مشهد- ایرنا- مشكل تامین برق تابستانی، دغدغه ای جدی برای همه دولت ها بوده است اما در همین دوران سخت، برخی واحدهای تجاری شهری بدون در نظر گرفتن شرایط، با مصرف بی رویه برق و نورپردازی های افراطی تنها به جذب مشتری می اندیشند.

به گزارش ایرنا، شهر پر شده از مجتمع های تجاری با نورپردازیهای خیره كننده، حاشیه خیابان ها در شب چنان با نور مغازه ها روشن شده كه گویی روز است و این نور خورشید است كه بر همه چیز می تابد، و طرفه تر اینكه برخی مغازه ها حتی در روز نیز نورافكن های خود را خاموش نكرده و با نورافشانی سعی در زیباسازی محیط و جلب توجه دارند، غافل از آنكه این رفتار آنان چقدر بر وضعیت انرژی تاثیر گذارده و موجب اجحاف در حق دیگران می شود.

برق، كالایی است كه به ارزان و پاك بودن مشهور شده است، از این رو عده ای به خود حق می دهند كه آن را بی ضابطه مصرف كنند كه نتیجه اش تبدیل ایران به یكی از پرمصرف ترین كشورهای دنیا شده است، و این در حالی است كه آمار و ارقام از آن حكایت دارد كه این انرژی به هیچ وجه ارزان نیست.

گفته می شود هزینه تولید هر كیلووات برق در كشور بیش از 140 میلیون ریال تمام می شود، تولید برق از طریق منابع فسیلی مشمول یارانه های گزاف پنهانی است كه وزارت نیرو به دلیل تعهداتش نسبت به مردم كشور می پردازد و به جهت دسترسی همه افراد جامعه به برق، مجبور به فروش برق با قیمت بسیار پایین است.

از سوی دیگر نیروگاه ها برای تولید برق سوختهایی از جمله گاز و گازوئیل و بعضاً مازوت می سوزانند كه جزو آلاینده های محیط زیست است و از این رو دیگر نمی توان تولید برق را جزو انرژی های پاك هم دانست.

به گفته مدیر روابط عمومی شركت توزیع نیروی برق استان خراسان رضوی، متاسفانه دیدگاه درستی نسبت به انرژی برق، به عنوان یك كالای سرمایه ای وجود ندارد و در جایی كه باید به آن به عنوان یك زیرساخت اصلی برای اقتصاد و توسعه بخش های تولیدی و صنعتی به این كالای با ارزش نگاه شود، مصرفی ترین نوع نگاه به آن اعمال شده و غیراقتصادی ترین استفاده از آن برده می شود.

سیدمجید آزیز به رفتار واحدهای تجاری اشاره می كند كه صرفا برای جلب مشتری از نورپردازی های غیر اصولی استفاده كرده و با بیشترین مصرف برق، سعی در فروش كالای خود دارند.

وی بیان كرد: متولیان صنعت برق با تلاش شبانه روزی سعی در تامین برق مطمئن و مداوم برای تمامی مشتركان دارند، لذا تغییر نگاه به انرژی برق از عنوان كالایی مصرفی با بهایی ارزان و همیشه در دسترس به عنوان یك كالای راهبردی و زیربنایی برای توسعه كشور ضروری است و باید توجه همگانی به اصلاح الگوی مصرف و استفاده بهینه از انرژی برق معطوف شود.

دلایل پرمصرف بودن تجاری ها

آمارها نشان می دهد كه بیش از 2 میلیون و 300 هزار واحد صنفی در كشور فعالیت دارند و بیش از هفت درصد برق كشور در بخش تجاری به مصرف می رسد و در این میان اصناف روشنایی مانند لوسترفروشان و اصناف ویترینی، كه به تعداد زیاد از انواع لامپ و روشنایی استفاده می كنند مانند فروشگاه های بزرگ، جواهرفروشان، مراكز عرضه میوه و تره بار، بوتیك ها و همچنین اصناف یخچالی از جمله رستوران ها و فروشندگان مواد غذایی بیشترین مصرف برق را دارند.

بالغ بر 90 هزار واحد صنفی فعال و دارای پروانه در شهر مقدس مشهد وجود دارد، در این میان برخی واحدها فاقد مجوز و برخی نیز در حال دریافت مجوز هستند. آمار تعداد واحدهای صنفی در این شهر با توجه به زائرپذیری ویژه آن، سال به سال در حال افزایش است.

كلانشهرهایی مانند مشهد روز به روز شاهد رشد واحدها و مجتمع های تجاری هستند، تاكنون بیش از 40 مجتمع تجاری احداث شده و 87 مجتمع تجاری دیگر نیز در این شهر در حال ساخت است؛ اگر تمامی بازارچه ها و بازارهای قدیمی تا پاساژها را مجتمع تجاری بدانیم، آمار مجتمع های تجاری این شهر به 127 مورد می رسد كه مسوولان میزان برق مصرفی اصناف و واحدهای تجاری را چهار درصد از كل برق تولید شده در این شهر عنوان می كنند.

كارشناسان و متخصصان صنعت برق پس از بررسی دقیق مصارف مشتركان براساس چندین مولفه، برای میزان مناسب مصرف برق الگویی طراحی كرده اند كه یك اقدام اصولی است و به طور معمول جزو برنامه های اصلی كشور برای ارایه خدمات بهار به مشتركان است.

این الگو برای 80 درصد مشتركان كشور 200 كیلووات ساعت در ماه های غیرگرم سال و 300 كیلووات ساعت برای ماه های گرم سال است و مناطق گرمسیر كشور هم متناسب با شرایط آب و هوایی الگوی خاص خود را دارند.

اما همه آنچه بدان به عنوان الگوی مصرف اشاره شد، مربوط به بخش مسكونی است و واحدهای تجاری چنین الگویی ندارند و فقط هر چقدر بیشتر مصرف كنند، هزینه بیشتری باید بپردازند.

طبق شواهد موجود، واحدهای تجاری به ویژه مجتمع ها، الگویی برای مصرف ندارند و در واقع همین مساله را كه تعرفه آنها تجاری بوده و بیشتر از خانگی محاسبه می شود، ملاكی برای اندازه گیری مصرف خود قرار داده اند و این به بی برنامه گی در مصرف برق این حوزه دامن زده است.

تامین امنیت شبانه با روشنایی اصناف اما چه سود؟

بی شك نماسازی های اصناف با لامپها می تواند در بخشهایی از شهر به زیباسازی و تامین امنیت كمك شایانی كند و نباید از این مساله غفلت كرد، اما رعایت الگوی مصرف در این بخش از الزاماتی است كه باید مدنظر اصناف قرار گیرد.

عضو هیات رییسه اتاق اصناف ایران در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: در پاره ای موارد اصناف و مجتمع های تجاری با روشنایی های شبانه خود تامین كننده امنیت هستند و خاموش شدن آنها می تواند بر وضعیت امنیتی منطقه تاثیر منفی بگذارد.

به گفته محمود بنانژاد، مجتمع های تجاری دیروز و امروز ایجاد نشده اند، سالها از ایجاد برخی از آنها می گذرد و شركت برق كاملا از میزان مصرف آنها آگاه است و آنان برای مصارف روشنایی، سرمایشی و گرمایشی نیاز به برق دارند و مصرفشان نیز كاملا قابل اندازه گیری است.

وی بیان كرد: با این حال با توجه به شرایط ویژه كشور در تامین برق، مشكلات را درك كرده و نسبت به مدیریت مصرف برق در ایام تابستان توسط اصناف و مجتمع های تجاری در شهر وارد عمل شده ایم.

رییس اتاق اصناف مشهد گفت: هفته گذشته یكی دو جلسه با روسای اتحادیه ها و مدیران مجتمع های تجاری در خصوص مدیریت مصرف برق در تابستان برگزار و از مدیران شركت برق نیز دعوت شد تا شرایط حساس امسال را برای صاحبان صنوف شرح دهند تا اهمیت موضوع برای آنان روشن شود.

بنانژاد با بیان اینكه برنامه ریزی برای مدیریت مصرف برق اصناف در سه بخش انجام گرفته است، افزود: برخی صنوف تولیدی، برنامه ریزی در این بخش را به صورت درون صنفی انجام داده اند و ساعات فعالیت از زمان اوج مصرف به ساعات دیگر روز تغییر یافته است به عنوان مثال سنگ بریها ساعت كاری خود را از 7 تا 17 بعد از ظهر كاهش می دهند و كارشان را تا ساعت 12 به اتمام می رسانند.

وی اظهار داشت: اصلاح الگوی مصرف برای مجتمع های تجاری نیز ضروری است و قطعا در روزهای گرم سال نمی توان وسایل سرمایشی این مجتمع ها را قطع كرد، اما می توان درجه این وسایل را تغییر داد تا برق كمتری مصرف شود.

وی بیان كرد: شركت برق نسبت به نصب شمارشگرهای هوشمند در عمده مجتمع های تجاری اقدام كرده است، لذا می توان ساعات كاری آنها را به ساعات غیر اوج مصرف سوق داد، برای واحدهای صنفی حاشیه ای كه شمارشگر هوشمند ندارند نیز قرار است در قالب یك بسته فرهنگی – توصیه ای، آنها را تشویق به كاهش هدررفت انرژی در زمان ساعات اوج بار مصرفی كرد.

رییس اتاق اصناف مشهد گفت: به طور قطع وقتی برق واحد صنفی قطع شود، هم راستای با آن برق خانه وی نیز قطع می شود، لذا باید به نحوی مصرف برق را مدیریت كرد تا از سقف تعیین شده توسط شركت برق برای مصرف تجاوز نكند.

بنانژاد اظهار داشت: شركت برق هم طرحهای تشویقی و هم طرحهای تنبیهی برای اصناف و مجتمع های تجاری در نظر گرفته است و از آنجا كه تعرفه این واحدها تجاری است، جریمه حاصل از آن اعداد نجومی است لذا عدم رعایت الگوی مصرف هم شهر را متضرر می كند و هم هزینه های اضافی را بر واحد تجاری می گذارد.

وی بیان كرد: اطلاع رسانی ها برای اصناف در خصوص رعایت الگوی مصرف انجام گرفته است و كمیته ای مشترك در این زمینه نیز تشكیل شده تا بسیاری از برنامه ریزیهای لازم را انجام دهد.

لزوم تفكیك تجاری ها با توجه به نوع كاربری

در اینكه تعریف الگوی مصرف برای واحدهای تجاری الزامی است، شكی وجود ندارد اما می توان واحدهای تجاری را براساس نوع كاربری از یكدیگر تفكیك كرده و برای هر كدام از آنها الگوی مصرف مجزا تعریف كرد.

عضو رشته برق هیات مدیره سازمان نظام مهندسی ساختمان خراسان رضوی در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: اكنون در آستانه ورود به فصل گرما، مصرف وسایل سرمایشی الكتریكی افزایش می یابد كه رعایت نكردن الگوی مصرف در استفاده از این وسایل، تامین برق را دچار مشكل كرده و مشتركان را وارد خاموشی خواهد كرد لذا لازم است مصرف انرژی در ساختمان ها بهینه سازی شود.

زهید زارعی افزود: فروش ارزان انرژی در كشور، موجب شده كه این كالا چندان ارزشمند به نظر نیاید و اگر بنا است كه الگوی مصرف تغییر كند باید تغییراتی در وسایل سرمایشی و گرمایشی به وجود آید، چرا كه هم اینك استانداردی برای وسایل سرمایشی در كشور وجود ندارد و هر واردكننده ای نسبت به وارد كردن هر وسیله سرمایشی اقدام می كند.

عضو هیات مدیره سازمان نظام مهندسی ساختمان خراسان رضوی گفت: برای ایجاد عزم ملی در مدیریت مصرف باید قطعا الگوی مصرف برای واحدهای تجاری، بسته به نوع كاربری آنها تعریف شود، چرا كه هم اكنون الزامی برای سازمان نظام مهندسی ساختمان در تفكیك واحدهای تجاری بنا به نوع كاربری آنها وجود ندارد مگر آنكه مالك این تفكیك را در زمان طراحی مجتمع در نقشه ساختمان قائل شود.

زارعی اضافه كرد: در هر صورت مرجع صدور پروانه ساختمان، شهرداری است و هیچ تفكیكی در واحدهای تجاری در خصوص نوع كاربری آنها اعمال نمی كند و همه این مجتمع ها را بدون در نظر گرفتن نوع كاربریشان به صورت یكسان می بیند.

وی ادامه داد: در صورتی كه در تعریف الگوی مصرف برای واحدهای تجاری بسته به نوع كاربری شان تفكیك ایجاد و فرهنگ سازی لازم انجام شود، می توان شمار آتش سوزیها را به میزان قابل توجهی كاهش داد، چرا كه مثلا مالك ساختمان بعضا براساس نوع مصرف برق خود سطح كارش را در سیم كشی ها تغییر داده و برخلاف نقشه اولیه ساختمان عمل می كند و این موضوع در زمان صدور پایان كار نیز دیده نمی شود و همین سهل انگاری باعث بروز آتش سوزی و وارد آمدن خسارات زیادی می شود.

عضو هیات مدیره سازمان نظام مهندسی ساختمان خراسان رضوی گفت: امروزه هیچ الگوی مصرفی در حوزه انرژی الكتریكی برای ساختمانها با كاربری های تجاری وجود ندارد، در واقع این ساختمانها در مبحث مصرف انرژی رها شده اند، این موضوع باعث افزایش مصارف برق با توجه به كاهش میزان تولید در كشور می شود و مردم در این بخش متضرر می شوند.

وی به اقدام خوب دولت در راستای الگوسازی مصرف انرژی برای واحدهای ساختمانی پرداخت و گفت: دولت سیزدهم نصب برچسب انرژی برای ساختمانها را در نشست هیات وزیران در آبانماه 1400 به تصویب رساند و در نتیجه آن نصب برچسب انرژی برای ساختمانها طبق مبحث 19 مقررات ملی ساختمان، كه مربوط به صرفه جویی یا بهینه سازی مصرف انرژی در ساختمانها است، جنبه الزامی به خود گرفت.

زارعی اظهار امیدواری كرد كه با حمایتهای دولت و كمكهای سازمانهای مردم نهادی مانند سازمان نظام مهندسی ساختمان، اتفاقات خوبی در زمینه الگوی مصرف رخ دهد و جامعه، برای كاربریهای خاص الگوی مصرف مشخص داشته باشد، به این معنا كه ساختمانها با كاربریهای مسكونی، اداری و تجاری از میزان مصرف خود و الگوی مترتب بر آن آگاه باشند.

راهكارهای كاهش مصرف در تجاریها چیست

نگاهی به مصرف برق در بخش تجاری نشان می دهد كه عمدتاً این مصارف در سه بخش متمركز بوده اند، لذا با به كارگیری اصول مدیریت مصرف می توان ضمن حفظ پایداری شبكه به كاهش هزینه های مشتركان نیز كمك كرد.

اتخاذ برخی راهكارها برای كاهش مصرف برق در بخش تجاری می تواند نقش این بخش را در مدیریت مصرف آشكار كرده و منافعی را نیز به منظور كاهش هزینه های ثابت كسب و كار برای صاحبان این واحدها به دنبال داشته باشد.

مدیر دفتر مدیریت مصرف شركت توزیع نیروی برق خراسان رضوی در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: الگوی خاصی برای مصرف برق در واحدهای تجاری وجود ندارد اما تعرفه برق آنها تجاری است.

حسینعلی دیندار بیان كرد: صنعت برق كشور در حالی به استقبال تابستان می رود كه با ناترازی قابل توجهی میان عرضه و تقاضا مواجه است و وزارت نیرو با به اجرا درآوردن 100 برنامه در تلاش است تنگناهای موجود را به حداقل رسانده و پایداری شبكه برق را در راستای تداوم فعالیتها و آسایش مشتركان حفظ كند.

وی اظهار داشت: استاندارد مصرف برق یك واحد صنفی چند لوكس (واحد شدت روشنایی) است، به عنوان مثال در برخی واحدهای صنفی شاهد تعداد بالای واحدهای روشنایی هستیم كه در آنها از لامپهای متال هالید یا لامپ های مدادی پرمصرف استفاده می شود.

این مسوول در شركت توزیع نیروی برق خراسان رضوی پیشنهاد كرد كه از لامپ های LED فوق كم مصرف، اما به تعداد محدود برای روشنایی واحدهای تجاری استفاده شود زیرا اگر لامپهای كم مصرف با تعداد زیاد جایگزین لامپهای پرمصرف شود، نتیجه همچنان همان خواهد بود.

دیندار صنف لوستر و روشنایی را از پرمصرف ترین اصناف كشور در حوزه برق دانست و توصیه كرد كه فروشندگان لوستر در روز، لامپهای كالاهایشان را روشن نكنند و در شب از لامپهای كم مصرف به تعداد مناسب استفاده كنند.

این مسوول در شركت برق خراسان رضوی گفت: واحدهای تجاری برای تهویه مطبوع عمدتاً از كولرگازی و در فروشگاه های بزرگ از داكت اسپلیت استفاده می كنند، این در حالی است كه درِ واحد تجاری باز و و سرما هدر می رود، لازم است فعالان بخش تجاری در این باره دقت بیشتری داشته باشند.

دیندار، توصیه كرد كه واحدهای تجاری از سامانه های سرمایشی دارای اینورتر (تنظم خودكار دمای محیط) و گرید بهینه مصرف انرژی (برچسب انرژِی) استفاده كنند، زیرا سامانه های دارای تنظیم خودكار دما، مصرف برق را 25 تا 30 درصد كاهش می دهد.

وی همچنین بر رعایت دمای 25 درجه در كولرهای گازی و داكت اسپلیت ها تاكید و بیان كرد: وقتی دمای كولر گازی روی درجات كمتر تنظیم شود، سامانه خنك كننده برای رساندن دمای محیط به آن سطح باید بیشتر فعالیت كند، در نتیجه برق بیشتری مصرف خواهد شد.

وی اضافه كرد: این در حالی است كه در دمای 25 درجه سامانه سرمایشی با رساندن دمای محیط به این سطح به طور خودكار خاموش شده و علاوه بر مصرف كمتر طول عمر سامانه خنك كننده نیز افزایش می یابد.

دیندار، درباره مصرف بهینه اصناف یخچالی نیز گفت: استفاده از در شیشه ای برای یخچال های فروشگاهی، میزان مصرف این دستگاه ها را بین 15 تا 20 درصد كاهش می دهد، زمانی كه از یخچال های روباز استفاده می شود، باید كمپرسور یخچال برای تأمین سرمایش مورد نیاز به طور مداوم كار كند و همین مساله منجر به تولید گرما حتی در محیط می شود.

این مسوول در شركت توزیع نیروی برق خراسان رضوی گفت: باید تلاش شود درجه دمای یخچال، كه عمدتاً توسط كارخانه تنظیم شده است، تغییر نكند زیرا در این صورت باز هم كمپرسور برای كاهش دمای بیشتر ناگزیر به فعالیت و مصرف برق بیشتر است.

به گفته این مسوول، اصناف و واحدهای تجاری با رعایت اصول مصرف بهینه برق ضمن كمك به پایداری شبكه می توانند با كاهش هزینه های ثابت خود به بهبود كسب و كارشان نیز كمك كنند.

برچسب ها
- مشهد
- مصرف بهینه برق
- بهینه سازی مصرف انرژی
- شركت توزیع نیروی برق خراسان رضوی
- اتاق اصناف ایران
- وزارت نیرو