیرآباد مازندران نام دارد.

قریب به چهار سال پیش قرار بر این شد كه وزارت نفت كار كارشناسی درباره ایجاد پتروشیمی در سواحل شمال كشور انجام دهد، دلیلش هم این بود كه چون صنایع پتروشیمی جزء صنایع آب بر در كشور است و در داخل كشور ما آب بسیار كم است و شاهد تنش های آبی هستیم، این اتفاق در سواحل شمالی كشور انجام شود، لذا سیاست دولت بر شد كه پتروشیمی ها را تا جایی كه امكان دارد در سواحل شمالی مستقر كنند.

از چهار سال پیش، وزارت نفت مأموریت پیدا كرد تا بررسی های لازم برای ساخت پتروشیمی در مازندران و گیلان را آغاز كند كه همان موقع، این موضوع در گیلان پذیرفته نشد. البته هنوز هم این مسئله كاملا منتفی نشده و درحال كار كارشناسی است.

در مازندران پس از ملاحظات مقدماتی، ساخت پتروشیمی مورد موافقت قرار گرفت این ملاحظات كه اولا پروژه باید به دریا نزدیك باشد، ثانیا زمین به اندازه كافی وجود داشته باشد و از تراكم جمعیتی نیز به دور باشد. پس از آن، نقطه ای كه الان جانمایی شده است انتخاب شد و پروژه كلید خورد.

حرف هایی كه امروز درباره پتروشیمی امیرآباد بیان می شود جای تعجب دارد. حتی درباره سرمایه گذار هم در آن روز بحثی مطرح نبود و خود وزارت نفت باید به این نتیجه می رسید كه آیا ساخت این پتروشیمی در مازندران مناسب است یا خیر؟

پس از كار كارشناسی، وزارت نفت جمع بندی خود را به هیئت وزیران ارسال كرد و مجوز ساخت پتروشیمی صادر شد. اینكه در برخی رسانه ها می گویند این پروژه مصوبه ای ندارد، دروغ است. هیئت وزیران در دولت قبل اجازه ساخت چند پتروشیمی را صادر كرده كه یكی از آنها پتروشیمی امیرآباد است.

این نكته را باید در نظر داشته باشید كه مصوبات هیئت دولت پیش از آنكه مطرح شود، در كمیسیون های زیربنایی دولت بررسی شده و كار كارشناسی روی آن انجام می شود و سپس به تصویب می رسد.

سوال: یكی از نكاتی كه گفته می شود، این است كه مصوبه زیست محیطی از سوی هیئت وزیران برای این پروژه وجود ندارد.

شریعتی: خیر این موضوع درست نیست. رئیس سازمان محیط زیست كه معاون رئیس جمهور است، در جلسات هیئت وزیران حضور دارد و در زمان تصویب یك طرح باید نظر كارشناسی بدهد. در زمان رای گیری برای ایجاد این پتروشیمی، مسئولان محیط زیست وقت هم موافقت خود را با آن اعلام كرده بودند.

البته اینجا یك نكته را باید بگویم.نباید اینگونه باشد كه دولتی اقداماتی انجام دهد و دولت بعد بیاید و بگوید ما آنها را قبول نداریم. در این صورت سنگ روی سنگ بند نمی شود و برای كشور هزینه ایجاد می كند.

سوال: جانمایی این پروژه برچه اساسی بوده است؟

شریعتی: بر اساس قانون، وقتی قرار است صنایع اینچنینی در یك استان مستقر شود باید چند فاكتور در نظر گرفته شود، یكی فواصل جمعیتی و دیگری فواصل آن با حوزه آبریزها و تالاب هاست و دیگری فاصله آن با اماكن حساس كشور و نقاطی است كه قرار است خوراك از آنجا تأمین شود. البته یكی دیگر از فاكتورهای مهم، نزدیكی به راه های اصلی است كه این پروژه در نزدیكی خط راه آهن و كریدور شمال به جنوب است. همه این موارد باید مورد ارزیابی قرار گیرد تا مجوز صادر شود.

بر اساس استانداردی كه محیط زیست دارد، برای اینكه یك صنعت با این مشخصات مستقر شود، باید فاكتورهای لازم را داشته باشد. البته جایی كه برای پتروشیمی امیرآباد در نظر گرفته شده حوزه آبریز ندارد و حداقل چند ده كیلومتر با آن فاصله است. در حوزه تالاب هم استاندارد لازم فاصله 1400 متری هوایی است و این پروژه قریب به 5كیلومتر با نزدیكترین تالاب فاصله دارد یعنی 3 برابر استانداردهای لازم و جهانی.

نكته بعد درباره زمین این مجموعه است. زمینی كه برای این ابرپروژه انتخاب شده، زمین لم یزرع و شوره زار است و هیچ گندم و جویی در آن رشد نمی كند. ما در سواحل شمال بهشهر قریب به 18 هزار هكتار زمین لم یزرع داریم كه 12 هزار هكتار در دست محیط زیست و شش هزار هكتار در اختیار بانك زمین است كه از این 6 هزار هكتار، هزار هكتار برای ساخت شهرك صنعتی شهید سلیمانی اختصاص داده شده است.

سوال: در بحث تامین خوراك پتروشیمی هم مباحثی مطرح است. با وجود مشكلاتی كه در فصل زمستان در شهرهای شمالی شاهد هستیم، چگونه قرار است خوراك تامین شود؟

شریعتی: در 5 كیلومتری این پتروشیمی دو خط لوله گاز وجود دارد كه خوراك از آن تامین می شود. وقتی وزارت نفت مجوز خوراك می دهد یعنی مطالعه كرده و برای سرمایه گذار هم صرفه اقتصادی ندارد كه چند ده كیلومتر دورتر بخواهد خوراك تأمین كند. البته باید مسئولان وزارت نفت هم توضیح بدهند كه بر اساس چه استنادی برای تامین خوراك مجوز صادر كرده اند؟

سوال: یكی از مهمترین ایراداتی كه به این پروژه می گیرند، ضرری است كه به محیط زیست می زند. چقدر از این لحاظ كار كارشناسی صورت گرفته و آیا مجوزهای لازم را اخذ كرده است؟ با توجه به اینكه محیط زیست اعلام می كند نظر مثبتی در این باره ندارد.

شریعتی: تاكنون سه جلسه ارزیابی محیط زیستی درباره این پروژه برگزار شده است. كمیته ارزیابی اول منجر به صدور مجوز نشد و صورتجلسه تنظیم شد. این جلسه در تاریخ 25 اردیبهشت سال 1400 برگزار شد كه در آن جلسه، كارشناسان حوزه های مختلف هم حضور داشتند و در صورت جلسه اش ذكر شده كه به سرمایه گذار اعلام شود نواقصی وجود دارد كه باید آنها را برطرف كند.

دومین كمیته ارزیابی زیست محیطی این پروژه در تاریخ بیستم مرداد ماه سال 1400 تشكیل شد كه در پایان جلسه ابهاماتی باقی مانده بود كه بازهم این جلسه منجر به صدور مجوز نشد و قرار شد این ابهامات نیز از سوی سرمایه گذار برطرف شود.

در جلسه سوم، پس از رفع نواقص و ابهامات از سوی سرمایه گذار، مجوز زیست محیطی این پروژه صادر شد. این جلسه در تاریخ 17 مهر سال 1400 برگزار شد و مجوز هم توسط دفتر مدیر كل ارزیابی محیط زیست امضا شده است، اما پس از امضای مدیركل این بخش، معاونت بالاتر آقای تجریشی(معاونت وقت نیروی انسانی سازمان محیط زیست) این صورتجلسه را امضاء نكرد. ما مسئله را پیگیری كردیم و پس از اینكه نتیجه نگرفتیم، گزارشی را برای رئیس مجلس ارسال كردیم و ایشان هم موضوع را به آقای نیكزاد ارجاع داد كه منجر به جلسه نایب رئیس مجلس با سازمان محیط زیست و استانداری مازندران در تاریخ هجدهم بهمن 1400 یعنی چند روز قبل از كلنگ زنی پروژه در دفتر آقای نیكزادشد. در این جلسه آقای دكتر تجریشی كه متن نهایی ارزیابی زیست محیطی را امضاء نكرده بود نیز حضور داشت. آقایان جلالوندی و دانشیان نیز از سازمان محیط زیست در این جلسه بودند. البته خود آقای سلاجقه هم دعوت شده بود كه به دلیل همراهی رئیس جمهور در یك جلسه دیگر، حضور نداشت. استاندار مازندران هم به همراه مسئولان شركت فناوران پتروشیمی كشور در این جلسه حضور داشتند و حدود دو ساعت در باره تمامی ابهامات بحث و تبادل نظر شد و مسئولان سازمان محیط زیست نتوانستند درباره ارزیابی های محیط زیستی پروژه ایرادی را وارد كنند و نهایتاً آقای دكتر تجریشی یك بهانه هایی را آورد و جمع بندی این جلسه این شد كه از نظر سازمان محیط زیست تخصیص زمین آب و خوراك برای این پروژه بلامانع است و مجوز اولیه صادر شود و مقرر شد پس از اخذ زمین، عملیات اجرایی انجام شود.

حتی سازمان محیط زیست نامه ای به سازمان منابع طبیعی ( آقای شجاعی) واصل داشتند كه زمین به این پروژه واگذار شود و در دفترخانه هم این زمین به نام سرمایه گذار سند خورده و دولت پول زمین را دریافت كرده است و كلنگ زنی هم بر همین اساس انجام شد.

در آن جلسه كه در مجلس تشكیل شد، آقای تجریشی اعلام كرد كه یك جزئیات و ابهاماتی وجود دارد كه ما اعلام كردیم زمین تخصیص داده شود و پس از آن ابهامات را بگویید كه سرمایه گذار برطرف كند.

سوال سازمان منابع طبیعی اعلام كرده است كه واگذاری زمین به سرمایه گذار با نظر آنها نبوده است؟

شریعتی: مگر می شود دفترخانه بدون مجوزهای لازم زمین دولت را به یك شخص بدهد؟

سوال: میزان سرمایه گذاری در این پروژه چقدر است؟

شریعتی: سرمایه گذار (هلدینگ فایكو) قرار است 80 هزار میلیارد تومان در این پروژه سرمایه گذاری كند.

سوال: اخیرا در یكی از برنامه های تلویزیونی مطالبی درخصوص منافع شما در این مسئله و اینكه به دنبال تصاحب زمین در این منطقه هستید، مطرح شد. خودتان چه توضیحی در این باره دارید؟

شریعتی: سابقه بنده را همه در كشور می دانند، زندگی بنده هم در بهشهر مشخص است. 126 متر كل عرصه زمینی است كه بنده در آن خانه ساخته ام و از جمع خانوادگی بنده هم هشت نفر تقدیم انقلاب شده اند، زندگی بنده شفاف است و این گونه مباحث كذب است.

سوال:پس از تحویل زمین به سرمایه گذاران چرا پروژه متوقف شد؟

شریعتی: وقتی كلنگ احداث زمین زده شد، به یكباره شیطنت های از سوی شبكه های ضد انقلاب خارج نشین شروع شد، میزگردهای مختلفی از سوی آنها برای سمپاشی علیه این پروژه شكل گرفت و چند كلید واژه از سوی آنها مطرح شد كه قابل توجه بود.

یكی اینكه پتروشیمی در میانكاله ساخته خواهد شد كه این درست نیست. عنوان پروژه همانطور كه عرض كردم پتروشیمی امیرآباد مازندران است. یكی دیگر از سمپاشی ها درباره بنده بود كه می گفتند شریعتی حامی اصلی این پروژه است كه باز هم این موضوع درست نیست همه اعضای مجمع نمایندگان استان حامی این پروژه هستند.

به هرحال سازمان محیط زیست در تاریخ هفدهم فروردین سال 1401 جزئیات ابهامات را به سرمایه گذار ابلاغ كرده است كه باید برطرف شود. نباید پروژه متوقف می شد چون اصلاً همچین قیدی وجود نداشت. در صورتجلسه ای كه در مجلس داشتیم، آورده شده كه همزمان با تخصیص زمین باید كار آغاز پروژه انجام شود. ما دور یك میز توافق كردیم اما برخی نقض عهد كردند و نمی گذارند این پروژه پیش برود.

سوال: گویا سازمان بازرسی هم مخالف این پروژه بود.

شریعتی: دقیقا خاطرم نیست در جلسه اول و یا دوم ارزیابی محیط زیستی بود كه پس از جلسه، منشی آقای تجریشی یك نامه دو برگی تحویل وی داد و آقای تجریشی اعلام كرد كه سازمان بازرسی كل كشور در آن نامه ای كه حدود 20 بند دارد، به سازمان محیط زیست اعلام كرده كه سرمایه گذار باید به ابهامات موجود پاسخ دهد و قرار شد كه جلسه ارزیابی تجدید شود و سرمایه گذار ابهامات را برطرف كند كه این اتفاق هم افتاد و جلسه سوم تشكیل و منجر به صدور مجوز شد.

سوال: زمین تخصیص داده شده برای ساخت این پروژه در منطقه حسین آباد قرار دارد برخی از اهالی این منطقه می گویند كه این منطقه چراگاه دامهای آنهاست و نباید خراب شود.

شریعتی:بنده عرض كردم، زمینی كه برای ساخت پروژه در نظر گرفته شده، زمین لم یزرع است و هیچ كشاورزی در آن انجام نمی شود. مگر می شود در سه كیلومتری روستا زمینی به این وسعت وجود داشته باشد و اهالی روستا كه بیشترین منبع درآمدی شان كشاورزی است از آن بگذرند؟ البته این زمین برای دولت است و الان هم دولت مالك آنجاست و برای شخص نیست این را هم باید در نظر بگیریم كه ساخت پتروشیمی در این منطقه باعث ایجاد اشتغال برای حداقل 3 تا 4 هزار نفر به صورت مستقیم می شود و ممكن است 30 تا 40 هزار نفر به صورت غیرمستقیم درگیر این پروژه شوند.

سوال: پس چرا دادستانی مازندران دستور توقف این پروژه را داده است؟

شریعتی: بنده اعتقاد دارم این مملكت قانون دارد. اگر در كاری كه انجام شده فسادی رخ داده است، دادستانی می تواند جلوی این پروژه را بگیرد اما مجوزهای لازم از سوی محیط زیست صادر شده و در هیئت وزیران نیز مصوب شده است. باید مشخص شود دادستان مازندران چرا پروژه را متوقف كرده و به چه موردی رسیده كه این چنین دستوری را صادر كرده است؟

سوال: شما گفتید كه مستقیم و یا غیرمستقیم 30 تا 40 هزار نفر در این پروژه درگیر می شوند و برایشان اشتغال ایجاد می شود كه برخی اعتقاد دارند این میزان اشتغال ایجاد نمی شود و نهایتا برای 500 نفر به صورت مستقیم ایجاد می شود، یك بحث دیگر نیز این است كه نیروی متخصص در شهرهای شمالی برای راه اندازی این پروژه وجود ندارد.

شریعتی: البته كارشناسان و متولیان باید به این ابهامات پاسخ دهند. این پروژه مشتقات فراوانی دارد و در هر شیفت كاری ممكن است هزار نفر مشغول شوند و نیروی متخصص این پروژه نیز می تواند از دانشگاه علم و فناوری مازندران كه در بهشهر مستقر است به راحتی تامین شود.

پروژه پتروشیمی امیرآباد كاملاً دانش بنیان است، اینكه شبكه هایی مثل بی بی سی، اینترنشنال و voa آمدن در این وضعیت علیه این صنعت به بهانه محیط زیست موضوعاتی خلاف واقع مطرح كردند، هدفشان این است كه ما در این حوزه پیشرفت نكنیم.

كشورما در صنعت پتروشیمی دستاوردهای خوبی داشته كه بالاترین استانداردهای دنیا را دارد. قطعا این پتروشیمی مشكل زیست محیطی ندارد.