یك كارشناس محیط زیست درباره علت ایجاد شكستگی زمین هفته قبل اصفهان گفت: این مسئله ارتباط مستقیمی با فرونشست زمین دارد و نشان دهنده این است كه متاسفانه فرونشست به صورت سرطان وار متاستاز می كند و كل اصفهان را تحت تاثیر قرار می دهد.

فرهام امین شرعی، كارشناس محیط زیست و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاداسلامی در گفت وگو با خبرنگار گروه دانشگاه ایسكانیوز، درخصوص علت فرونشست زمین در روز گذشته در اصفهان گفت: با توجه اخبار منتشر شده از شب قبل و مطالعات پیشین بنده در این زمینه، اگر موضوع پیش آمده مربوط به فاضلاب هم باشد به طور غیرمستقیم و مستقیم به موضوع فرونشست باز می گردد. لوله های فاضلاب با قدمت 50 ساله از غرب به شرق در كل اصفهان ادامه دارند كه از منطقه ی حكیم نظامی نیز عبور كرده ، اما سوالی كه مطرح می شود این است كه چرا در مناطق دیگر این اتفاق نیفتاده است.

وی در ادامه با اشاره به خطر احتمالی نشت گاز فاضلاب و انفجار محل بیان كرد: موضوع دیگری كه اهمیت دارد این است كه اگر علت موضوع نشت فاضلاب باشد، فاضلاب همراه با خودش گاز فاضلاب دارد كه خورنده است و بوی بسیار بدی دارد و همچنین به دلیل داشتن H2S خاصیت انفجاری دارد، در نتیجه اگر چنین نشتی وجود داشت باید با بوی ناخوشایند و انفجار همراه می شد. آنطور كه بنده در ویدئوهای بازسازی و ترمیم محل آسیب دیده مشاهده كردم عملیات خاك برداری و ترمیم را با بیل مكانیكی انجام میدادند و قسمت زیرین كه بسیار عمیق بود را پر میكردند، بدون اینكه به موضوع نشت گاز فاضلاب توجهی داشته باشند.
چون نشت این گاز بسیار خطرناك است و می توانست با انفجار همراه شود.
وی ادامه داد: در تصاویر مشاهده شد كه چنین انفجاری در محل وجود نداشت و حتی افراد حاضر در محل اصلا به موضوع انفجار فكر نمی كردند و اگر میدانستند كه این موضوع حتی یك درصد مربوط به فاضلاب است، میتوانستند احتمال دهند نشت در سایر نقاط ایجاد شود و با توجه به قطر نشتی وقوع انفجار را هم در نظر بگیرند، به این دلایل چیزی كه متصور می شود این است كه تقریبا در 2 یا 3 هفته گذشته این سومین مكان در اصفهان است كه دچار این پدیده می شود و فرونشست خودش را نشان می دهد.
امین شرعی در ادامه با اشاره به گسترش موارد فرونشست در اصفهان عنوان كرد: به نظر بنده در حقیقت این مسئله ارتباط مستقیمی با فرونشست زمین دارد و نشان دهنده این است كه متاسفانه فرونشست به صورت سرطان وار متاستاز می كند و كل اصفهان را تحت تاثیر قرار می دهد. اخیرا 3 مورد در دوطرف رودخانه و 2مورد به صورت محدودتر در خیابان شاهپور جدید و رهنان فرونشست های كوچك داشتیم و این نشان می دهد كه همانطور كه مسئول ستاد مدیریت بحران استان اصفهان هم تاكید كردند، این پدیده در كل اصفهان در حال رخ دادن است. اگر این اتفاق صرفا مربوط به فاضلاب بود حتما باید با انفجار همراه و بوی گاز هم در محل استشمام می شد، چون هیچكدام از این موارد وجود نداشته است پس این فرضیه كه این پدیده هم مربوط به فرونشست زمین است را تقویت می كند.
وی درباره میزان تاثیر اقدامات صورت گرفته در راستای رفع مشكل فرونشست و كم آبی اظهار كرد: در جلسه ای كه ما در رابطه با منابع و این موارد در استانداری داشتیم و بنده به عنوان نماینده دانشگاه نجف آباد حضور پیدا كردم اعلام كردم كه این دست اقدامات كارهای خوبی است اما سریع جواب نمی دهد. برای مثال كسی كه رژیم غذایی مناسبی نداشته و سیگاری بوده است و حالا دچار یك بیماری خطرناك شده است بگوید كه از فردا سیگار را ترك می كنم و ما گمان كنیم كه از همان فردا بیماری اش رو به بهبودی می رود، قطعا چنین چیزی ممكن نیست. متاسفانه نابخردی ها و سوء مدیریت هایی كه صورت گرفته است به حوزه ی آبی زاینده رود صدمه زده و این ضایع كردن حق حیاتی است كه در حوزه زاینده رود وجود داشته است و ما الان آثارش را می بینیم.
وی افزود: كارهای صورت گرفته اقدامات خوبی هستند اما به صورت مدیریت واكنشی. یعنی بیشتر به این منظور است كه هر مدیری بگوید من دارم كاری برای كم آبی انجام می دهم و بیشتر نوعی شوآف است. این كارها را نمی توان به این زودی انجام داد چون بسیاری از این اقدامات هزینه بر هستند و نیاز به فرهنگ سازی مجدد دارند. مثلا كشاورز محترم ما كه دارد كار كشاورزی را انجام می دهد كه به آبیاری بالایی احتیاج دارد نیاز است توجیه شود، انسداد چاه های غیرمجاز تاحدی امكان انجام دارد چون بسیاری از این چاه های غیرمجاز ممكن است مربوط به افراد و اشخاص باشد كه ذی نفوذ باشند. به همین دلیل بیشتر اوقات این صحبت ها تنها در حد شوآف است و در مدت زمان كوتاه جوابگو نخواهد بود.
امین شرعی با اشاره به آسیب های وارد شده به بستر زاینده رود گفت: اما موضوع اصلی ما در فرونشست زمین این است كه ما آب را به این طرف و آن طرف گسیل كردیم و سر سفره زاینده رود هزاران نفر مهمان ناخوانده نشانده ایم. زیر زمین دیگر به طور كلی خالی شده است و با این راهكارهای اورژانسی هم نمی توانیم جلوی این وضعیت را بگیریم. با این روند متاسفانه ضربه های آخر را هم به این پیكر بی جان وارد می كنند و اوضاع بدتر هم خواهد شد . در استانداری و جاهای دیگر اعلام می كنند كه فرونشست زمین موضوع اصلی ما نیست و موضوعات دیگری هم وجود دارد كه اهمیتش از فرونشست بالاتر است. این آدرس غلط دادن، به حاشیه راندن و بی اهمیت جلوه دادن نشانگر این است كه عزم راسخی در این زمینه وجود ندارد.
وی ادامه داد: با توجه به كمبود منابع آبی و گسترش آن و پیش بینی افزایش دمای هوا، تابستان بسیار سختی را در پیش خواهیم داشت و همه این ها نشان خواهد داد كه وضعیت فرونشست زمین نسبت به سال های قبل حتی بدتر هم خواهد شد.
بسیاری از افرادی كه در زمینه ابنیه تاریخی و معماری فعالیت می كنند، درباره ترك هایی كه ممكن است روی پایه های پل های تاریخی ایجاد شود هشدارهای لازم را داده اند و احتمال لغزش و از دست دادن این بافت های تاریخی و فرهنگی وجود خواهد داشت.

خبرنگار: فاطمه لشنی زند

انتهای خبر/